Sunan Abi Dawud, xadiiska 4656
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ أَبُو عُمَرَ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ إِيَاسٍ الْجُرَيْرِيَّ، أَخْبَرَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ، عَنِ الأَقْرَعِ، مُؤَذِّنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ بَعَثَنِي عُمَرُ إِلَى الأُسْقُفِّ فَدَعَوْتُهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ وَهَلْ تَجِدُنِي فِي الْكِتَابِ قَالَ نَعَمْ . قَالَ كَيْفَ تَجِدُنِي قَالَ أَجِدُكَ قَرْنًا . فَرَفَعَ عَلَيْهِ الدِّرَّةَ فَقَالَ قَرْنُ مَهْ فَقَالَ قَرْنٌ حَدِيدٌ أَمِينٌ شَدِيدٌ . قَالَ كَيْفَ تَجِدُ الَّذِي يَجِيءُ مِنْ بَعْدِي فَقَالَ أَجِدُهُ خَلِيفَةً صَالِحًا غَيْرَ أَنَّهُ يُؤْثِرُ قَرَابَتَهُ . قَالَ عُمَرُ يَرْحَمُ اللَّهُ عُثْمَانَ ثَلاَثًا فَقَالَ كَيْفَ تَجِدُ الَّذِي بَعْدَهُ قَالَ أَجِدُهُ صَدَأَ حَدِيدٍ فَوَضَعَ عُمَرُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ يَا دَفْرَاهُ يَا دَفْرَاهُ . فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّهُ خَلِيفَةٌ صَالِحٌ وَلَكِنَّهُ يُسْتَخْلَفُ حِينَ يُسْتَخْلَفُ وَالسَّيْفُ مَسْلُولٌ وَالدَّمُ مُهْرَاقٌ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الدَّفْرُ النَّتْنُ .
Waxaa nooga warramay Xafsu binu Cumar Abuu Cumar ad-Dariir, waxaa nooga warramay Xammaadu binu Salama, in Saciid binu Iyaas al-Juriiri uu uga warramay Cabdullaahi binu Shaqiib al-Cuqayli, kaas oo ka weriyey Al-Aqra', mu'addinkii Cumar binu Khaddaab. Wuxuu yiri:
"Cumar wuxuu ii diray wadaad Kiristaan ah (usquf), waanan u yeeray. Cumar wuxuu ku yiri: 'Ma iga helaysaa Kitaabka?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Cumar wuxuu yiri: 'Sidee baad iigu heshaa?' Wuxuu yiri: 'Waxaan kugu helayaa qalcad.' Markaasuu kor u qaaday jeedal wuxuuna yiri: 'Maxaad ula jeeddaa qalcad?' Wuxuu yiri: 'Qalcad bir ah oo aad u aamin ah.' Cumar wuxuu yiri: 'Sidee baad u helaysaa kan iga dambeeya?' Wuxuu yiri: 'Waxaan ku helayaa khaliif suubban, laakiinse wuxuu ka doorbidi doonaa qaraabadiisa.' Cumar wuxuu yiri saddex jeer: 'Allaha u naxariisto Cusmaan.' Kadib wuxuu yiri: 'Sidee baad u helaysaa kan isaga ka dambeeya?' Wuxuu yiri: 'Waxaan ku helayaa sida bir daxaleysatay.' Markaasuu Cumar gacanta saaray madaxiisa wuxuuna yiri: 'Urfi! Urfi!' (Shay ur xun leh). Wuxuu yiri: 'Amiirul Mu'miniinoow! Waa khaliif suubban, laakiin marka khilaafada loo dhiibo, seefta waa la siibi doonaa, dhiigna waa la daadin doonaa.' Abuu Daawuud wuxuu yiri: 'Ad-dafr' waa ur xun ama shay qudhmay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu hoggaaminta ku xidhayaa caddaaladda iyo fitnada.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu adhaan-tumihiisii Al-Aqraʿ u diray baadari, wuxuuna weydiiyey sida isaga iyo khulafada isaga ka dambayn doonta loogu sheegay Kitaabkiisa.
Hoggaamiye maamula bulshada Muslimka ah, kana mas’uul ah caddaaladda iyo kala dambaynta.
Imtixaan culus ama jahawareer bulsho oo waxyeelleeya iimaanka, midnimada iyo amniga.
Erey Carabi ah oo loola jeedo ur xun ama wax laga yaqyaqsoodo; Abuu Daawuud ayaa ereygan ku sharraxaya dhammaadka.
Culimada hore waxay adkeeyaan in hoggaamiyuhu noqdo mid caddaalad badan, lagu kalsoonaan karo oo adkaysi leh. In qaraabada la hormariyo iyadoo kartida iyo caddaaladda la iska indho tirayo waa arrin la canaanto. Waxa kale oo laga fahmayaa inaan fitnada bulshada si fudud loo hurin: dhiig daadinta iyo kala qaybsanaantu waa arrimo culus. Maaddaama silsiladda werintu daciif tahay, culimadu kama soo saaraan xukun gooni ah oo ku saabsan shakhsiyaad, mana ku dhisaan caqiido ama amar sharciyeed qoraalkan. Fadliga saxaabada iyo hoggaanka khulafadii hanuunsanayd waxaa lagu qiimeeyaa werinno ka xooggan.
- Hoggaamiyeyaasha ku qiimee caddaalad, kalsooni iyo karti, ee ha ku qiimayn qaraabonimo.
- Ka fogow hadal iyo ficil hurin kara kala qaybsanaan bulsho, rabshad ama dhiig daadasho.
- Caqiidada diinta iyo xukunnada waajibka ah ku salee ilo Saxiix ah, ee ha ku salayn werin daciif ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.