Sunan Abi Dawud, xadiiska 2278
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ عُجَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ خَرَجَ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ إِلَى مَكَّةَ فَقَدِمَ بِابْنَةِ حَمْزَةَ فَقَالَ جَعْفَرٌ أَنَا آخُذُهَا أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي خَالَتُهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّ . فَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ أَحَقُّ بِهَا . فَقَالَ زَيْدٌ أَنَا أَحَقُّ بِهَا أَنَا خَرَجْتُ إِلَيْهَا وَسَافَرْتُ وَقَدِمْتُ بِهَا . فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ حَدِيثًا قَالَ " وَأَمَّا الْجَارِيَةُ فَأَقْضِي بِهَا لِجَعْفَرٍ تَكُونُ مَعَ خَالَتِهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّ " . .
Waxaa nooga warramay Al-Cabbaas bin Cabdul-Cadiim, waxaa nooga warramay Cabdul-Malik bin Camr, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Muxammad, oo ka weriyey Yaziid bin Al-Haad, oo ka weriyey Muxammad bin Ibraahiim, oo ka weriyey Naafic bin Cujayr, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Cali - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Zayd bin Xaarithah wuxuu u baxay Makka wuxuuna keenay gabadhii Xamzah. Markaas Jaacfar baa yiri:
"Anigaa qaadanaya, anigaa xaq badan ku leh; waa ina adeerkay, eeddadeedna waa xaaskayga, eeddada hooyana waa hooyo oo kale." Cali baa yiri: "Anigaa xaq badan ku leh; waa ina adeerkay, gabadha Rasuulka Alle ﷺ ayaana xaas ii ah, iyadaana xaq badan ku leh." Zayd baa yiri: "Anigaa xaq badan ku leh; anigaa u baxay, safar u galay, oo soo kaxeeyey." Markaas Nabigu ﷺ waa soo baxay, wuxuuna sheegay xadiis isagoo leh: "Gabadha yar waxaan u xukumay Jaacfar; waxay la joogi doontaa eeddadeeda hooyo, maxaa yeelay eeddada hooyo waa hooyo oo kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Maxamed ﷺ wuxuu daryeelka gabadha u dhiibay eeddadeed dhinaca hooyada.
Gabadha uu Zayd, Jacfar iyo Cali ka wada hadlayeen cidda daryeelaysa.
Walaasha hooyada gabadha.
Mas’uuliyadda daryeelka ilmaha iyo ilaalinta danihiisa.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in danaha ilmaha iyo daryeelkiisa maalinlaha ahi ay miisaan weyn ku leeyihiin go’aanka xannaanaynta. Eeddada dhinaca hooyadu, xiriirka dhow iyo daryeelka hooyonimo awgood, waxay xaq u yeelan kartaa xannaanaynta; hadalkani macnihiisu ma aha in ay xaalad kasta si toos ah uga mudnaan leedahay dadka kale. Mad-habyadu waxay si faahfaahsan uga hadlaan kala horraynta dadka xannaanaynaya iyo shuruudaha xannaanaynta.
- Marka la isku khilaafo daryeelka ilmaha, wanaaggiisa ha laga hormariyo cidda ugu xooggan sheegashada.
- Ku dar qaraabada dhow ee ilmaha siin kara yaqaan iyo kalgacal, isla markaana u fidin kara daryeel maalinle ah oo deggan.
- Khilaafka qoyska si caddaalad ah u xalli, adigoo aqoonsan in qaraabonimada iyo daryeelka wax ku oolka ahi labaduba muhiim yihiin.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa khilaafka ku saabsan daryeelka gabadha, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha guud ee hadalka.
Sunan Abi Dawud · #2279 (Sahih)Noocani wuxuu xusayaa isla xukunka Jacfar u hiilinaya iyo in daryeelka loo dhiibo eeddada dhinaca hooyada.
Sunan Abi Dawud · #2280 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay gudbinaysaa qisada Cali ee ku saabsan go’aankii laga gaaray gabadha Xamza.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.