Sunan Abi Dawud, xadiiska 4708
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ وَالإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ - عَنِ الأَعْمَشِ قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ " إِنَّ خَلْقَ أَحَدِكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يُبْعَثُ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيُكْتَبُ رِزْقُهُ وَأَجَلُهُ وَعَمَلُهُ ثُمَّ يُكْتَبُ شَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ أَوْ قِيدُ ذِرَاعٍ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلاَّ ذِرَاعٌ أَوْ قِيدُ ذِرَاعٍ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا " .
Waxaa nooga warramay Xafs bin Cumar an-Numarii, waxaa nooga warramay Shucbah, sidoo kale waxaa nooga warramay Muxammad bin Katiir, waxaa noo sheegay Sufyaan — macnuhuna waa mid, warkuna wuxuu ku sugan yahay xadiiska Sufyaan — oo ka weriyey Al-Acmash oo yiri: Waxaa nooga warramay Zayd bin Wahb, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Mascuud oo yiri: Waxaa nooga warramay Rasuulka Allah ﷺ isagoo runlow ah oo la rumeysan yahay:
"Abuurka midkiinna waxaa lagu ururiyaa caloosha hooyadiis afartan maalmood, kadibna wuxuu noqdaa calaqad (dhiig xinjiroobay) intaas oo kale, kadibna wuxuu noqdaa mudghah (hilib yar) intaas oo kale. Kadibna waxaa loo soo diraa Malag lagu amro afar kelmadood: waxaa loo qoraa risqigiisa, ajalkiisa, camalkiisa, iyo inuu noqon doono mid shaqi ah ama saciid ah. Kadibna waxaa lagu neefaa ruuxda. Midkiinna wuxuu sameeyaa camalka ahlu-Jannada ilaa uu u dhexeeyo isaga iyo Jannadu hal dhudhun ama wax ka yar, balse waxaa ka hormarta kitaabka (qaddarka), markaasuu sameeyaa camalka ahlu-Naarta oo wuu galaa. Midkiinna wuxuu sameeyaa camalka ahlu-Naarta ilaa uu u dhexeeyo isaga iyo Naartu hal dhudhun ama wax ka yar, balse waxaa ka hormarta kitaabka (qaddarka), markaasuu sameeyaa camalka ahlu-Jannada oo wuu galaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaddarka Eebbe wuxuu koobayaa socodka nolosha, balse qofna kama qaadayo masuuliyadda.
Marxalad hore oo koritaanka uurjiifka ah; tarjumaaddu waxay ku muujinaysaa xinjiro dhiig ah.
Macne ahaan waa cad la calaliyey; halkan waa buro yar oo ku jirta koritaanka.
Waa sarbeeb tilmaamaysa aqoonta iyo qaddarka Eebbe ee hore loo dejiyey, kuwaas oo rumooba.
Culimada hore waxay sharxaan in qaddarka Eebbe uusan ka dhignayn in dadku ficilladooda ku dhaqmaan iyaga oo aan lahayn doorasho ama masuuliyad. Qofka waxaa lagu boorrinayaa inuu si daacad ah u rumeeyo, camal wanaagsan sameeyo, Eebbena ka baryo adkaysi iyo dhammaad wanaagsan. Qaybtani waxay ka digaysaa in qofku isku hallayn ku dhaco sababo la xiriira camallo wanaagsan oo uu hore u sameeyey, sidoo kalena uusan ka quusan hanuunka Eebbe marka uu dembaabo. Marxaladaha koritaanka ee la xusay waxaa loo fahmaa sida ku cad werinta, iyada oo aan keligeed laga soo dheegan xeerar sharciyeed oo uurka ku saabsan.
- Sii wad camalka wanaagsan, maalin kastana Eebbe ka bari inuu ku sugo ilaa dhammaadka noloshaada.
- Guulihii hore yaanay kugu abuuri isku hallayn, khaladaadkuna yaanay kugu ridin quus; Eebbe u noqo oo habdhaqankaaga hagaaji.
- Masuuliyadda doorashooyinkaaga qaado, dadka kalena ugu dhaqan naxariis, waayo qofna ma oga sida uu ku dambayn doono.
Noocan caanka ah ee xadiiska Ibnu Mascuud wuxuu sidoo kale ka hadlayaa marxaladaha abuurista, diiwaangelinta arrimaha nolosha iyo dhammaadka camallada qofka.
Sunan Abi Dawud · #4709 (Sahih)Werinta Cimraan ibn Xusayn waxay la xiriirtaa mawduuca qaddarka Eebbe iyo masuuliyadda aadanaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.