Fitnada iyo Dagaallada Adag · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4270

Waxaa weriyey Abu al-Darda and Ubadah ibn as-Samit. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fitnada iyo Dagaallada Adag
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Khalid ibn Dihqan

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Mu'ammal ibn al‑Fadl al‑Harraniwuxuu u sheegay Abu Dawudمُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ
  2. 2Muhammad ibn Shu'aybمُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ
  3. 3Khalid ibn Dihqanخَالِدِ بْنِ دِهْقَانَ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ دِهْقَانَ، قَالَ كُنَّا فِي غَزْوَةِ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ بِذُلُقْيَةَ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ فِلَسْطِينَ - مِنْ أَشْرَافِهِمْ وَخِيَارِهِمْ يَعْرِفُونَ ذَلِكَ لَهُ يُقَالُ لَهُ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومِ بْنِ شَرِيكٍ الْكِنَانِيُّ - فَسَلَّمَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زَكَرِيَّا وَكَانَ يَعْرِفُ لَهُ حَقَّهُ قَالَ لَنَا خَالِدٌ فَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زَكَرِيَّا قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ الدَّرْدَاءِ تَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ كُلُّ ذَنْبٍ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَغْفِرَهُ إِلاَّ مَنْ مَاتَ مُشْرِكًا أَوْ مُؤْمِنٌ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومٍ سَمِعْتُ مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا فَاعْتَبَطَ بِقَتْلِهِ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لَنَا خَالِدٌ ثُمَّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي زَكَرِيَّا عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَزَالُ الْمُؤْمِنُ مُعْنِقًا صَالِحًا مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا فَإِذَا أَصَابَ دَمًا حَرَامًا بَلَّحَ ‏"‏ ‏.‏ وَحَدَّثَ هَانِئُ بْنُ كُلْثُومٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ سَوَاءً ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Mu'ammal bin Al-Fadl Al-Xarraani, waxaa nooga warramay Muxammad bin Shucayb, oo ka soo xigtay Khaalid bin Dihqaan, oo yiri: Waxaan ku jirnay dagaalkii Qusdandiiniya ee Dhuluqiya, markaasaa waxaa noo yimid nin reer Falastiin ah - oo ka mid ahaa dadkooda sharafta leh iyo kuwooda ugu wanaagsan, wayna yaqaanneen darajadiisa - magaciisuna ahaa Haani' bin Kulthum bin Shariik Al-Kinaani. Wuxuu salaamay Cabdullaahi bin Abii Sakariya oo yaqaannay xaqiisa. Khaalid baa wuxuu nagu yiri: Cabdullaahi bin Abii Sakariya baa wuxuu nooga warramay: Waxaan maqlay Ummu Ad-Dardaa' oo leh: Waxaan maqlay Abuu Ad-Dardaa' oo leh: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:

"Dambi kasta waxaa la rajaynayaa in Allah cafiyo, marka laga reebo qofka oo shirki ku dhinta ama mu'min si ula kac ah u dila mu'min kale." Markaas Haani' bin Kulthum wuxuu yiri: Waxaan maqlay Maxmuud bin Ar-Rabii' oo ka warramaya Cubaadah bin As-Saamit inuu maqlay isagoo ka warramaya Rasuulka Allah ﷺ inuu yiri: "Qofkii dila mu'min oo si gardarro ah u dila, Allah kama aqbalo camal faral ah ama sunno ah." Khaalid baa wuxuu nagu yiri: Kadib Ibn Abii Sakariya baa wuxuu iga warramay Ummu Ad-Dardaa', oo ka soo xigatay Abuu Ad-Dardaa', in Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Mu'minku wuxuu sii ahaanayaa mid degdeg badan oo suubban inta uusan daadin dhiig xaaraan ah; haddii uu daadiyo dhiig xaaraan ah, wuu gaabiyaa oo culeys baa fuula." Haani' bin Kulthumna wuxuu ka warramay Maxmuud bin Ar-Rabii', oo ka soo xigtay Cubaadah bin As-Saamit, oo ka soo xigtay Rasuulka Allah ﷺ isla sidaas oo kale.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

In si ula kac ah oo sharci-darro ah loo daadiyo dhiigga qof waxay khatar gelisaa dembi-dhaafka iyo camalka wanaagsan.

Erayada adag oo la sharxay
dhiig xaaraan ah

Qof si xaqdarro ah loo dilo ama loo dhaawaco.

camal aan sunno iyo waajib midna ahayn

Cibaado dheeraad ah iyo camal diini ah oo waajib ah midna ma aha.

hakad gala

Mu’minku xagga ruuxa ayuu gaabiyaa, horumar fiicanna ma sii sameeyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay dilka ula kaca ah ee mu’minka aan waxba galabsan u arkaan mid ka mid ah dembiyada ugu waaweyn. Digniinta ku saabsan in camalka la aqbali waayo waxay muujinaysaa hanjabaad daran iyo in ajarka la diido, balse si toos ah ugama dhigna in dambiiluhu Islaamka ka baxay. Aayadaha Qur’aanka ee ku saabsan toobadda iyo qisaasta waa in la isu geeyaa: toobad dhab ahi weli waa lama huraan, iyadoo la tixgelinayo xaqa ehelka dhibbanaha iyo suuragalnimada qisaas ama cafis. Madh-habyada Sunnigu arrimahan uma daayaan in dadku iskood caddaalad u fuliyaan; waxay hoos yimaadaan awood sharci ah iyo habraacyo garsoor.

Casharrada maanta
  1. Xakamee xanaaqa, caawimaadna ka raadso dhexdhexaadiye lagu kalsoon yahay ka hor inta aanu khilaafku sii xumaan.
  2. Waligaa ha aarsan hana isku dayin inaad sharciga gacantaada ku qaadato; arrimaha rabshadaha u daa hay’adaha awoodda u leh iyo habraacyada sharciga ah.
  3. Qofkii cid xaqdarro u geystay waa inuu toobad keenaa, dhibbanaha ama ehelkiisa ka codsadaa in dhibka loo saxo, kana hortagaa waxyeello kale.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.