Xuduudda · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4489

Waxaa weriyey Abdur Rahman ibn Azhar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Xuduudda
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdur Rahman ibn Azhar

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْفَتْحِ وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ يَتَخَلَّلُ النَّاسَ يَسْأَلُ عَنْ مَنْزِلِ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَأُتِيَ بِشَارِبٍ فَأَمَرَهُمْ فَضَرَبُوهُ بِمَا فِي أَيْدِيهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالسَّوْطِ وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِعَصًا وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِنَعْلِهِ وَحَثَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التُّرَابَ فَلَمَّا كَانَ أَبُو بَكْرٍ أُتِيَ بِشَارِبٍ فَسَأَلَهُمْ عَنْ ضَرْبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي ضَرَبَهُ فَحَزَرُوهُ أَرْبَعِينَ فَضَرَبَ أَبُو بَكْرٍ أَرْبَعِينَ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ كَتَبَ إِلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِنَّ النَّاسَ قَدِ انْهَمَكُوا فِي الشُّرْبِ وَتَحَاقَرُوا الْحَدَّ وَالْعُقُوبَةَ ‏.‏ قَالَ هُمْ عِنْدَكَ فَسَلْهُمْ ‏.‏ وَعِنْدَهُ الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَسَأَلَهُمْ فَأَجْمَعُوا عَلَى أَنْ يَضْرِبَ ثَمَانِينَ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ عَلِيٌّ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا شَرِبَ افْتَرَى فَأَرَى أَنْ يَجْعَلَهُ كَحَدِّ الْفِرْيَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَدْخَلَ عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ بَيْنَ الزُّهْرِيِّ وَبَيْنَ ابْنِ الأَزْهَرِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَزْهَرِ عَنْ أَبِيهِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Cabdiraxmaan ibnu As-har: Waxaan arkay Rasuulka Allah ﷺ subaxdii furashada Makka anigoo wiil yar ah. Wuxuu dhex marayey dadka isagoo raadinaya xeradii Khaalid ibnul Waliid. Markaasaa loo keenay nin khamri cabay, wuxuuna amray in la garaaco. Wayna garaaceen iyagoo adeegsanaya waxay gacmaha ku haysteen; qaar baa karbaash ku dhuftay, qaar baa ul ku dhuftay, qaarna kabahooda bay ku dhufteen. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ciid ku tuuray wajigiisa. Markii nin khamri cabay loo keenay Abuu Bakar, wuxuu weydiiyey dadkii tirada garaacista uu Nabigu ﷺ garaacay, waxayna ku qiyaaseen afartan, markaasuu Abuu Bakar ku dhuftay afartan jeer. Markii Cumar xilka qabtay, Khaalid ibnul Waliid ayaa u soo qoray: Dadku aad bay u cabaan khamriga waxayna yareysteen xadka iyo ciqaabta. Wuxuu yiri: Adiga way kula joogaane weydii. Waxaa agtiisa joogay Muhaajiriintii hore, wuu weydiiyey waxayna isku raaceen in siddeetan jeer la garaaco. Cali baa yiri: Ninku markuu khamri cabo waa been sheegaa, sidaas darteed waxaan u arkaa in lagu fuliyo xadka beenta. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Cuqeyl ibnu Khaalid wuxuu silsiladda xadiiskan ku daray Cabdullaahi ibnu Cabdiraxmaan ibnul As-har oo ka werinaya aabbihii, isagoo dhex dhigay Al-Suhri iyo Ibnil As-har.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ciqaabta khamri-cabbista waxaa, ka dib wadatashi, laga dhigay siddeetan jeedal.

Asalka iyo sababta

Weriyuhu wuxuu dhacdadii ugu horraysay ku beegayaa subaxdii furashadii Makka. Dabadeed wuxuu sheegayaa in Abuu Bakr uu fuliyey afartan jeedal, halka Cumar, ka dib markii uu la tashaday Muhaajiriintii hore, tirada ka dhigay siddeetan.

Erayada adag oo la sharxay
Xuduud

Ciqaabo go'an oo fiqiga Islaamka loogu asteeyey xadgudubyo gaar ah.

Muhaajiriintii hore

Saxaabadii goor hore Islaamay oo Makka uga hijrooday Madiina.

Qadaf

Eedayn aan sal lahayn oo ku saabsan sino; Cali wuxuu arrintan ku xidhay beenta ka dhalan karta sakhraannimada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan ka fahmeen in xilligii Nebiga ﷺ aan ciqaabta khamri-cabbista lagu soo werin tiro jeedal oo keliya oo go'an: saxaabadu waxay qiyaaseen afartan jeedal, Abuu Bakrna tiradaas ayuu adeegsaday. Cumar wuxuu, wadatashi ka dib, dejiyey siddeetan, Cali oo isbarbardhig ku sameeyey ciqaabta qadafta. Mad-habyadu way ku kala duwan yihiin xukunka sharci iyo tirada: mad-habka Xanafigu siddeetan ayuu u arkaa ciqaabta go'an, halka mad-habyada Maaliki, Shaafici iyo Xanbali ay ku kala aragti duwan yihiin in afartan ay tahay qiyaasta go'an iyo in maamulka awoodda leh uu ku dari karo ciqaab kale. Werintani waxay muujinaysaa doorka ay leeyihiin fulinta ay maamulaan cid awood leh iyo la tashiga culimada; qof keli ahi awood uma siinayso inuu ciqaab fuliyo.

Casharrada maanta
  1. Marka laga isku khilaafo xeerarka diinta, talo ka raadso khubaro, go'aannadana ha ku salayn dareen shakhsiyeed.
  2. Si dhab ah u qaado sakhraannimada, oo qaad tallaabooyin wax ku ool ah oo cabbidda ka hortaga, sida inaad gargaar raadsato oo aad ka fogaato xaaladaha khatarta leh.
  3. Ciqaabaha sharciga ha u daayaan oo keliya hay'adaha garsoorka ee awoodda u leh; waligaa adigu ha fulin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.