Sunan Abi Dawud, xadiiska 3612
Waxaa weriyey Zubayb al-Anbari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zubayb al-Anbari
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْبِ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ جَدِّيَ الزُّبَيْبَ، يَقُولُ بَعَثَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا إِلَى بَنِي الْعَنْبَرِ فَأَخَذُوهُمْ بِرُكْبَةٍ مِنْ نَاحِيَةِ الطَّائِفِ فَاسْتَاقُوهُمْ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَكِبْتُ فَسَبَقْتُهُمْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ أَتَانَا جُنْدُكَ فَأَخَذُونَا وَقَدْ كُنَّا أَسْلَمْنَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَلَمَّا قَدِمَ بَلْعَنْبَرُ قَالَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكُمْ بَيِّنَةٌ عَلَى أَنَّكُمْ أَسْلَمْتُمْ قَبْلَ أَنْ تُؤْخَذُوا فِي هَذِهِ الأَيَّامِ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " مَنْ بَيِّنَتُكَ " . قُلْتُ سَمُرَةُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْعَنْبَرِ وَرَجُلٌ آخَرُ سَمَّاهُ لَهُ فَشَهِدَ الرَّجُلُ وَأَبَى سَمُرَةُ أَنْ يَشْهَدَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَبَى أَنْ يَشْهَدَ لَكَ فَتَحْلِفُ مَعَ شَاهِدِكَ الآخَرِ " . قُلْتُ نَعَمْ . فَاسْتَحْلَفَنِي فَحَلَفْتُ بِاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْنَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ . فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اذْهَبُوا فَقَاسِمُوهُمْ أَنْصَافَ الأَمْوَالِ وَلاَ تَمَسُّوا ذَرَارِيَهُمْ لَوْلاَ أَنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ ضَلاَلَةَ الْعَمَلِ مَا رَزَيْنَاكُمْ عِقَالاً " . قَالَ الزُّبَيْبُ فَدَعَتْنِي أُمِّي فَقَالَتْ هَذَا الرَّجُلُ أَخَذَ زِرْبِيَّتِي فَانْصَرَفْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي فَأَخْبَرْتُهُ - فَقَالَ لِي " احْبِسْهُ " . فَأَخَذْتُ بِتَلْبِيبِهِ وَقُمْتُ مَعَهُ مَكَانَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمَيْنِ فَقَالَ " مَا تُرِيدُ بِأَسِيرِكَ " . فَأَرْسَلْتُهُ مِنْ يَدِي فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِلرَّجُلِ " رُدَّ عَلَى هَذَا زِرْبِيَّةَ أُمِّهِ الَّتِي أَخَذْتَ مِنْهَا " . فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهَا خَرَجَتْ مِنْ يَدِي . قَالَ فَاخْتَلَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيْفَ الرَّجُلِ فَأَعْطَانِيهِ . وَقَالَ لِلرَّجُلِ " اذْهَبْ فَزِدْهُ آصُعًا مِنْ طَعَامٍ " . قَالَ فَزَادَنِي آصُعًا مِنْ شَعِيرٍ .
Waxaa weriyey Zubayb ibn Tha'labah al-Anbari: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ciidan u diray Banu al-Anbar. Waxay ku qabteen Rukbah oo ku taal agagaarka at-Ta'if, waxayna u soo kaxeeyeen Rasuulka Allah ﷺ. Anigu waan fuulay oo waan ka horreeyey iyagii si aan ula kulmo Nabiga ﷺ, waxaanan idhi:
"Nabadgelyo korkaaga ha ahaato, Rasuulka Allow, iyo naxariista Allah iyo barakadiisa. Ciidankaagu way noo yimaadeen oo way na qabteen, laakiin waannu Islaamnay oo dhegaha xoolahayagana waannu googoynay." Markii Bal-Anbar yimid, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu igu yidhi: "Ma haysataan caddayn ah inaad Islaamteen intaan la idin qaban maalmahan?" Waxaan idhi: "Haa." Wuxuu yidhi: "Yaa markhaatigaaga ah?" Waxaan idhi: "Samurah, nin reer Banu al-Anbar ah, iyo nin kale oo uu magacaabay." Ninkii wuu markhaati furay, laakiin Samurah wuu diiday inuu markhaati furo. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: "Wuu diiday inuu kuu markhaati furo, ee dhaaran adiga iyo markhaatigaaga kale." Waxaan idhi: "Haa." Wuu i dhaariyey, waxaanan ku dhaartay Allah inaan Islaamnay maalintii hebel iyo hebel, oo aan dhegaha xoolaha googoynay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: "Taga oo kala qaybsada badh hantidooda, hana taabanina carruurtooda. Haddaanay ahayn in Allah neceb yahay khasaarinta camalka, xadhig qudha kamaanaan qaateen." Zubayb wuxuu yidhi: Hooyaday ayaa ii yeedhay oo tidhi: "Ninkan ayaa sijaayaddaydii iga qaatay." Markaas baan u tegey Nabiga ﷺ oo u sheegay. Wuxuu igu yidhi: "Xidh isaga." Dhabarka ayaan ka qabtay oo meeshii baan la istaagay. Markaas buu Nabiga Allah ﷺ noo soo eegay annagoo taagan, wuxuuna yidhi: "Maxaad la damacsan tahay maxbuuskaaga?" Waan sii daayey, wuxuuna yidhi: "Rasuulka Allow, gacantayda way ka baxday." Markaas buu Rasuulka Allah ﷺ seeftii ninka ka siibay oo aniga i siiyey. Wuxuuna ninkii ku yidhi: "Tag oo siiya qiyaas cunto ah." Markaas buu i siiyey qiyaas shaciir ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu sheegashooyinka ku qiimeyn jiray caddayn, wuxuuna hantida ka ilaalin jiray dulmi.
Caddayn taageerta sheegasho, sida marag-fur.
Marag la dhaarta dacwoodaha; sida saxda ah ee loo dabaqo way ku kala duwan yihiin fuqahadu.
Halbeeg dhaqameed lagu cabbiro mugga badarka iyo waxyaabaha kale ee qalalan.
Fuqahadu waxay werintan ka hadlaan iyagoo la xiriirinaya keenista caddaynta, dhaarta, iyo soo celinta hantida si xaq-darro ah lagu qaatay. Xeerka ah in dacwooduhu keeno caddayn, qofka wax diidayaana duruufo gaar ah ku dhaarto, waxaa taageera werinno saxiix ah, oo ay ku jirto Saxiix al-Bukhaari 2680. Madhhabyadu way ku kala aragti duwan yihiin shuruudaha iyo baaxadda dhaarta lala kaashado hal marag; werintan daciifka ah keligeed kuma filna in xeer shareeco lagu dejiyo.
- Khilaafka ku soo bandhig xaqiiqooyin la hubin karo iyo marag-fur si daacad ah lagu helay.
- Ha qaadan hantida qof kale oggolaanshihiisa la'aanteed ama xukun sharci ah la'aanteed.
- Garsooraha iyo maraggu waa inay taxaddaraan: sheeko qancin leh ma beddeli karto caddayn caddaalad ah.
Werintan saxiixa ahi waxay tilmaamaysaa in khilaafaadka loo soo bandhigi jiray Nabiga ﷺ, waxayna ka digaysaa in dood qancin leh aysan qofka siinayn xaq uu ku yeesho hantida qof kale.
Sahih al-Bukhari · #2671 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qiimaynta arrin iyadoo la eegayo caddaynta iyo dhaarta dhinacyada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.