40 Hadith Nawawi, xadiiska 4
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud
Riwaayadda
عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم -وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ-: إنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا نُطْفَةً، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يُرْسَلُ إلَيْهِ الْمَلَكُ فَيَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ، وَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ: بِكَتْبِ رِزْقِهِ، وَأَجَلِهِ، وَعَمَلِهِ، وَشَقِيٍّ أَمْ سَعِيدٍ؛ فَوَاَللَّهِ الَّذِي لَا إلَهَ غَيْرُهُ إنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا. وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا . [رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ] ، [وَمُسْلِمٌ]
Waxaa laga weriyey Abu Cabdirraxmaan Cabdullaahi ibn Mascuud (rc) oo yidhi: Rasuulka Alle ﷺ — isagoo runlow ah oo la rumaysan yahay — ayaa nooga warramay:
"Midkiin waxaa lagu ururiyaa abuurkiisa caloosha hooyadiis afartan maalmood isagoo ah dhibic (nutfah), kadibna wuxuu noqdaa xinjir dhiig (calaqah) muddo la mid ah, kadibna wuxuu noqdaa cad hilib ah (mudghah) muddo la mid ah. Kadib waxaa loo soo diraa malagga oo ku neefiya ruuxda, waxaana lagu amraa afar qodob: inuu qoro risqigiisa, ajalkiisa, camalkiisa, iyo inuu noqon doono mid faraxsan ama mid murugaysan (Aakhiro). Waxaan ku dhaartay Alle oo aan ilaah kale jirin, midkiin wuxuu samaynayaa camalka dadka Jannada ilaa uu ka noqdo inta u dhaxaysa isaga iyo Jannadu hal dhudhun, balse waxaa ka hor mara kitaabka (qaddarka) wuxuuna sameeyaa camalka dadka Naarta oo wuu galaa. Midkiinna wuxuu samaynayaa camalka dadka Naarta ilaa uu ka noqdo inta u dhaxaysa isaga iyo Naartu hal dhudhun, balse waxaa ka hor mara kitaabka wuxuuna sameeyaa camalka dadka Jannada oo wuu galaa." [Bukhaari iyo Muslim]
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alle ayaa qaddariya nolosha, laakiin qof kastaa wuxuu masuul ka yahay camalladiisa.
Dhibic yar oo ay ka bilaabato koritaanka bani’aadamku.
Marxalad hore oo koritaan ah, taas oo werintu ku tilmaamayso wax yar oo ku dheggan.
Xinjir yar oo ku jirta marxalad kale oo hore oo koritaanka ah.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qaddarka Alle wax walba koobayo, isla markaana qofku masuul ka yahay doorashooyinkiisa iyo camalladiisa. Ogaanshaha Alle ma aha sabab lagu cudurdaarto dembiga ama looga tago camalka wanaagsan. Digniintani waxay ku boorrinaysaa daacadnimo, ku adkaysiga adeecidda iyo Alle oo si is-hoosaysiin leh loo talo saarto. Culimadu waxay sidoo kale adkeeyaan inaan si go’aan leh looga hadlin aayaha ugu dambeeya ee qof gaar ah haddii aan caddayn loo hayn.
- Ku sii adkayso adeecidda Alle, kana bari dhammaad wanaagsan; hana ku tiirsanaan camalkaaga hadda sidii in guushu hubaal tahay.
- Markaad gef gasho, Alle ugu noqo toobad, hana ka quusan naxariistiisa.
- Rumaynta qaddarka marnaba ha uga dhigan cudurdaar aad kaga baxsato masuuliyadda doorashooyinkaaga.
Macnaha xadiiskani leeyahay laga bilaabo qofka gudihiisa ilaa bulshada — taabo goob si aad u furto.
Werintani waxay baraysaa in Alle la talo saarto isla markaana la dadaalo: qaado sababaha, Alle adeec, hana u oggolaan cabsida qaddarku inay ku maamusho.
40 Hadith van an-Nawawi · #2 (Sahih)Xadiiska Jibriil wuxuu ka hadlayaa, waxyaabo kale ka sokow, rumaynta qaddarka, wuxuuna mawduucan ku darayaa aasaaska iimaanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.