Sunan Abi Dawud, xadiiska 4496
Waxaa weriyey Abu Shurayh al-Khuza'i. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay Abu Dawudمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Hammadحَمَّادٌ
- 3Muhammad ibn Ishaqمُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ
- 4Al‑Harith ibn Fudaylالْحَارِثِ بْنِ فُضَيْلٍ
- 5Sufyan ibn Abu al‑Awjaسُفْيَانَ بْنِ أَبِي الْعَوْجَاءِ
- 6Abu Shurayh al‑Khuza'iأَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ فُضَيْلٍ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي الْعَوْجَاءِ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أُصِيبَ بِقَتْلٍ أَوْ خَبْلٍ فَإِنَّهُ يَخْتَارُ إِحْدَى ثَلاَثٍ إِمَّا أَنْ يَقْتَصَّ وَإِمَّا أَنْ يَعْفُوَ وَإِمَّا أَنْ يَأْخُذَ الدِّيَةَ فَإِنْ أَرَادَ الرَّابِعَةَ فَخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ وَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ " .
Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Xammaad, waxaa noo sheegay Muxammad bin Isxaaq, oo ka weriyey Al-Xaarith bin Fudeyl, oo ka weriyey Sufyaan bin Abii Al-Cawjaa’, oo ka weriyey Abuu Shureyx Al-Khusaaciga, in Nabigu ﷺ yiri:
"Qofkii lagu dilo ama lagu dhaawaco, wuxuu dooranayaa mid ka mid ah saddex arrimood: inuu qaato aargoosi sharci ah (qisaas), inuu cafiyo, ama inuu qaato magdhow (diya). Haddii uu rabo tii afraadna, qabta gacmihiisa. Qofkii xadgudub sameeya intaas ka dibna, wuxuu mudanayaa cadaab daran."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka dhimasho ama dhaawac dhaco, riwaayaddu waxay xustaa qisaas, cafis ama magta dhiigga.
Aargoosi sharci ah oo dembi lagu mutaysto, iyadoo la raacayo shuruudaha iyo habraacyada shareecada Islaamka.
Magdhow maaliyadeed oo lagu heshiin karo, iyadoo la raacayo xeerarka dilka ama dhaawaca.
Dhaawac ama waxyeello jirka gaarta.
Faqiihyada hore waxay marka ay ka hadlayaan dil iyo dhaawac falanqeeyaan xuquuqda dhibbanaha ama dhaxlayaashiisa, oo ay ka mid yihiin qisaas, cafis iyo magdhow lagu heshiiyay. Sida saxda ah ee xeerarkan loo adeegsado iyo shuruudahoodu way ku kala duwanaan karaan dacwad kasta iyo madhhab kasta, waxaana go’aankooda leh garsoor awood u leh; qofku xaq uma laha inuu iskiis u fuliyo qisaas. Maaddaama riwaayaddan gaarka ahi daciif tahay, fuqahadu xeerarkan kuma saleeyaan erayadeeda oo keliya, balse waxay ku saleeyaan Qur’aanka iyo riwaayadaha xooggan.
- Kiisaska dilka ama dhaawaca u daa garsoor awood u leh, hana aarsan naftaada.
- Qofka khilaaf la kulma wuxuu raadin karaa caddaalad iyo heshiisiin iyadoo la raacayo xeerarka jira.
- Riwaayaddan daciifka ah oo keliya ha ka soo saarin waajib diini ah ama mamnuucid; xeerarka noocaas ah ku hubi Qur’aanka iyo riwaayadaha xooggan.
Riwaayaddan Saxiixda ah waxay xustaa xaaladaha kooban ee dhiigga qof Muslim ah si sharci ah loo bannayn karo, waxayna taageeraysaa in qisaastu ku xiran tahay xeerar adag.
Sahih al-Bukhari · #2746 (Sahih)Riwaayaddan Saxiixda ah waxay ka warramaysaa kiis dhaawac culus ah iyo fulinta qisaasta, sidaas darteed waxay la xiriirtaa mawduuca iyada oo aan riwaayadda daciifka ah daliil looga dhigan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.