Sunan Abi Dawud, xadiiska 2196
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي بَعْضُ بَنِي أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ طَلَّقَ عَبْدُ يَزِيدَ - أَبُو رُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ - أُمَّ رُكَانَةَ وَنَكَحَ امْرَأَةً مِنْ مُزَيْنَةَ فَجَاءَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا يُغْنِي عَنِّي إِلاَّ كَمَا تُغْنِي هَذِهِ الشَّعْرَةُ . لِشَعْرَةٍ أَخَذَتْهَا مِنْ رَأْسِهَا فَفَرِّقْ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَأَخَذَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَمِيَّةٌ فَدَعَا بِرُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ ثُمَّ قَالَ لِجُلَسَائِهِ " أَتَرَوْنَ فُلاَنًا يُشْبِهُ مِنْهُ كَذَا وَكَذَا مِنْ عَبْدِ يَزِيدَ وَفُلاَنًا يُشْبِهُ مِنْهُ - كَذَا وَكَذَا " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعَبْدِ يَزِيدَ " طَلِّقْهَا " . فَفَعَلَ ثُمَّ قَالَ " رَاجِعِ امْرَأَتَكَ أُمَّ رُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ " . فَقَالَ إِنِّي طَلَّقْتُهَا ثَلاَثًا يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " قَدْ عَلِمْتُ رَاجِعْهَا " . وَتَلاَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ نَافِعِ بْنِ عُجَيْرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ الْبَتَّةَ فَرَدَّهَا إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصَحُّ لأَنَّ وَلَدَ الرَّجُلِ وَأَهْلَهُ أَعْلَمُ بِهِ أَنَّ رُكَانَةَ إِنَّمَا طَلَّقَ امْرَأَتَهُ الْبَتَّةَ فَجَعَلَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَاحِدَةً .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Saalix, waxaa nooga warramay Cabdir-Razzaaq, waxaa noo sheegay Ibn Jurayj, waxaa ii sheegay qaar ka mid ah carruurtii Abii Raafic, oo ahaa addoonkii Nabiga ﷺ, laga soo bilaabo Cikrimah, addoonkii Ibn Cabbaas, laga soo bilaabo Ibn Cabbaas oo yiri: Cabdi Yaziid — aabbaha Rukaana iyo walaalihiis — wuxuu furay Umm Rukaana, wuxuuna guursaday haweeney reer Muzayna ah. Waxay u timid Nabiga ﷺ waxayna tiri: 'Waxba iguma tarto aan ka ahayn sida timahan oo kale,' iyadoo madaxeeda ka soo goosatay hal tin. Markaa kala geey aniga iyo isaga. Nabiga ﷺ wuu ka carooday arrintaas, wuxuuna u yeeray Rukaana iyo walaalihiis. Kadib wuxuu ku yiri dadkii fadhiyey agtiisa: 'Ma aragtaan hebel oo Cabdi Yaziid uga eg dhankaas iyo dhankaas, iyo hebel oo uga eg dhankaas iyo dhankaas?' Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Nabiga ﷺ wuxuu ku yiri Cabdi Yaziid: 'Fur iyada.' Wuu sameeyay. Kadib wuxuu yiri: 'Ku soo celi xaaskaaga oo ah hooyada Rukaana iyo walaalihiis.' Wuxuu yiri: 'Rasuulallaahow, saddex jeer baan furay.' Wuxuu yiri: 'Waan ogahay; ku soo celi.' Kadibna wuxuu akhriyay aayadda: {Nabiyoow, markaad dumarka furaysaan, u fura xilligoodda iddada}. Abuu Daawud wuxuu yiri: Xadiiska Naafic bin Cujayr iyo Cabdullaahi bin Cali bin Yaziid bin Rukaana oo ka weriyay aabbihii oo ka weriyay awowgiis in Rukaana uu xaaskiisa furay furitaan dhammaystiran (al-battah), dabadeedna Nabigu ﷺ ku celiyay, ayaa saxsan, maxaa yeelay wiilasha ninka iyo ehelkiisu way uga war-hayaan xaaladdiisa. Rukaana wuxuu xaaskiisa u furay si dhammaystiran, Nabiguna ﷺ wuxuu ka dhigay hal furitaan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu furriinka saddex-geesoodka ah u tiriyey hal furriin.
Muddada la faray ee haweeneydu sugto furriinka ka dib ka hor intaysan mar kale guursan.
Ninku wuxuu muddada ciddada gudaheeda ku soo celiyaa guurka ka dib furriin laga noqon karo.
Erey lagu muujiyo in qofka hadlayaa ula jeedo furriin kama dambays ah; saameynta sharci ee saxda ahi waxay ku xiran tahay erayada la adeegsaday iyo duruufaha.
Culimada waxay werintan barbar dhigaan nooca ka xooggan ee Abuu Daawuud laftiisu xusay: noocaas, Rukaanah wuxuu sheegay inuu xaaskiisa si kama dambays ah u furay, markaas ayuu Nabigu ﷺ taas u tiriyey hal furriin. Waxay isku khilaafeen in saddex furriin oo hal hadal lagu sheego loo tiriyo hal mise saddex. Afarta madhhab ee Sunniga ahi badanaa waxay u tiriyaan saddex, halka culimo kale ay hal u tiriyaan. Werintu waxay sidoo kale xoojinaysaa in furriinku u dhaco si waafaqsan muddada ciddada ee la faray, iyo in xubnaha qoysku ay arrin ka yeelan karaan aqoon qiimo leh.
- Dhibaatooyinka guurka ee culus marka hore ka raadiya dhexdhexaadin si taxaddar iyo caddaalad leh labada lammaane u dhagaysata.
- Marka la furayo, ha ku degdegin hana ku celcelin erayo furriin ah; xaaladda gaarka ah talo ka weydii caalim awood u leh.
- Ixtiraam muddada ciddada ee la faray, waqtigeedana ka wada hadla dib-u-heshiisiin iyo heshiisyo cad.
Noocani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa werinta ah in Rukaanah xaaskiisa furay, wuxuuna gacan ka geysanayaa isbarbardhigga noocyada kala duwan ee qisada.
Sunan Abi Dawud · #2197 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa khilaafka fiqiga ee ku saabsan sida loo tiriyo saddex furriin oo hal mar la sheego.
Sunan Abi Dawud · #2179 (Sahih)Qisadu waxay tilmaamaysaa amarka Qur’aanka ee ah in furriinku waafaqo muddada ciddada; werintani waxay iftiiminaysaa sida loo dabaqo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.