Sunan Abi Dawud, xadiiska 2928
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Abdullah ibn Dinarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ
- 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلاَ كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَالأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ عَلَيْهِمْ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ وَالَعَبْدُ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ " .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Diinaar, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cumar, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Ogaada, mid kasta oo idinka mid ah waa raaciye, mid kastana waxaa laga su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay. Amiirka dadka xukuma waa raaciye iyaga u xilsaaran, waana laga su'aalayaa iyaga. Ninku waa raaciyaha reerkiisa, waana laga su'aalayaa iyaga. Haweeneydu waa raaciyaha guriga seygeeda iyo carruurteeda, waana laga su'aalayaa iyaga. Addoonkuna waa raaciyaha hantida sayidkiisa, waana laga su'aalayaa taas. Sidaas darteed, mid kasta oo idinka mid ah waa raaciye, mid kastana waxaa laga su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay dadka iyo waxyaabaha lagu aaminay.
Tusaale u taagan qof daryeela, hoggaamiya ama maamula wax.
Dadka ama arrimaha uu qofku mas’uulka ka yahay.
Maamule ama hoggaamiye loo igmaday awood uu dadka ku maamulo.
Culimadu waxay ka fahmeen in mas’uuliyaddu ka jirto heer kasta: maamulayaashu waa inay dadka si caddaalad ah u daryeelaan, xubnaha qoyska iyo maamulayaashuna waa inay si taxaddar leh u gutaan waajibaadka lagu aaminay. Erayadani waxay tilmaamayaan in Allah lala xisaabtami doono; sidaas darteed awooddu waa waajib, mana aha oggolaansho aan xad lahayn. Mad-habyadu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda ay leedahay gudashada xuquuqda la aaminay iyo ka fogaanshaha dayacaadda.
- Caddee waajibaadka iyo masuuliyadaha daryeel ee ku saaran, si taxaddar lehna u gut.
- Qofka hoggaamiya waa inuu go’aannada ku saleeyaa caddaalad iyo ilaalinta xuquuqda dadka kale.
- Dadka iyo hantida laguu aaminay ula dhaqan sidii amaano lagaa xisaabin doono.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.