Noocyada Diyada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4499

Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Noocyada Diyada
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ، حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ، حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ ‏"‏ أَتَعْفُو ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَقْتُلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ ‏.‏ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَ ‏.‏

Tarjumaad

Waa'il ibn Xujr wuxuu yiri: Waxaan la joogay Nabiga ﷺ markii loo keenay nin dilaa ah oo xarig qoorta uga xiran yahay. Nabigu wuxuu u yeeray waaliga (mas'uulka) qofka la dilay wuxuuna ku yiri:

"Ma cafinaysaa?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma qaadanaysaa magta (diyah)?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma dilaysaa?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Kaxayso." Markii uu dhabarka jeediyey, wuxuu yiri: "Ma cafinaysaa?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma qaadanaysaa magta?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma dilaysaa?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Kaxayso." Markii ay tani dhacday markii afraad, wuxuu yiri: "Ogow haddii aad cafiso, wuxuu qaadayaa dambigiisa iyo dambiyada saaxiibkiis (qofka la dilay)." Markaas buu ka cafiyey. Waa'il wuxuu yiri: Waxaan arkay isagoo jiidaya xariggii.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu ehelka marxuumka marar badan u bandhigay cafis ama magdhow dhiig.

Erayada adag oo la sharxay
magdhowga dhiigga (diya)

Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka marxuumka marka dil dhaco, sida waafaqsan xeerarka Islaamka ee khuseeya.

wakiilka dhibbanaha

Qofka ehelka ka tirsan ee awood u leh inuu magaca qoyska ku doorto aargoosi, magdhow ama cafis.

suunka

Xarig maqaar ah oo qoorta tuhmanaha loogu xiray si loo hoggaamiyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay werintan ka fahmeen in ehelka marxuumka, marka dil ula kac ahi dhaco, ay xaq u yeelan karaan aargoosi, magdhowga dhiigga ama cafis, iyagoo raacaya shuruudaha nidaamka garsoorka Islaamka. Nabiga ﷺ wuxuu dhiirrigeliyay cafiska, balse waajib kama dhigin. Go'aanka iyo fulintiisu waxay hoos yimaadaan awood sharci ah; werintani marmarsiiyo uma aha in qofku isagu sharciga gacantiisa ku qaato. Fuqahada hore waxay si faahfaahsan uga hadleen shuruudaha iyo awoodaha saxda ah ee mad-habyada, iyagoo tixraacaya qoraalkan iyo daliillo kale.

Casharrada maanta
  1. Marka dulmi culus dhaco, ha ku degdegin go'aan; weydii khubaro lagu kalsoon yahay xuquuqda iyo habraacyada khuseeya.
  2. Qofka awood u leh inuu cafiyo wuxuu fursad siin karaa naxariista isaga oo aan inkirin xanuunka dhibbanaha.
  3. Ha oggolaan in aargoosigu noqdo iskaa wax u qabso; ku kalsoonow habraac sharci ah oo taxaddar leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.