Sunan Abi Dawud, xadiiska 2116
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خِلاَسٍ، وَأَبِي، حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، أُتِيَ فِي رَجُلٍ بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ شَهْرًا أَوْ قَالَ مَرَّاتٍ قَالَ فَإِنِّي أَقُولُ فِيهَا إِنَّ لَهَا صَدَاقًا كَصَدَاقِ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَإِنَّ لَهَا الْمِيرَاثَ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ وَإِنْ يَكُنْ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنَ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ بَرِيئَانِ . فَقَامَ نَاسٌ مِنْ أَشْجَعَ فِيهِمُ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَقَالُوا يَا ابْنَ مَسْعُودٍ نَحْنُ نَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَاهَا فِينَا فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ وَإِنَّ زَوْجَهَا هِلاَلُ بْنُ مُرَّةَ الأَشْجَعِيُّ كَمَا قَضَيْتَ . قَالَ فَفَرِحَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَرَحًا شَدِيدًا حِينَ وَافَقَ قَضَاؤُهُ قَضَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Cumar, waxaa nooga warramay Yaziid bin Zurayc, waxaa nooga warramay Saciid bin Abii Caruubah, oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Khilaas iyo Abuu Xassaan, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cutbah bin Mascuud, in Cabdullaahi bin Mascuud loo keenay arrin ku saabsan nin iyo warkan. Wuxuu yiri: Dadku way u imaan jireen bil ama marar badan (weriyuhu wuu shakiyey). Wuxuu yiri:
"Anigu waxaan qabaa inay leedahay meher la mid ah meherka dumarka la midka ah, iyadoo aan la dhimin lana badinin, waxayna leedahay dhaxalka, waxaana ku waajib ah ciddada. Haddii ay sax tahay, waa xagga Allah; haddii ay khalad tahayna, waa aniga iyo Shaydaanka, Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ way ka beri yihiin." Markaasay istaageen dad reer Ashjac ah oo ay ku jiraan Al-Jarraax iyo Abuu Sinaan, waxayna yiraahdeen: "Ibna Mascuudow, waxaan markhaati ka nahay in Rasuulka Allah ﷺ uu noogu xukumay Birwac binti Waashiq iyo ninkeedii Hilaal bin Murrah Al-Ashjaci sidii aad adigu u xukuntay oo kale." Cabdullaahi bin Mascuud aad buu ugu farxay markii xukunkiisu la mid noqday xukunkii Rasuulka Allah ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka aan la cayimin meherka, waxaa la leeyahay xuquuq ku habboon oo meher, dhaxal iyo ciddaba ah.
Qoraalku wuxuu xusayaa qisada Birwa', gabadhii Washiq, oo ninkeedu ahaa Hilaal ibn Murrah al-Ashja'i. Dad Ashja'i ah ayaa markhaati ka noqday in Nebigu ﷺ arrinteeda ka bixiyay xukun waafaqsan xukunka Ibn Mascuud.
Hadiyadda guurka ee haweeneydu xaqa u leedahay.
Muddada sugitaanka ee waajibka ah ee haweeneydu ilaaliso furriin ama geerida ninkeeda ka dib.
Meher ku habboon, marka lala barbardhigo kan haweenka leh asal iyo maqaam la mid ah.
Fiqih-yaqaannadii hore waxay arrintan ka fahmeen in haweeneyda guurkeeda aan meher loo cayimin ay xaq u leedahay meher ku habboon; haddii ninkeedu dhintana ay sidoo kale xaq u leedahay ciddada iyo saamigeeda dhaxalka. Xukunkan badanaa waxaa looga hadlaa guur uu ninku ku dhinto ka hor inta aan meherka la cayimin, guurkana aan weli la aqal gelin. Afarta mad-hab ee Sunnigu guud ahaan waxay aqoonsan yihiin xaqeeda meher ku habboon iyo dhaxal; faahfaahinta iyo shuruudaha xukunku mad-hab kasta si gaar ah ayaa loogu faahfaahiyaa. Ibn Mascuud wuxuu sidoo kale caddeynayaa in caalimku xukunkiisa si taxaddar leh u cabbiro, kana hormariyo waxyiga.
- Marka guur la galayo, meherka si cad u cayima oo heshiiska la gaaray qoraal ku diiwaangeliya.
- Haddii geeri dhacdo ama heshiisyada guurku mugdi ku jiraan, la tasho caalim aqoon leh si xuquuqda dadka ay arrintu khusayso si taxaddar leh loo go'aamiyo.
- Xukunka shareecada si is-hoosaysiin leh uga hadal, oo si cad u qir marka daliilka Sunnadu xukun xaqiijiyo ama saxo.
Riwayaddan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa nin dhintay ka hor inta aan meherka la cayimin, waxayna gacan ka geysataa isbarbardhigga macnaha sharciyeed.
Sunan Abi Dawud · #2117 (Sahih)Qoraalku wuxuu sii xiriirinayaa isla dhacdada iyo xukunka ku saabsan xuquuqdeeda meher, ciddah iyo dhaxal.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.