Sunan Abi Dawud, xadiiska 2290
Waxaa weriyey Fatimah bint Qays. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Fatimah bint Qays
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَرْسَلَ مَرْوَانُ إِلَى فَاطِمَةَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا كَانَتْ عِنْدَ أَبِي حَفْصٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَمَّرَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ - يَعْنِي عَلَى بَعْضِ الْيَمَنِ - فَخَرَجَ مَعَهُ زَوْجُهَا فَبَعَثَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ كَانَتْ بَقِيَتْ لَهَا وَأَمَرَ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ وَالْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ أَنْ يُنْفِقَا عَلَيْهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً . فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ نَفَقَةَ لَكِ إِلاَّ أَنْ تَكُونِي حَامِلاً " . وَاسْتَأْذَنَتْهُ فِي الاِنْتِقَالِ فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ أَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . وَكَانَ أَعْمَى تَضَعُ ثِيَابَهَا عِنْدَهُ وَلاَ يُبْصِرُهَا فَلَمْ تَزَلْ هُنَاكَ حَتَّى مَضَتْ عِدَّتُهَا فَأَنْكَحَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ فَرَجَعَ قَبِيصَةُ إِلَى مَرْوَانَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ مَرْوَانُ لَمْ نَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنَ امْرَأَةٍ فَسَنَأْخُذُ بِالْعِصْمَةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ فَاطِمَةُ حِينَ بَلَغَهَا ذَلِكَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } حَتَّى { لاَ تَدْرِي لَعَلَّ اللَّهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذَلِكَ أَمْرًا } قَالَتْ فَأَىُّ أَمْرٍ يَحْدُثُ بَعْدَ الثَّلاَثِ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَأَمَّا الزُّبَيْدِيُّ فَرَوَى الْحَدِيثَيْنِ جَمِيعًا حَدِيثَ عُبَيْدِ اللَّهِ بِمَعْنَى مَعْمَرٍ وَحَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ بِمَعْنَى عُقَيْلٍ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَنَّ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ حَدَّثَهُ بِمَعْنًى دَلَّ عَلَى خَبَرِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حِينَ قَالَ فَرَجَعَ قَبِيصَةُ إِلَى مَرْوَانَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ .
Waxaa nooga warramay Makhlad bin Khaalin, waxaa nooga warramay Cabdir-Rasaaq, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Cubaydullaah, wuxuu yiri: Marwaan wuxuu u diray Faadumo, wuuna weydiiyey arrinka, markaasay u sheegtay inay ahayd xaaskii Abii Xafsi, uuna Nabigu ﷺ u magacaabay Cali bin Abii Daalib qaar ka mid ah Yaman. Ninkeedii baa la baxay, wuxuuna usoo diray dalaaqaddii u hartay. Wuxuu amray Cayyaash bin Abii Rabii'ah iyo Al-Xaarith bin Hishaam inay nafqa siiyaan, laakiin waxay dhaheen: 'Wallahi, nafqa ma leh haddii aanay uur lahayn.' Markaasay u timid Nabiga ﷺ, wuxuuna ku yiri: 'Nafqa ma lihid haddii aanad uur lahayn.' Waxay weydiisatay oggolaansho inay guurto, wuuna u oggolaaday. Waxay tiri: 'Xageen u guuraa, Rasuulallaah?' Wuxuu yiri: 'U guur guriga Ibnu Ummi Maktuum.' Isagu waa indhoole, way iska dhigi kartaa dharkeeda isagoon arkeynin. Halkaas bay joogtay inta iddadeedu ka dhammaatay, dabadeedna Nabigu ﷺ wuxuu u guuriyey Usaamah. Qabiisah wuxuu ku laabtay Marwaan, wuuna uga warramay. Marwaan wuxuu yiri: 'Xadiiskan kama maqalnin haweeney mooyaane, sidaas darteed waxaan qaadanaynaa wixii dadku ku sugnaayeen oo la isku hallayn karo.' Markay taasi gaartay Faadumo, waxay tiri: 'Annaga iyo adinkaba waxaa noo dhexeeya Kitaabka Allah.' Allah Ta'aala wuxuu yiri: {Fura dumarka markay iddadooda gaaraan} ilaa {Ma ogid, tolow Allah wuxuu keenaa arrin cusub taas dabadeed.} Waxay tiri: 'Maxaa arrin cusub ah oo imaan kara saddexda dalaaqad kadib?' Abuu Daawuud wuxuu yiri: Sidaas oo kale ayuu Yuunus uga weriyey Az-Zuhri. Zubaydi wuxuu weriyey labada xadiisba: xadiiska Cubaydullaah macnihiisa oo uu Macmar weriyey, iyo xadiiska Abii Salamah macnihiisa oo uu Cuqayl weriyey. Maxamed bin Isxaaq wuxuu ka weriyey Az-Zuhri in Qabiisah bin Dhuwayb uga warramay macno tilmaamaya warka Cubaydullaah bin Cabdillaah markuu yiri: Qabiisah wuxuu ku laabtay Marwaan, wuuna uga warramay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haweeney si kama dambays ah loo furay masruuf ma laha, haddii aysan uur lahayn.
Faadima bint Qays waxay sheegtay in ninkeedu furriinkii ugu dambeeyay u diray iyadoo uu Yemen joogo. Waxay Nebiga ﷺ weydiisay masruufka iyo hoyga inta ay ku jirto ciddada.
Muddada sugitaanka ee shareecadu jidaysay marka la furo ama uu geeriyoodo saygu.
Furriinka dhammaystira tirada furriinnada la oggol yahay, guurkana si kama dambays ah u soo afjara.
Daryeel dhaqaale oo daboola baahiyaha nolosha aasaasiga ah, sida cunto iyo dhar.
Culimadu waxay xadiiskan u soo daliishadaan in haweeneyda si kama dambays ah loo furay aysan masruuf helin inta ay ciddada ku jirto, marka laga reebo haddii ay uur leedahay. Fuqahadu way ku kala aragti duwanaadeen xaqa ay u leedahay hoyga iyo sida xadiiska loo dabaqayo; madhabka Xanafigu guud ahaan wuxuu haweeneyda si kama dambays ah loo furay siiyaa hoy iyo masruuf, halka madhahib kale ay arrimahaas kala saaraan. Hadalka Faadima ee ku saabsan saddexda furriin waa fasiraaddeeda dhacdada; sida saxda ah ee xukunka loogu dabaqayana waxaa lagu daraaseeyaa daliillo kale iyo aragtiyada madhahibta fiqiga.
- Marka furriin dhaco, talo ka raadso qof aqoon u leh masruufka, hoyga iyo muddada ciddada; faahfaahintu waxay ku xiran tahay xaaladda iyo madhabka la raacayo.
- Heshiisyada ku saabsan daryeelka dhaqaale iyo hoyga si cad u qor, si xuquuqda iyo waajibaadku ugu salaysnaan waayaan mala-awaal.
- Markhaatiyada si xushmad leh ula dhaqan oo si taxaddar leh u baadh, xataa marka weriyuhu haweeney yahay.
Xadiiskan kale ee saxiixa ah, oo ay soo werisay Faadima bint Qays, wuxuu sidoo kale ka hadlayaa furriinkeeda iyo arrinta masruufka inta ciddadu socoto.
Sunan Abi Dawud · #2289 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu bixinayaa silsilad kale oo Faadima bint Qays looga weriyey furriinkeeda iyo muddada sugitaanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.