Sunan Abi Dawud, xadiiska 3592
Waxaa weriyey Mu'adh ibn Jabal. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Mu'adh ibn Jabal
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أُنَاسٍ، مِنْ أَهْلِ حِمْصَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ " كَيْفَ تَقْضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ " . قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ . قَالَ " فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي كِتَابِ اللَّهِ " . قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ فِي كِتَابِ اللَّهِ " . قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلاَ آلُو . فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَدْرَهُ وَقَالَ " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ " .
Waxaa nooga warramay Xafsu binu Cumar, oo ka weriyey Shucbah, oo ka weriyey Abuu Cawn, oo ka weriyey Al-Xaarith binu Camru binu Akhii Al-Muqiirah binu Shucbah, oo ka weriyey dad reer Xims ah oo ka mid ahaa asxaabtii Mucqaad binu Jabal, in markii Rasūlullāh ﷺ uu doonayey inuu Mucqaad u diro Yaman, uu ku yidhi:
"Sidee baad u xukumaysaa haddii arrin xukun kuu soo bandhigmo?" Wuxuu ku jawaabay: "Waxaan ku xukumayaa Kitaabka Allah." Wuxuu yidhi: "Haddaadan ka helin Kitaabka Allah?" Wuxuu ku jawaabay: "Sunnada Rasūlullāh ﷺ." Wuxuu yidhi: "Haddaadan ka helin Sunnada Rasūlullāh ﷺ iyo Kitaabka Allah toona?" Wuxuu ku jawaabay: "Waan ku dadaalayaa ra'yigayga (ijtihaad) mana gaabinayo." Markaas ayuu Rasūlullāh ﷺ dhabarka ka thabtay oo yidhi: "Mahadnaq waxaa leh Allah ee waafajiyey rasuulka Rasūlullāh waxa raalli gelinaya Rasūlullāh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Muʿaadh wuxuu sharraxayaa sida xukunka looga soo saaro waxyiga iyo dadaal taxaddar leh.
Qoraalku wuxuu sheegayaa in Nebigu ﷺ damcay inuu Muʿaadh ibn Jabal u diro Yaman, dabadeedna weydiiyey sida uu dacwadaha u kala xukumi doono.
Go'aan laga gaaro khilaaf ama dacwad.
Hadallada, falalka iyo oggolaanshaha laga weriyey Nebiga ﷺ.
Sababayn sharci oo taxaddar leh oo uu sameeyo caalim u qalma marka arrin aan si toos ah loogu xusin ilaha.
Culimadu waxay werintan kaga hadlaan habka xukunka looga soo saaro ilaha: go'aannada waa in lagu saleeyaa Qur'aanka iyo Sunnada lagu kalsoon yahay, iyadoo kiisaska cusub loo adeegsanayo sababayn sharci oo taxaddar leh. Maadaama silsiladda werintu daciif tahay, qoraalku kaligiis daliil ma noqon karo. Mad-habyada Sunnigu waxay aqbalaan ijtihaadka iyadoo shuruudo lagu xidhay, sida aqoon ku filan iyo raacidda mabaadi'da sharci ee saxda ah; werintan keligeed habkaas ma dejinayso.
- Xukunka ku salee aqoon lagu kalsoon yahay oo Qur'aanka iyo Sunnada sugan ah, hana ku salayn aragtiyo aan caddayn.
- Dacwad sharci oo murugsan u daa khabiir yaqaan ilaha iyo mabaadi'da sharciga.
- Si daacad ah uga hadal xoogga daliilka ee werinta, hana ka dhigin qoraal daciif ah amar madax-bannaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.