Xuduudda · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4419

Waxaa weriyey Nu'aym ibn Huzzal. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Aabbihii, Nu'aym

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Muhammad ibn Sulayman al‑Anbariwuxuu u sheegay Abu Dawudمُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ
  2. 2Waki'وَكِيعٌ
  3. 3Hisham ibn Sa'dهِشَامِ بْنِ سَعْدٍ
  4. 4Yazid ibn Nu'aym ibn Hazzalيَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ
  5. 5Aabbihii, Nu'aymأَبِيهِ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي ‏.‏ فَأَصَابَ جَارِيَةً مِنَ الْحَىِّ فَقَالَ لَهُ أَبِي ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبِرْهُ بِمَا صَنَعْتَ لَعَلَّهُ يَسْتَغْفِرُ لَكَ وَإِنَّمَا يُرِيدُ بِذَلِكَ رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ لَهُ مَخْرَجًا فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَىَّ كِتَابَ اللَّهِ ‏.‏ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَىَّ كِتَابَ اللَّهِ ‏.‏ حَتَّى قَالَهَا أَرْبَعَ مِرَارٍ ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّكَ قَدْ قُلْتَهَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَبِمَنْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بِفُلاَنَةَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ ضَاجَعْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ بَاشَرْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ جَامَعْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ فَأُخْرِجَ بِهِ إِلَى الْحَرَّةِ ‏.‏ فَلَمَّا رُجِمَ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ جَزِعَ فَخَرَجَ يَشْتَدُّ فَلَقِيَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُنَيْسٍ وَقَدْ عَجَزَ أَصْحَابُهُ فَنَزَعَ لَهُ بِوَظِيفِ بَعِيرٍ فَرَمَاهُ بِهِ فَقَتَلَهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ هَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Sulaymaan Al-Anbaari, waxaa nooga warramay Wakiic, oo ka weriyey Hishaam bin Sacad, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yaziid bin Nucaym bin Hazzaal, oo ka weriyey aabihiis, wuxuu yiri: Maa'iz bin Maalik wuxuu ahaa agoon uu korinayay aabbahay. Markaas ayuu la sinaystay gabar addoon ah oo qabiilka ka tirsan. Aabbahay baa ku yiri: U tag Rasuulka Allah ﷺ oo u sheeg waxaad samaysay, malaha wuu kuu dambi-dhaaf weydiin doonaaye. Wuxuuna arrintaas ka lahaa rajada inay u noqoto waddo uu ku badbaado. Markaas buu u tegey oo yiri: Rasuulka Allow, waan sinaystay ee igu oofi kitaabka Allah. Wuu ka jeestay, markaas buu soo noqday oo yiri: Rasuulka Allow, waan sinaystay ee igu oofi kitaabka Allah. Mar kale ayuu ka jeestay, ilaa uu afar jeer ku celiyey. Markaas buu yiri ﷺ:

"Afartii jeer baad sheegtaye, yaad la samaysay?" Wuxuu yiri: Heblaayo. Wuxuu yiri ﷺ: "Ma la jiifsatay?" Wuxuu yiri: Haa. Wuxuu yiri ﷺ: "Ma taabatay jirkeeda?" Wuxuu yiri: Haa. Wuxuu yiri ﷺ: "Ma la galmootay?" Wuxuu yiri: Haa. Markaas buu amray in dhagax lagu dilo, waxaana loo bixiyey Xarrada. Markii dhagax lagu dilay oo uu xanuunka dhagaxyada dareemay, wuu naxay oo orod buu ku baxsaday. Waxaa helay Cabdullaahi bin Unays iyadoo asxaabtii kale ay ka daaleen raadintiisa, markaas buu ku tuuray laf geel lugtiisa hore ah, wuuna ku dilay. Kadibna Nebiga ﷺ bay u yimaadeen oo arrintii u sheegeen. Wuxuu yiri ﷺ: "Maxaad u dayn waydeen, malaha wuu toobad keeni lahaa oo Allah ka aqbali lahaaye."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu adkeeyay in toobadda iyo cafiska Alle loo baneeyo fursad.

Asalka iyo sababta

Maaciz ibn Maalik wuxuu ku jiray daryeelka aabbaha Nucaym ibn Xazzaal. Ka dib qirashadiisa iyo fulinta ciqaabta, Nabigu ﷺ wuxuu xusay in la sii deyn karay si uu u toobad keeno, Alle-na u cafiyo.

Erayada adag oo la sharxay
Kitaab al-Xuduud

Buugga ka hadla ciqaabaha go'an ee fiqiga Islaamka.

Xarra

Dhul-dhagaxeed foolkaaneed oo u dhow Madiina.

Toobad

In qofku si daacad ah uga qoomameeyo dembi, ka joogsado, oo Alle ugu noqdo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay arrintan ka fahmeen in toobadda daacadda ah iyo cafiska Alle ay udub-dhexaad yihiin, xataa marka qofku galay dembi weyn. Nabigu ﷺ kuma dhiirrigelin in dembiyada la shaaciyo; jeedsashadiisu waxay fursad u siisay qofka inuu ka noqdo qirashadiisa, halka qirashada soo noqnoqotay ee dhacdadan ay horseedday dacwad sharci ah. Faqiihyada hore waxay werinnadan kaga hadlaan shuruudaha qirashada iyo fulinta xuduudda; ciqaabaha noocan ahi waxay hoos yimaadaan maamul awood u leh, mana aha arrin ay shaqsiyaadku iskood u fuliyaan. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay shuruudaha iyo cawaaqibta gaarka ah uga hadlaan fiqigooda.

Casharrada maanta
  1. Markaad gaf samayso, si daacad ah Alle ugu noqo, tallaabooyin cadna qaad si aadan dembiga ugu noqon.
  2. Ha shaacin khaladaadka dadka kale si aan loo baahnayn; fursad sii toobad iyo sixid.
  3. Ciqaabaha sharciga ah u daa oo keliya hay’adaha awoodda u leh, hana isku dayin inaad adigu sharciga gacanta ku qaadato.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.