Sunan Abi Dawud, xadiiska 5192
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Ikrima
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay Abu Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Abd al‑Azizعَبْدُ الْعَزِيزِ
- 3Amr ibn Abu Amrعَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو
- 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ تَرَى فِي هَذِهِ الآيَةِ الَّتِي أُمِرْنَا فِيهَا بِمَا أُمِرْنَا وَلاَ يَعْمَلُ بِهَا أَحَدٌ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلاَةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلاَةِ الْعِشَاءِ ثَلاَثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلاَ عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ } قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ إِلَى { عَلِيمٌ حَكِيمٌ } قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ اللَّهَ حَلِيمٌ رَحِيمٌ بِالْمُؤْمِنِينَ يُحِبُّ السَّتْرَ وَكَانَ النَّاسُ لَيْسَ لِبُيُوتِهِمْ سُتُورٌ وَلاَ حِجَالٌ فَرُبَّمَا دَخَلَ الْخَادِمُ أَوِ الْوَلَدُ أَوْ يَتِيمَةُ الرَّجُلِ وَالرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ فَأَمَرَهُمُ اللَّهُ بِالاِسْتِئْذَانِ فِي تِلْكَ الْعَوْرَاتِ فَجَاءَهُمُ اللَّهُ بِالسُّتُورِ وَالْخَيْرِ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَعْمَلُ بِذَلِكَ بَعْدُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَدِيثُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَعَطَاءٍ يُفْسِدُ هَذَا .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Muxammad, oo ka weriyey Camar bin Abii Camar, oo ka weriyey Cikrama: Koox dad ah oo reer Ciraaq ah ayaa yiri:
"Ibnu Cabbaasow, maxaad ka qabtaa aayaddan oo Allah nagu amray balse aan cidina ku dhaqmin? Waa hadalka Allah, Kor ahaaye: 'Kuwa xaqa rumeeyow, ha idinka dalbadaan oggolaansho kuwa ay gacmihiinnu hanayaan (addoommada) iyo carruurta aan qaangaarin ee idinka midka ah saddex jeer: ka hor salaadda Subax, markaad dharka iska dhigaysaan duhurkii, iyo ka dib salaadda Cishaha. Saddexdaas waa waqtiyadiinna cawrada; idinka iyo iyagaba dembi ma laha haddii ay idinku wareegaan wixii intaa ka dambeeya.'" Al-Qacnabi wuxuu akhriyey aayadda ilaa 'Caliimun Xakiim'. Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: "Allah waa Dulqaade, Naxariiste u ah Mu'miniinta, wuxuuna jecel yahay asturnaanta. Dadku guryahooda kuma lahayn daahyo ama xijaabyo. Mararka qaarkood adeege, ilmo, ama gabar agoon ah ayaa soo geli jirtay iyadoo ninku xaaskiisa la joogo. Sidaas darteed Allah wuxuu ku amray inay oggolaansho weydiiyaan waqtiyadaas cawrada. Ka dibna Allah wuxuu siiyey daahyo iyo khayr badan, laakiin ma arag cid ku dhaqanta taas ka dib." Abu Daawud wuxuu yiri: Xadiiska Cubaydullaahi iyo Cataa' ayaa daciifinaya xadiiskan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Oggolaansho weydiisashadu waxay ilaalisaa asturnaanta saddex waqti oo nugul.
Koox dad ah oo Ciraaq ka timid ayaa Ibnu Cabbaas weydiisay sababta aan loo adeegsan aayadda Qur'aanka ee ku saabsan oggolaansho weydiisashada saddex waqti. Wuxuu sharxay in guryuhu waagii hore badanaa aanay lahayn daahyo ama kala-qaybiyeyaal, sidaas darteed qofka soo galaya uu la kulmi karay dadka guriga jooga iyagoo dhar iska baddalaya ama isu dhowaanaya.
Waqtiga ka hor salaadda subax, xilliga nasashada duhurnimada marka dharka la iska bixiyo, iyo salaadda cishaha ka dib.
Dad ku jiray adeeg iyo masuuliyadda qof kale ee bulshada taariikhiga ah.
In horay loo sheego inaad doonayso inaad meel gasho, dabadeedna la sugo oggolaanshaha.
Ibnu Cabbaas wuxuu xeerkan ku xidhiidhiyey ilaalinta asturnaanta guriga, gaar ahaan waqtiyada ay dadku daboolnaan yar yihiin. Sharaxaaddu waxay tilmaamaysaa qaabkii guryuhu waagaas u dhisnaayeen; hase yeeshee, asturnaanta iyo ka fogaanshaha in si aan la rabin loo eego ayaa ah mabda'a waara. Culimada fiqiga ee hore waxay xeerarka oggolaansho weydiisashada kaga hadlaan iyagoo ka duulaya Qur'aanka iyo werinno badan; sharaxaaddan keliya saldhig uma aha in la isku mid ka dhigo aragtiyada sharci ee afarta madhhab.
- Garaac ama oggolaansho weydiiso ka hor intaadan gelin qol jiif ama meel kale oo gaar ah, xitaa haddii ay qoyskaagu joogaan.
- Guriga ku heshiiya xeerar cad oo ku saabsan garaacista, sugitaanka iyo oggolaanshaha bixintiisa.
- Ilaali asturnaanta dadka guriga kula nool marka ay nasanayaan, dhar iska baddalayaan ama isu dhowaanayaan.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabkan ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa habdhaqanka ku habboon marka meel la gelayo, waxayna dhammaystiraysaa anshaxa meelaha gaarka ah.
Sunan Abi Dawud · #5191 (Sahih Isnaad Mauquf)Werintani waxay isla cutubka ku soo ururinaysaa hadal ku saabsan sida oggolaanshaha loola dhaqmo, waxayna mawduuca gelinaysaa duruuftiisa ballaadhan.
Sunan Abi Dawud · #5193 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay xoojinaysaa iimaanka iyo isku-xidhnaanta dadka, kuwaas oo sidoo kale ku baaqaya in la ixtiraamo xuduudaha qof kasta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.