Qaybaha Dhaxalka · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 2927

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qaybaha Dhaxalka
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Sa'id

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ahmad ibn Salihwuxuu u sheegay Abu Dawudأَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ
  2. 2Sufyanسُفْيَانُ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Sa'idسَعِيدٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَقُولُ الدِّيَةُ لِلْعَاقِلَةِ وَلاَ تَرِثُ الْمَرْأَةُ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا شَيْئًا حَتَّى قَالَ لَهُ الضَّحَّاكُ بْنُ سُفْيَانَ كَتَبَ إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أُوَرِّثَ امْرَأَةَ أَشْيَمَ الضِّبَابِيِّ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا ‏.‏ فَرَجَعَ عُمَرُ ‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وَقَالَ فِيهِ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الأَعْرَابِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Axmed ibn Saalix, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Az-Zuhrii, oo ka weriyey Saciid, wuxuu yiri: Cumar ibnul-Khadhaab wuxuu dhihi jiray: Diyah-du waxay u gaar tahay caaqilada (ehelka ragga ah ee dhanka aabaha), haweeneeyduna wax kama dhaxasho diyah-da ninkeeda ilaa uu ku yiri Ad-Daxxaak ibnu Sufyaan:

"Rasuulullaah ﷺ ayaa ii soo qoray inaan haweeneyda Ashyam Ad-Dibaabi ka siiyo qaybteeda diyah-da ninkeeda." Markaas buu Cumar ka noqday ra'yigiisii. Axmed ibnu Saalix wuxuu yiri: Cabdirrazzaaq ayaa xadiiskan nooga warramay, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhrii, oo ka weriyey Saciid, wuxuuna ku daray: Nabigu ﷺ wuxuu u magacaabay inuu madax u noqdo Carabta reer guuraaga ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Carmalka laga dhintay waxay sidoo kale dhaxashaa diyada ninkeeda geeriyooday.

Erayada adag oo la sharxay
diya (magta)

Magdhow lacageed oo waajib noqda xaalado gaar ah oo dil ama dhaawac ah.

‘aaqilah

Qaraabada dhinaca aabbaha oo, sida xeerarka fiqhiga qadiimiga ahi dhigayaan, ka qayb qaata bixinta diyada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in diyadu ka mid tahay hantida dhaxalka ee qofka dhintay, carmalkiisuna ay xaq ugu leedahay saamigeeda dhaxal. Aragtidii hore ee Cumar waa la saxay kaddib markii uu ogaaday amarkii qoraalka ahaa ee Nebiga ﷺ. Madhhabyada fiqhigu waxay aqoonsan yihiin xaqa xaaska ee diyada; qaybinta saxda ahna waxay raacdaa xeerarka guud ee dhaxalka.

Casharrada maanta
  1. Aragtida fiqhiga wax ka beddel marka daliil sugan oo Nabiga ﷺ laga weriyey uu caddeeyo in sixid loo baahan yahay.
  2. Marka qof dhinto, xisaabta dhaxalka ku dar wixii xuquuq diyada ah ee jiri kara.
  3. Qaybinnada adag ha lagu hubiyo xeerarka dhaxalka Islaamka iyo xaqiiqooyinka kiiska.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.