Sunan Abi Dawud, xadiiska 4604
Waxaa weriyey Al-Miqdam ibn Ma'dikarib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abd al‑Wahhab ibn Najdawuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ
- 2Abu Amr ibn Kathir ibn Dinarأَبُو عَمْرِو بْنُ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ
- 3Hariz ibn Uthmanحَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Abu Awfعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ
- 5Al‑Miqdam ibn Ma'dikaribالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرِو بْنُ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " أَلاَ إِنِّي أُوتِيتُ الْكِتَابَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ أَلاَ يُوشِكُ رَجُلٌ شَبْعَانُ عَلَى أَرِيكَتِهِ يَقُولُ عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْقُرْآنِ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَلاَلٍ فَأَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ أَلاَ لاَ يَحِلُّ لَكُمْ لَحْمُ الْحِمَارِ الأَهْلِيِّ وَلاَ كُلُّ ذِي نَابٍ مِنَ السَّبُعِ وَلاَ لُقَطَةُ مُعَاهِدٍ إِلاَّ أَنْ يَسْتَغْنِيَ عَنْهَا صَاحِبُهَا وَمَنْ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَعَلَيْهِمْ أَنْ يَقْرُوهُ فَإِنْ لَمْ يَقْرُوهُ فَلَهُ أَنْ يُعْقِبَهُمْ بِمِثْلِ قِرَاهُ " .
Waxaa wariyey Al-Miqdaam ibn Macdi Karib: Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Ogaada! Waxaa la i siiyey Kitaabka (Qur'aanka) iyo wax la mid ah oo la socda. Ogaada! Waxaa soo dhowaan doonta waqti uu nin calooshiisu buuxdo oo fadhigiisa ku raaxaysanaya dhaho: 'Ku dhegganaada Qur'aankan oo kaliya; wixii aad ka heshaan oo xalaal ah u qaata xalaal, wixii aad ka heshaan oo xaaraan ahna u qaata xaaraan.' Ogaada! Idinkuma bannaana hilibka dameerka guriga jooga, mana bannaana xayawaan kasta oo ilko leh oo ka mid ah dugaagga, mana bannaana alaabta lumtay ee qofka heshiiska lala leeyahay mooyee haddii aanu mulkiiluhu u baahnayn. Qofkii dega qolo dad ah, waxaa waajib ku ah inay martiqaadaan; haddii aysan martiqaadin, wuxuu xaq u leeyahay inuu ka qaado magdhow u dhigma qiimaha martiqaadkaas."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sunnadu waa il awood leh oo lagu saleeyo xalaasha iyo xaaraanta, iyadoo Qur’aanka barbar taagan.
Sunna: hadallada, falalka iyo oggolaanshaha sugan ee Nabiga ﷺ, kuwaas oo caddaynaya hanuunka Alle.
Dameer la dhaqdo; hilibkiisa ayaa werintan lagu mamnuucay.
Qof Muslimiinta kula xiran heshiis ama magangelyo.
Culimadu waxay arrintan ka soo qaataan in Sunnada sugan ay tahay il madax-bannaan oo shareecada Islaamka ah, Qur’aankana ay fasiri karto ama wax ku kordhin karto. Afarta madhhab ee Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin in werin Nabawi oo la isku halayn karo ay daliil tahay; sidoo kale, sida xeerarka gaarka ah loo dabaqayo ayay uga hadlaan qoraallo kale iyo mabaadi’da fiqhiga. Qoraalku wuxuu mamnuucayaa hilibka dameerka la dhaqdo iyo xayawaannada ugaadha ah ee miciyaha leh, wuxuuna ilaalinayaa hantida qof heshiis ku jira, isagoo adkaynaya in musaafirka si wanaagsan loo soo dhaweeyo. Qaybta ku saabsan magdhowga looma fahmo oggolaansho qofku gacantiisa wax ku qaato: xuquuqda iyo khilaafaadka waa in loo maareeyaa si waafaqsan xeerarka la aqoonsan yahay.
- Xukunnada diinta ku salee Qur’aanka iyo Sunnada sugan, ee ha ku salayn oraahyo goos-goos ah.
- Ilaali hantida iyo heshiisyada dadka kale, xataa haddii ay bulsho kale ka tirsan yihiin.
- Musaafirka si wanaagsan u soo dhawee, khilaafaadka xuquuqdana ugu xalli si sharci ah oo deggan.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa adeecidda hanuunka Nabiga ﷺ, waxayna sii dhammaystiraysaa dulucda xadiiska.
Sunan Abi Dawud · #4606 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah ugu jirtaa isla taxanaha, waxayna caddaynaysaa muhiimadda xeerarka lagu soo weriyey Nabiga ﷺ.
Sunan Abi Dawud · #4603 (Hasan Sahih)Werintan isla cutubka ku jirta waxay xoojinaysaa ka hadalka kaalinta werinnada Nabiga ﷺ ee tilmaamaha diinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.