Sunan Abi Dawud, xadiiska 3520
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ مَتَاعًا فَأَفْلَسَ الَّذِي ابْتَاعَهُ وَلَمْ يَقْبِضِ الَّذِي بَاعَهُ مِنْ ثَمَنِهِ شَيْئًا فَوَجَدَ مَتَاعَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ وَإِنْ مَاتَ الْمُشْتَرِي فَصَاحِبُ الْمَتَاعِ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ " .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Abuu Bakar bin Cabdirraxmaan bin al-Xaarith bin Hishaam, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Nin kasta oo iibiya badeeco, kadibna qofkii ka iibsaday uu musallaf noqdo, iyadoo uusan iibiyuhu wax lacag ah ka helin, haddana uu arko badeecadiisii oo sidii ay tahay taalla, isagu ayaa xaq badan u leh inuu dib u qaato. Laakiin haddii qofkii iibsaday uu dhinto, milkiilaha badeecadu wuxuu la mid noqonayaa deyn-bixiyeyaasha kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Iibiyaha aan lacagtiisii helin wuxuu alaabtiisii dib u heli karaa haddii ay weli sideedii tahay oo la garan karo.
Qof aan awoodin inuu bixiyo deymaha waqtigoodu gaaray.
Isla alaabtii la iibiyay, oo la garan karo welina taalla agta iibsadaha.
Dad ama dhinacyo uu iibsaduhu weli lacag ku leeyahay.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in iibiyaha aan waxba ka helin qiimihii iibka uu mudnaan u yeelan karo alaabtii la iibiyay marka iibsaduhu muflis noqdo, haddii alaabtu weli taallo oo la garan karo. Xadiisku wuxuu kala saaraya muflisnimada iyo geerida: marka qofku dhinto, sida xadiisku sheegayo, iibiyuhu wuxuu la siman yahay dayn-bixiyeyaasha kale. Fuqahadu waxay ka doodaan shuruudaha saxda ah iyo sida arrintan loogu dabaqo xeerarka iibka, musallafnimada iyo dhaxalka.
- Iib kasta si cad ugu qeex goorta iyo sida qiimaha loo bixinayo.
- Hayso caddaynta lahaanshaha iyo lacag-bixinta, si xuquuqda si taxaddar leh loo go'aamiyo haddii musallafnimo dhacdo.
- Si caddaalad ah ula dhaqan dayn-bixiyeyaasha, una daa garsoore awood u leh inuu xeerarka ku dabaqo xaaladda gaarka ah.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa xaqa iibiyuhu u leeyahay alaabtiisa marka iibsaduhu awoodi waayo bixinta deymaha.
Sunan Abi Dawud · #3519 (Sahih)Wuxuu la xiriiraa shuruudaha uu iibiyuhu alaabtii la iibiyay dib ugu qaadan karo.
Sunan Abi Dawud · #3521 (Sahih)Xadiiskani isla arrinta fiqiga ah ayuu ku xidhayaa hadalka Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.