Sunan Abi Dawud, xadiiska 2759
Waxaa weriyey Amr ibn Abasah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Sulaym ibn Amir
- 1Hafs ibn Umar an‑Namariwuxuu u sheegay Abu Dawudحَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ
- 2Shu'baشُعْبَةُ
- 3Abu al‑Faydأَبِي الْفَيْضِ
- 4Sulaym ibn Amirسُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي الْفَيْضِ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ، - رَجُلٍ مِنْ حِمْيَرَ - قَالَ كَانَ بَيْنَ مُعَاوِيَةَ وَبَيْنَ الرُّومِ عَهْدٌ وَكَانَ يَسِيرُ نَحْوَ بِلاَدِهِمْ حَتَّى إِذَا انْقَضَى الْعَهْدُ غَزَاهُمْ فَجَاءَ رَجُلٌ عَلَى فَرَسٍ أَوْ بِرْذَوْنٍ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَفَاءٌ لاَ غَدْرٌ فَنَظَرُوا فَإِذَا عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ مُعَاوِيَةُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ فَلاَ يَشُدُّ عُقْدَةً وَلاَ يَحُلُّهَا حَتَّى يَنْقَضِيَ أَمَدُهَا أَوْ يَنْبِذَ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ " . فَرَجَعَ مُعَاوِيَةُ .
Waxaa nooga warramay Xafs bin Cumar an-Numari, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Abul-Fayd, oo ka weriyey Sulaym bin Caamir — nin reer Ximyar ah — wuxuu yiri: Waxaa jiray heshiis dhexmaray Mucawiyah iyo Ruumaanka (Byzantine), wuuna u socday dhulkoodii. Markii uu heshiiskii dhammaaday ayuu duulaan ku qaaday. Markaasaa waxaa yimid nin faras ama baqal saaran oo leh: 'Allaahu Akbar! Allaahu Akbar! Waa daacadnimo ee ma aha khiyaano!' Markay eegeen waxay arkeen inuu yahay Camar bin Cabasah. Mucawiyah ayaa u yeeray oo weydiiyey arrintaas. Wuxuu yiri: 'Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Qofkii heshiis la galay qolo, yaanu xirin xarig cusub ama furin mid jira ilaa muddadiisu ka dhammaato, ama uu si siman ugu tuuro (ugu caddeeyo) iyaga."' Markaas Mucawiyah wuu soo noqday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Heshiiska waa in si daacad ah loo ilaaliyaa ama si cad oo labada dhinacba loo siman yahay loo soo afjaraa.
Markii Mucaawiyah ciidan ula dhaqaaqay dhulalka Roomaanka ka dib markii heshiisku dhammaaday, Camr ibn Cabasah wuxuu ku baaqay in heshiiska loo daacad ahaado, wuxuuna ka digay khiyaano. Markii uu sharaxay arrinta isagoo ku salaynaya hadalka Nabiga ﷺ, Mucaawiyah wuu soo noqday.
Ballan waajib ah oo dhex mara dhinacyo, tusaale ahaan mid ku saabsan nabad ama ammaan.
In dhinaca kale si cad loo ogeysiiyo, si labada dhinacba u ogaadaan in heshiisku aanu sii shaqaynayn.
In heshiis si qarsoodi ah loo jebiyo ama dhinaca kale la marin habaabiyo.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in aan heshiis si qarsoodi ah loo jebin karin: heshiisku wuu sii jiraa ilaa muddadii lagu heshiiyay ay dhammaato. Qofkii doonaya inuu ka hor dhammaadka joojiyo waa inuu si cad ugu wargeliyaa dhinaca kale, si aan weerar lama filaan ahi ugu dhicin. Madh-habyadu waxay aqoonsan yihiin waajibka ah in heshiisyada saxda ah la fuliyo; xeerarka gaarka ah ee joojinta iyo cidda awoodda u leh waxay ku xiran yihiin duruufaha iyo sharciga khuseeya.
- Heshiisyada ilaali ilaa taariikhda dhammaadkooda lagu heshiiyay; ha samayn wax si qarsoodi ah u wiiqaya.
- Haddii aad doonayso inaad joojiso heshiis waajib ah, si cad u ogeysii dhinaca kale ka hor intaadan tallaabo qaadin.
- Daacadnimada iyo run-sheegga ha kuu hoggaamiyaan xataa marka colaad jirto; khiyaanadu ma aha xeelad la aqbali karo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.