Sunan Abi Dawud, xadiiska 2158
Waxaa weriyey Ruwayfi ibn Thabit. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1An‑Nufayliwuxuu u sheegay Abu Dawudالنُّفَيْلِيُّ
- 2Muhammad ibn Salamaمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ
- 3Muhammad ibn Ishaqمُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ
- 4Yazid ibn Abu Habibيَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ
- 5Abu Marzuqأَبِي مَرْزُوقٍ
- 6Hanash as‑San'aniحَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ
- 7Ruwayfi' ibn Thabit al‑Ansariرُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي مَرْزُوقٍ، عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَامَ فِينَا خَطِيبًا قَالَ أَمَا إِنِّي لاَ أَقُولُ لَكُمْ إِلاَّ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَسْقِيَ مَاءَهُ زَرْعَ غَيْرِهِ " . يَعْنِي إِتْيَانَ الْحَبَالَى " وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَقَعَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنَ السَّبْىِ حَتَّى يَسْتَبْرِئَهَا وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَبِيعَ مَغْنَمًا حَتَّى يُقْسَمَ " .
Waxaa nooga warramay An-Nufayli, waxaa nooga warramay Maxamed bin Salama, oo ka weriyey Maxamed bin Isxaaq, waxaa ii warramay Yaziid bin Abii Xabiib, oo ka weriyey Abii Marzuuq, oo ka weriyey Xanash As-Sancaani, oo ka weriyey Ruwayfic bin Thaabit Al-Ansaari, wuxuu yiri: Wuxuu noogu istaagay khudbad wuxuuna yiri: 'Ogaada, idiinma sheegayo wax aan ahayn wixii aan ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ maalintii Xunayn. Wuxuu yiri:
"Uma banaana nin rumaysan Allah iyo Maalinta Aakhiro inuu biyihiisa ku waraabiyo beer uu qof kale leeyahay" (macnaheedu waa in lala galmoodo dumarka uurka leh). "Mana banaana nin rumaysan Allah iyo Maalinta Aakhiro inuu u galmoodo haweenay maxbuusad ah ilaa ay ka daahirto (dhiig caado). Mana banaana nin rumaysan Allah iyo Maalinta Aakhiro inuu iibiyo xoolaha dagaalka lagu qabsaday ilaa laga qaybiyo."'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiisku wuxuu ilaaliyaa nasabka, wuxuuna si taxaddar leh u nidaamiyaa sida loola macaamilo qaniimada dagaalka.
Ruwayfi ibn Thabit ayaa sheegay inuu Maalintii Hunayn maqlay Nebiga ﷺ oo tilmaamahan ku dhawaaqaya.
Tusaale sarbeeb ah oo tilmaamaya in lala galmoodo haweeney uur ka leh nin kale.
Muddada sugitaanka ee lagu xaqiijiyo in ilmo-galeenku aanu uur lahayn; halkan waxaa lagu sheegay hal wareeg oo caado ah.
Hantida dagaal lagu qabsado ee ay tahay in loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in uurka iyo nasabka la ilaaliyo: waa xaaraan in lala galmoodo haweeney maxaabiis ahaan loo qabtay oo uur leh, maxbuusad aan uur lahaynna marka hore waa inay sugtaa muddada waajibka ah. Sidoo kale, qaniimada lama iibin karo ka hor qaybinta rasmiga ah. Xeerarka faahfaahsan ee muddada sugitaanka iyo maxaabiista waxaa lagu sharxay fiqiga qadiimiga ah; xadiisku oggolaansho uma siinayo qof inuu si gaar ah wax u qaato ama uga tallaabsado xeerarka hay’adaha awoodda u leh.
- Ixtiraam xuquuqda iyo sharafta dadka, hana ula dhaqmin qofna sidii hanti ka baxsan xeerarka sharciga ee lagu dhaqmo.
- Ha qaadan hanti wadaag ama hanti guud ka hor inta aan loo qaybin si ay u sameeyaan masuuliyiinta awoodda u leh.
- Ka taxaddar xiriirka qoyska, kana fogow fal kasta oo waxyeellayn kara nasabka ama xuquuqda dadka kale.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa xeerarka khuseeya haweenka maxaabiis ahaan loo qabtay intii duullaan lagu jiray.
Sunan Abi Dawud · #2159 (Hasan)Werintan hasanka ahi waxay ku celinaysaa tilmaanta ah in la sugo ka hor inta aan loo oggolaan galmo lala yeesho haweeney maxaabiis ahaan loo qabtay.
Sunan Abi Dawud · #2157 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa maaraynta iyo qaybinta qaniimada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.