Sunan Abi Dawud, xadiiska 3522
Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurayrah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ، - يَعْنِي الْخَبَائِرِيَّ - حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ - عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو الْهُذَيْلِ الْحِمْصِيُّ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ قَالَ " فَإِنْ كَانَ قَضَاهُ مِنْ ثَمَنِهَا شَيْئًا فَمَا بَقِيَ فَهُوَ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ وَأَيُّمَا امْرِئٍ هَلَكَ وَعِنْدَهُ مَتَاعُ امْرِئٍ بِعَيْنِهِ اقْتَضَى مِنْهُ شَيْئًا أَوْ لَمْ يَقْتَضِ فَهُوَ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَدِيثُ مَالِكٍ أَصَحُّ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cawf ad-Daa’i, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cabdul-Jabbaar — oo ah Khubayri — waxaa nooga warramay Ismaaciil — oo ah ina Cayyaash — oo ka weriyey az-Zubaydi — Abuu Daawuud wuxuu yiri waana Muxammad bin al-Waliid Abuu al-Hudhayl al-Ximsi — oo ka weriyey az-Zuhri, oo ka weriyey Abuu Bakr bin Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, oo ka weriyey Nabiga ﷺ sidaas oo kale. Wuxuu yiri:
"Haddii uu wax ka bixiyey qiimaha alaabta, inta hartayna wuxuu la mid yahay deynleyda. Oo nin kasta oo dhinta isagoo ay agtiisa taallo alaab gaar ah oo nin kale leeyahay, haddii uu wax ka qaatay ama uusan ka qaadanba, wuxuu la mid yahay deynleyda." Abuu Daawuud wuxuu yiri: Xadiiska Maalik waa kan ugu saxsan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka qofku musalaf noqdo, hantida la soo ceshaday waxay qayb ka noqotaa xuquuqda dayn-bixiyeyaasha.
Hanti gaar ah oo la aqoonsan karo, iibiyuhuna leeyahay, welina ku jirta gacanta iibsadaha.
Iibiyuhu wuxuu qayb ka helayaa hantida la heli karo, iyadoo la raacayo xeerarka dayn-bixiyeyaasha, mana helayo mudnaan si toos ah ah.
Qaybta qiimaha iibka ee aan weli la bixin ka dib bixinta qayb ka mid ah.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in iibiyuhu, marka iibsaduhu bixin kari waayo daymaha, xaq u yeelan karo inuu dalbado hanti gaar ah oo la iibiyay oo weli jirta lana aqoonsan karo, iyadoo la raacayo shuruudaha fiqhiga lagu faahfaahiyay. Haddii hantidu aanay sii jirin oo ay hadhay oo keliya dayn aan la bixin, iibiyuhu asal ahaan wuxuu la qaybsanayaa dayn-bixiyeyaasha kale. Weedha ku saabsan bixinta qayb ahaan waxaa lagu qiimeeyaa iyada oo lala eegayo riwaayadaha kale iyo shuruudaha shareecada; ma aha oggolaansho guud oo lagu duudsiyo dayn-bixiyeyaasha kale.
- Marka wax dayn lagu iibiyo, qoraal ku diiwaangeli hantida la iibiyay, inta la bixiyay iyo inta hadhay.
- Marka qofku musalaf noqdo, si caddaalad ah ula dhaqan dhammaan dayn-bixiyeyaasha, una daa garsoore awood u leh ama khabiir inuu qiimeeyo sheegashooyinka.
- Marka hanti dib loo dalbanayo, kala saar hanti gaar ah oo weli jirta lana aqoonsan karo iyo dayn caadi ah oo aan weli la bixin.
Riwaayaddan saxiixa ah ee Maalik waxay ka hadlaysaa isla xuquuqda iibiyaha marka iibsaduhu musalaf noqdo, waana riwaayadda ka xooggan ee Abuu Daawuud tilmaamay.
Sunan Abi Dawud · #3521 (Sahih)Riwaayaddani sidoo kale waxay ka hadlaysaa dib ula noqoshada hantida la iibiyay marka qofku musalaf noqdo, waxayna gacan ka geysanaysaa in xuquuqda dayn-bixiyeyaasha lagu fahmo macnaha guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.