Noocyada Diyada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4530

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Noocyada Diyada
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَالأَشْتَرُ، إِلَى عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقُلْنَا هَلْ عَهِدَ إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا لَمْ يَعْهَدْهُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً قَالَ لاَ إِلاَّ مَا فِي كِتَابِي هَذَا - قَالَ مُسَدَّدٌ قَالَ - فَأَخْرَجَ كِتَابًا - وَقَالَ أَحْمَدُ كِتَابًا مِنْ قِرَابِ سَيْفِهِ - فَإِذَا فِيهِ ‏ "‏ الْمُؤْمِنُونَ تَكَافَأُ دِمَاؤُهُمْ وَهُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ وَيَسْعَى بِذِمَّتِهِمْ أَدْنَاهُمْ أَلاَ لاَ يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَلاَ ذُو عَهْدٍ فِي عَهْدِهِ مَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا فَعَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُسَدَّدٌ عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ فَأَخْرَجَ كِتَابًا ‏.‏

Tarjumaad

Qays ibn Abbad wuxuu yiri: Aniga iyo Al-Ashtar waxaan u tagnay Cali, korkiisa nabadgelyo ha ahaatee, waxaanan ku nidhi:

"Ma jirtaa wax uu Rasuulka Allah ﷺ kula dardaarmay oo aanu dadka kale la dardaarmin?" Wuxuu yiri: "Maya, waxaan ahayn waxa ku qoran warqaddaydan." Musaddad wuxuu yiri: Kadibna wuxuu soo saaray warqad. Axmed wuxuu yiri: Waa warqad ku jirtay galka seeftiisa. Waxaana ku qornaa: "Dhiigga Mu'miniintu waa siman yahay, iyaguna waa gacan keliya oo ka dhan ah cidday doonaan, kan ugu hooseeya ayaa ballanqaadi kara ilaalintooda. Ogaada, Mu'min looma dili karo gaal dartii, mana la dili karo qof heshiis haysta inta heshiiskiisu shaqaynayo. Qofkii sameeya bidco (diinta cusub), naftiisa ayay dusha ka saaran tahay. Qofkii sameeya bidco ama hoy siiya qof bidco sameeyay, waxaa lacnaday Allah, Malaa'igtiisa, iyo dhammaan dadka." Musaddad wuxuu ka weriyay Ibn Abi Caruuba: Wuxuu soo saaray warqad.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Mu'miniintu waxay wadaagaan masuuliyadda ilaalinta iyo dhawrista ballamaha.

Erayada adag oo la sharxay
hal gacan

Matal muujinaya masuuliyad wadajir ah iyo is-garab-istaag.

dammaanad qaadidda ilaalinta

Ballanqaad ammaan oo bulshada ku waajibaya.

ballan

Heshiis sax ah ama dammaanad ammaan oo ay waajib tahay in la oofiyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in nolosha iyo ilaalinta sharci ee mu'miniintu aanay ku xirnayn darajada bulsho ee qofka: xitaa qof aan sumcad weyn lahayn ayaa bulshada wakiil uga ahaan kara inuu ammaan ballanqaado. Hadalka ku saabsan inaan mu'min loo dilin gaal dartii wuxuu ka hadlayaa xeerarka aargudashada; fuqahadu waxay ka doodaan shuruudaha iyo ka-reebitaannada ku jira fiqiga Islaamka. Digniinta ku saabsan qofka magangeliya xadgudbe waxay muujinaysaa khatarta ay leedahay in si kas ah looga caawiyo inuu ka baxsado masuuliyadda sharciga ah. Heshiis ilaalin oo sax ahi waa waajib inta uu dhaqan-gal yahay.

Casharrada maanta
  1. Nolosha qof kasta si isku mid ah u qadari; hana ka dhigin asal ama mansab halbeegga ilaalinta.
  2. Ha u ballanqaadin ammaan cid kale adigoon awood u lahayn, ixtiraamna ballanqaad sax ah oo qof kale bixiyay.
  3. Qofna ha ka caawin inuu ka baxsado isla xisaabtan sharci ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.