Sunan Abi Dawud, xadiiska 4382
Waxaa weriyey Nu'man ibn Bashir. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Azhar ibn Abdullah al‑Harazi
- 1Abd al‑Wahhab ibn Najdawuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ
- 2Baqiyyaبَقِيَّةُ
- 3Safwanصَفْوَانُ
- 4Azhar ibn Abdullah al‑Haraziأَزْهَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَرَازِيُّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَرَازِيُّ، أَنَّ قَوْمًا، مِنَ الْكَلاَعِيِّينَ سُرِقَ لَهُمْ مَتَاعٌ فَاتَّهَمُوا أُنَاسًا مِنَ الْحَاكَةِ فَأَتَوُا النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ صَاحِبَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَحَبَسَهُمْ أَيَّامًا ثُمَّ خَلَّى سَبِيلَهُمْ فَأَتَوُا النُّعْمَانَ فَقَالُوا خَلَّيْتَ سَبِيلَهُمْ بِغَيْرِ ضَرْبٍ وَلاَ امْتِحَانٍ . فَقَالَ النُّعْمَانُ مَا شِئْتُمْ إِنْ شِئْتُمْ أَنْ أَضْرِبَهُمْ فَإِنْ خَرَجَ مَتَاعُكُمْ فَذَاكَ وَإِلاَّ أَخَذْتُ مِنْ ظُهُورِكُمْ مِثْلَ مَا أَخَذْتُ مِنْ ظُهُورِهِمْ . فَقَالُوا هَذَا حُكْمُكَ فَقَالَ هَذَا حُكْمُ اللَّهِ وَحُكْمُ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِنَّمَا أَرْهَبَهُمْ بِهَذَا الْقَوْلِ أَىْ لاَ يَجِبُ الضَّرْبُ إِلاَّ بَعْدَ الاِعْتِرَافِ .
Waxaa nooga warramay Cabdul-Wahaab bin Najdah, waxaa nooga warramay Baqiyah, waxaa nooga warramay Safwaan, waxaa nooga warramay Azhar bin Cabdillaahi al-Xaraasiyi, in qolo reer Kalaac ah la xaday hantidoodii, markaasay eedeeyeen dad ka mid ah kuwa dharka tola. Waxay u yimaadeen Nucmaan bin Bashiir oo ahaa Saxaabiga Nabiga ﷺ, wuuna xiray maalmo dabadeedna wuu sii daayay. Markaasay u yimaadeen Nucmaan waxayna yiraahdeen: 'Waad sii daysay iyagoon la garaacin lana baarin.' Nucmaan wuxuu yiri: 'Maxaad doonaysaan? Ma waxaad doonaysaan inaan garaaco? Haddii hantidiinnu ka soo baxdo iyaga, taasi waa hagaag, haddii kalena waxaan dhabarkiinna ka qaadi doonaa la mid ah waxaan dhabarkooda ka qaaday.' Waxay yiraahdeen: 'Tani ma xukunkaagii baa?' Wuxuu yiri: 'Kani waa xukunka Alle iyo xukunka Rasuulkiisa ﷺ.' Abuu Daawuud wuxuu yiri: Hadalkan wuxuu ugu hanjabayay oo kaliya, macnahaasina waa inaan garaacidda la oggolayn illaa qofku ka qirto dambiga.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Eed keliya ma caddaynayso garaacid ama ciqaab.
Ciqaabo uu Alle u dejiyey dembiyo gaar ah.
Eedaysanuhu si cad ayuu u qirayaa inuu falka galay.
Dad dhar tola; qisadan waxaa lagu eedeeyey xatooyo.
Abuu Daawuud wuxuu sharxayaa in an-Nu’maan hadalkiisa uu ku cabsi geliyey eedaynayaashii: garaaciddu khasab ma aha haddii aanu jirin qirasho. Culimadu waxay tan ka fahmeen in eed keliya aanay saldhig u ahayn ciqaab jirka ah, caddaynta dembina ay tahay in si taxaddar leh loo xaqiijiyo. Hadalkani ma qeexayo awood guud oo lagu xidhi karo ama lagu garaaci karo tuhmanayaasha; arrimahaas waxay hoos yimaadaan maamul sharci ah iyo xeerarka caddaynta ee jira.
- Qofna si fagaare ah ha ugu eedayn adigoon haysan tilmaamo la xaqiijin karo iyo qiimayn caddaalad ah.
- Khilaaf marka uu jiro, diiwaangeli xaqiiqooyinka iyo hadallada, una daa hay’ad awood u leh oo dhexdhexaad ah inay go’aan gaarto.
- Weligaa ha adeegsan xoog ama ciqaab si aad qof ugu khasabto qirasho.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.