Sunan Abi Dawud, xadiiska 2245
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi
- 1Abdullah ibn Maslama al‑Qa'nabiwuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرَ بْنَ أَشْقَرَ الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ . فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا . فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا . فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أُنْزِلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ قُرْآنٌ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا " . قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا . فَطَلَّقَهَا عُوَيْمِرٌ ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ تِلْكَ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah al-Qacnabi, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, in Sahl bin Sacad as-Saacidii uu u sheegay in Cuwaymir bin Ashqar al-Cajlaanii uu u yimid Caasim bin Cadiyy oo ku yiri:
"Caasimow, ii sheeg haddii nin uu arko nin kale oo la jooga xaaskiisa, ma dilayaa isaga kadibna idinku ma dilaysaan, mise sidee buu yeelayaa? Ii weydii Rasuulka Allah ﷺ arrintaas, Caasimow." Markaasuu Caasim weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ, balse Rasuulka Allah ﷺ wuu neceb yahay su'aalaha noocaas ah wuuna cambaareeyey, taasoo ku culaysay Caasim wuxuu ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ. Markuu Caasim ku laabtay ehelkiisii, waxaa u yimid Cuwaymir oo ku yiri: "Caasimow, maxuu kugu yiri Rasuulka Allah ﷺ?" Caasim baa yiri: "Khayr iima keenin; Rasuulka Allah ﷺ wuu neceb yahay su'aashii aan weydiiyey." Cuwaymir baa yiri: "Wallahi, kama harayo ilaa aan toos u weydiiyo." Markaasuu Cuwaymir u yimid Rasuulka Allah ﷺ isagoo dadka dhex fadhiya, wuxuuna yiri: "Rasuulkii Allow, ii sheeg haddii nin uu arko nin kale oo la jooga xaaskiisa, ma dilayaa isaga kadibna idinku ma dilaysaan, mise sidee buu yeelayaa?" Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "Waxaa adiga iyo xaaskaaga laga soo dejiyey Qur'aan, ee tag oo keen iyada." Sahl wuxuu yiri: "Way liicaameen (nacalad isku direen) anigoo dadka la jooga Rasuulka Allah ﷺ. Markay dhameysteen, Cuwaymir wuxuu yiri: 'Been baan ka sheegay iyada, Rasuulkii Allow, haddii aan sii haysto.' Wuxuuna furay saddex jeer intaan Nabigu ﷺ amrin." Ibn Shihaab wuxuu yiri: "Taasi waxay noqotay sunnada kuwa liicaama."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka sino lagu eedeeyo, dariiqa la jideeyey waa li‘aan, ee ma aha in qofku isagu ciqaab fuliyo.
Cuweymir ayaa weydiiyey sida loo dhaqmo marka nin xaaskiisa la arko nin kale. Nebigu ﷺ wuxuu sheegay in waxyi laga soo dejiyey isaga iyo xaaskiisa, dabadeedna wuxuu u sheegay inay li‘aan sameeyaan.
Waa habraac rasmi ah oo labada isqaba ay dhaar ku marayaan, kuna baryayaan in lacnadda Alle ku dhacdo haddii ay been sheegayaan; Qur’aanku wuxuu ku sheegay suuradda An-Nuur 24:6–9.
In qofku iskiis u fuliyo xoog ama ciqaab isaga oo aan haysan awood sharci ama habraac garsoor.
Culimadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in ninka xaaskiisa sino ku eedeeya isaga oo aan markhaati haysan aanu isagu ciqaabi karin; li‘aantu waa habraaca diineed ee Qur’aanku faray. Madh-habyadu waxay caddaymo kale iyo shuruudo fiqhi ah ku faahfaahiyaan saamaynta saxda ah ee ay arrintani ku leedahay guurka iyo kala-tagga. Hadalka Cuweymir iyo furriinkiisa saddex-geesoodka ahi waxay sharraxayaan ficilkiisa, balse kaligood ma aha amar guud oo Nebigu ﷺ ku faray in saddex jeer la furo.
- Marka eed culus la soo jeediyo, ha uga jawaabin xoog; la xiriir caalim aqoon leh ama hay’ad sharci oo awood u leh.
- Qofna sino ha ku eedayn adigoon haysan caddaymaha loo baahan yahay, sharafta dadkana si dhab ah u ilaali.
- Go’aan furriin ha ku degdegin; talo khabiir ka raadso saxnaantiisa iyo saamayntiisa.
Xadiiskan saxiixa ah ee Sahl ibn Sacd wuxuu sii faahfaahinayaa habraaca iyo saamayntiisa.
Sunan Abi Dawud · #2244 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa dhaaraha labada isqaba marka sino la isku eedeeyo.
Sahih al-Bukhari · #2639 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa muran guur, wuxuuna muujinayaa in arrimaha noocaas ah lagu xalliyo xeerar iyo awood sharci.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.