Sunnada Nabiga ﷺ · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4764

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Sunnada Nabiga ﷺ
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ ‏:‏ بَعَثَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذُهَيْبَةٍ فِي تُرْبَتِهَا، فَقَسَّمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةٍ بَيْنَ ‏:‏ الأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ ثُمَّ الْمُجَاشِعِيِّ، وَبَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ الْفَزَارِيِّ وَبَيْنَ زَيْدِ الْخَيْلِ الطَّائِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي نَبْهَانَ وَبَيْنَ عَلْقَمَةَ بْنِ عُلاَثَةَ الْعَامِرِيِّ ثُمَّ أَحَدِ بَنِي كِلاَبٍ قَالَ فَغَضِبَتْ قُرَيْشٌ وَالأَنْصَارُ وَقَالَتْ ‏:‏ يُعْطِي صَنَادِيدَ أَهْلِ نَجْدٍ وَيَدَعُنَا ‏.‏ فَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ إِنَّمَا أَتَأَلَّفُهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ نَاتِئُ الْجَبِينِ كَثُّ اللِّحْيَةِ مَحْلُوقٌ قَالَ ‏:‏ اتَّقِ اللَّهَ يَا مُحَمَّدُ ‏.‏ فَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ إِذَا عَصَيْتُهُ أَيَأْمَنُنِي اللَّهُ عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ وَلاَ تَأْمَنُونِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ فَسَأَلَ رَجُلٌ قَتْلَهُ أَحْسِبُهُ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ - قَالَ - فَمَنَعَهُ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ ‏:‏ ‏"‏ إِنَّ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا أَوْ فِي عَقِبِ هَذَا قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ لَئِنْ أَنَا أَدْرَكْتُهُمْ قَتَلْتُهُمْ قَتْلَ عَادٍ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Kathiir, waxaa noo sheegay Sufyaan, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibnu Abii Nucm, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudriy, oo yidhi: Cali (nabadgelyo korkiisa ha ahaato) ayaa u soo diray Nebiga ﷺ dahab ciiddiisu ku jirto. Markaasuu Nebigu ﷺ u qaybiyey afar qof: Al-Aqrac bin Xaabis Al-Xandali oo reer Mujaashic ah, Cuyaynah bin Badr Al-Fazaari, Zayd Al-Khayl Ad-Daa’i oo reer Banuu Nabhaan ah, iyo Calqamah bin Culathah Al-Caamiri oo reer Banuu Kilaab ah. Markaasay Qureysh iyo Ansaartu cadhoodeen oo yidhaahdeen: Wuxuu siinayaa madaxda dadka Najdi, annagana wuu naga tagay! Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: Waxaan kaliya isu soo dhoweynayaa quluubtooda. Kadib waxaa u yimid nin indhaha godan, dhabannada sareeya, foodda soo baxsan, gadhka weyn, madaxana xiiran leh. Wuxuu yidhi: Alle ka cabsow, Muxammadow! Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: Yaa Alle adeecaya haddii aan caasiyo? Alle wuxuu igu aaminay dadka dhulka deggan, idinkuna ima aaminsanaan. Nin baa codsaday in la dilo - waxaan u malaynayaa inuu ahaa Khaalid bin Waliid - laakiin Nebigu ﷺ wuu ka diiday. Markii uu ninkii jeestay, Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: Dhashan ama farcankan waxaa ka soo bixi doona qoom akhriya Qur’aanka laakiin uusan dhaafin doonin hungurigooda. Islaamka way ka bixi doonaan sida fallaadhu uga dhex baxdo ugaadha la toogtay. Waxay dili doonaan dadka Islaamka ah, waxayna dayn doonaan dadka sanamyada caabuda. Haddii aan gaaro xilligooda, waxaan u dili doonaa sidii loo dilay reer Caad.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu si xikmad leh u qaybiyey kheyraadka, wuxuuna ka digay xagjirnimada.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu xusayaa sababta arrintu u dhacday: Nabigu ﷺ wuxuu dahab u qaybiyey afar nin oo madax ahaa si qalbiyadooda loo kasbado. Qaar ka mid ah Quraysh iyo Ansaar ayaa arrintaas ka biyo diiday.

Erayada adag oo la sharxay
Qalbiyadooda kasbasho

In dadka hadiyad lagu soo dhaweeyo bulshada laguna xoojiyo xiriirkooda.

Qur’aanku dhuuntooda kama gudbo

Qur’aanka way akhriyaan, laakiin macnihiisa iyo hanuunkiisu si qoto dheer uma gaadhaan.

Sida fallaadhu uga dhex dusho ugaadha

Tusaale u ah sida diinta si degdeg ah oo buuxda looga baxo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tan ka fahmeen in hoggaamiyehu kheyraadka u qaybin karo si xikmad leh, isagoo eegaya danta guud; sinnaanta qaybintu xaalad kasta khasab ma aha. Sharaxaadda Nabiga ﷺ waxay muujinaysaa in qalbiyada la kasbado uu noqon karo ujeeddo la aqoonsan yahay. Digniinta ka dhanka ah xagjiriintu waxay ku wajahan tahay sida dusha sare ah ee ay Qur’aanka ula dhaqmaan iyo rabshadaha ay kula kacaan Muslimiinta; tani marmarsiiyo uma noqonayso in qofku iskiis rabshad u adeegsado. Madhhabyada fiqigu waxay qaybinnada noocaas ah kaga hadlaan xeerarka hantida guud iyo go’aanka hoggaamiyaha awoodda u leh.

Casharrada maanta
  1. Go’aannada hoggaamiyeyaasha ha ku qiimayn oo keliya cidda isla markiiba faa’iidaysa; sidoo kale is weydii danta sharciga ah ee bulshada loogu adeegayo.
  2. Qur’aanka u akhri si aad uga fiirsato macnihiisa iyo ku-dhaqankiisa, kana fogow xukunnada adag ee aqoon la’aanta ku dhisan.
  3. Diid rabshadaha iyo xagjirnimada, fulinta sharcigana u daa hay’adaha awoodda u leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.