Xuduudda · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4420

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Xuduudda
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ ذَكَرْتُ لِعَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ قِصَّةَ مَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ لِي حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ذَلِكَ، مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَهَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ ‏"‏ ‏.‏ مَنْ شِئْتُمْ مِنْ رِجَالِ أَسْلَمَ مِمَّنْ لاَ أَتَّهِمُ ‏.‏ قَالَ وَلَمْ أَعْرِفْ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فَجِئْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ إِنَّ رِجَالاً مِنْ أَسْلَمَ يُحَدِّثُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُمْ حِينَ ذَكَرُوا لَهُ جَزَعَ مَاعِزٍ مِنَ الْحِجَارَةِ حِينَ أَصَابَتْهُ ‏"‏ أَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ ‏"‏ ‏.‏ وَمَا أَعْرِفُ الْحَدِيثَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ كُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَ الرَّجُلَ إِنَّا لَمَّا خَرَجْنَا بِهِ فَرَجَمْنَاهُ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ صَرَخَ بِنَا يَا قَوْمِ رُدُّونِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ قَوْمِي قَتَلُونِي وَغَرُّونِي مِنْ نَفْسِي وَأَخْبَرُونِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ قَاتِلِي فَلَمْ نَنْزِعْ عَنْهُ حَتَّى قَتَلْنَاهُ فَلَمَّا رَجَعْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخْبَرْنَاهُ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ وَجِئْتُمُونِي بِهِ ‏"‏ ‏.‏ لِيَسْتَثْبِتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ فَأَمَّا لِتَرْكِ حَدٍّ فَلاَ قَالَ فَعَرَفْتُ وَجْهَ الْحَدِيثِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Cumar bin Maysarah, waxaa nooga warramay Yaziid bin Zurayc, kaaso oo ka weriyey Muxammad bin Isxaaq, wuxuu yiri: Waxaan u sheegay Caasim bin Cumar bin Qataadah qisadii Maa'iz bin Maalik. Wuxuu igu yiri: Waxaa ii sheegay Xasan bin Muxammad bin Cali bin Abii Daalib, wuxuu yiri: Waxaa arrintan ii sheegay rag reer Aslam ah oo aanan eedaynayn oo aad ku kalsoon tahay, inay ka maqleen Rasuulka Alle ﷺ isagoo leh:

"Maxaad u dayn weydeen?" Laakiin ma aanan fahmin xadiiskan. Markaas ayaan u tegey Jaabir bin Cabdullaahi waxaanan ku iri: Rag reer Aslam ah ayaa ka warramaya in Rasuulka Alle ﷺ markii loo sheegay cabashadii Maa'iz ee dhagaxyada dhibay uu yiri: "Maxaad u dayn weydeen?" Laakiin anigu xadiiskan ma aqaan. Wuxuu yiri: Ina adeerow, anigu dadka ugu ogaal badan xadiiskan. Anigu waxaan ka mid ahaa kuwii ninkaas dhagxeeyey. Markii aan la baxnay oo aan dhagxaynay, markii uu dareemay xanuunka dhagaxyada, wuxuu nagu qayliyey: "Dadow! Igu celiya Rasuulka Alle ﷺ! Tolkey ayaa i dilay oo i khiyaameeyey; waxay ii sheegeen in Rasuulka Alle ﷺ uusan i dilayn." Kama aanan joogsan ilaa aan ka dilnay. Markii aan ku laabanay Rasuulka Alle ﷺ oo aan u warrannay, wuxuu yiri: "Maxaad u dayn weydeen oo iigu keeni weydeen?" Rasuulka Alle ﷺ wuxuu sidaas u yiri si uu u hubsado xaaladdiisa, ee ma uusan oran si loo daayo xadka. Markaas ayaan gartay wajiga xadiiska.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Haddii qirasho laga shakiyo, marka hore waa in si taxaddar leh loo xaqiijiyaa.

Asalka iyo sababta

Werintani waxay ka warramaysaa dhagax-ku-dilkii Ma'iz ibn Malik. Markii uu intii fulintu socotay isku dayay inuu ku noqdo Nebiga ﷺ oo uu sheegay in la marin habaabiyey, kooxdu ma joojin, wuuna dhintay. Nebiga ﷺ wuxuu yiri waa inay isaga u keeni lahaayeen si arrinta mar kale hortiisa loogu xaqiijiyo.

Erayada adag oo la sharxay
Hudud

Ciqaabo uu sharciga Islaamku u dejiyey xadgudubyo gaar ah.

Dhagax-ku-dil

Ciqaabtii werintan lagu fuliyey Ma'iz; tani awood uma siinayso shakhsiyaadka gaarka ah.

Xaqiijin

In si taxaddar leh loo baaro in qirashadu sax tahay oo cad tahay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay hadalka Jaabir ka fahmeen in hadalka Nebiga ﷺ looga jeeday in qirashada mar kale la hubiyo, ee aanu ahayn in ciqaab la go'aamiyey sabab la'aan loo baajiyo. Werintu waxay adkaynaysaa in caddaynta iyo qirashada si taxaddar leh loo eego. Fulinta hududku waxay gaar u tahay oo keliya maamulka sharci ahaan awoodda u leh; shakhsiyaadku iskood uma fulin karaan ciqaabahaas.

Casharrada maanta
  1. Marka eed culus la soo jeediyo, si taxaddar leh u hubi in qirashadu cad tahay oo sax tahay.
  2. Jooji fal aan dib loo celin karin haddii qofku inta la fulinayo sheego in arrinta mar kale la baaro.
  3. Ciqaabaha u daa oo keliya garsoorka awoodda u leh, hana sharciga gacantaada ku qaadan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.