Sunan Abi Dawud, xadiiska 5012
Waxaa weriyey Buraydah ibn al-Hasib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Yahya ibn Fariswuxuu u sheegay Abu Dawudمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ
- 2Sa'id ibn Muhammadسَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 3Abu Tumaylaأَبُو تُمَيْلَةَ
- 4Abu Ja'far an‑Nahwi Abdullah ibn Thabitأَبُو جَعْفَرٍ النَّحْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ثَابِتٍ
- 5Sakhr ibn Abdullah ibn Buraydaصَخْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ
- 6Aabbihii, Abdullahأَبِيهِ
- 7Awoowgiiجَدِّهِ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ النَّحْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي صَخْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ سِحْرًا وَإِنَّ مِنَ الْعِلْمِ جَهْلاً وَإِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا وَإِنَّ مِنَ الْقَوْلِ عِيَالاً " . فَقَالَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ صَدَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ سِحْرًا " . فَالرَّجُلُ يَكُونُ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَهُوَ أَلْحَنُ بِالْحُجَجِ مِنْ صَاحِبِ الْحَقِّ فَيَسْحَرُ الْقَوْمَ بِبَيَانِهِ فَيَذْهَبُ بِالْحَقِّ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْعِلْمِ جَهْلاً " . فَيَتَكَلَّفُ الْعَالِمُ إِلَى عِلْمِهِ مَا لاَ يَعْلَمُ فَيُجَهِّلُهُ ذَلِكَ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا " . فَهِيَ هَذِهِ الْمَوَاعِظُ وَالأَمْثَالُ الَّتِي يَتَّعِظُ بِهَا النَّاسُ وَأَمَّا قَوْلُهُ " إِنَّ مِنَ الْقَوْلِ عِيَالاً " . فَعَرْضُكَ كَلاَمَكَ وَحَدِيثَكَ عَلَى مَنْ لَيْسَ مِنْ شَأْنِهِ وَلاَ يُرِيدُهُ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Yaxya bin Faaris, waxaa nooga warramay Saciid bin Muxammad, waxaa nooga warramay Abuu Tumaylah, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Jacfar Al-Naxwi Cabdullaahi bin Thaabit, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sakhru bin Cabdullaahi bin Buraydah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey awowgiis, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Hubaal hadalka fasaxiisa waxaa ku jira sixir, cilmigana waxaa ku jira jaahilnimo, gabaygana waxaa ku jira xikmad, hadalkana waxaa ku jira culays." Markaas ayuu Sacshacah bin Suuxaan yiri: Run buu sheegay Nabiga Allah ﷺ. Hadalkiisii ahaa "Hubaal hadalka fasaxiisa waxaa ku jira sixir" macnihiisu waa: Nin baa lagu leeyahay xaq, laakiinse wuxuu kaga andacood badan yahay ninka xaqa leh, markaasuu dadka ku sixraa hadalkiisa oo xaqa ku qaataa. Hadalkiisii ahaa "Cilmigana waxaa ku jira jaahilnimo" macnihiisu waa: Caalimku wuxuu sheegtaa wax uusan aqoon, taasina waxay ka dhigtaa jaahil. Hadalkiisii ahaa "Gabaygana waxaa ku jira xikmad" macnihiisu waa: Waa waanooyinkan iyo amsaalahan dadku ku cibro qaato. Hadalkiisii ahaa "Hadalkana waxaa ku jira culays" macnihiisu waa: Inaad hadalkaaga iyo sheekadaada u bandhigto qof aan fahmi karin oo aan doonaynin inuu maqlo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hadalku wuxuu qarin karaa xaqdarro; aqoontu waxay u baahan tahay xuduud iyo xikmad.
Hadalka qancinta leh wuxuu saameyn ku yeelan karaa dhegaystayaasha, xitaa wuxuu arrin aan sax ahayn ka dhigi karaa mid la rumaysan karo.
Caalim ka hadla wax aanu aqoon wuxuu muujinayaa jaahilnimo.
Erayadu waxay noqon karaan kuwo culays leh ama aan habboonayn marka lala hadlo qof aan fahmayn ama aan u baahnayn.
Fasiraadda Sa'sa'a ibn Suhan ka bixiyey hadalladan waxay adkaynaysaa in aftahannimadu aanay caddayn u ahayn in qofku xaq ku taagan yahay: aftahannimadu waxay qarin kartaa xaqa qof kale. Qoraalku sidoo kale wuxuu tilmaamayaa muhiimadda ay leedahay in la ogaado xuduudaha aqoonta, iyo faa'iidada xikmadaha wanaagsan iyo wada-xiriirka ku habboon. Maaddaama werintu daciif tahay, looma qaadan karo saldhig sharci oo madax-bannaan; mabaadi'dan waa in lagu hubiyaa daliillo xooggan.
- Marka khilaaf jiro, ha ku tiirsanaan oo keliya qofka ugu qancin badan ee hadlaya; baadh xaqiiqooyinka iyo xaqa labada dhinac.
- Si cad u sheeg marka aadan wax garanayn, su'aalaha takhasuskana u gudbi qof aqoon ku habboon leh.
- Hadalkaaga la jaanqaad qofka aad la hadlayso, doorona waqtiga ku habboon ee talo ama sharaxaad la bixinayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.