Sahih al-Bukhari, xadiiska 104
Waxaa weriyey Abu Shuraih al-Ka'bi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Shuraih al-Ka'bi
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ، أَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهْوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلاً قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ، سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي، وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَاىَ، حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ، حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ، وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ، فَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا، وَلاَ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً، فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ، وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ. وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالأَمْسِ، وَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ ". فَقِيلَ لأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ، لاَ يُعِيذُ عَاصِيًا، وَلاَ فَارًّا بِدَمٍ، وَلاَ فَارًّا بِخَرْبَةٍ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Saciid, oo ka weriyey Abuu Shurayx, inuu ku yiri Camar bin Saciid markii uu ciidamo u dirayey Makka: 'Ii ogolow Amiir, aan kuu sheego hadal uu Nebigu ﷺ yiri maalintii xigtay Furashada Makka. Dhegahayga ayaa maqlay, qalbigayguna wuu xifdiyey, indhahayguna way arkeen markii uu ku hadlayey. Wuxuu ammaanay Allaah wuxuuna ku sifeeyey wanaag, dabadeedna wuxuu yiri:
"Makka waxaa xarrimay (banneeyey) Allaah, mana xarrimin dadku. Qofkii rumaysan Allaah iyo Maalinta Aakhiro uma bannaana inuu dhiig ku daadiyo ama geed ku jaro. Haddii qof u cudurdaarto dagaalka Rasuulka Allaah ﷺ ee halkaas, dhaha: 'Allaah wuu u idmay Rasuulkiisa, laakiin idiinma idmin.' Aniga waxaa la ii idmay saacado yar oo maalintaas ah, maantana xurmadeedu waxay la mid tahay tii shalay. Ha gaarsiiyo qofka joogaa kan maqan.' Abuu Shurayx waxaa la weydiiyey: 'Maxuu Camar yiri?' Wuxuu yiri: 'Camar wuxuu yiri: "Adiga waan ka aqoon badanahay, Abuu Shurayxow! Makka ma magangaliso caasi, dhiig-yacab cararay, ama dembiile cararay."'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alle ayaa Maka u ilaaliyey inay noqoto meel barakaysan, wuxuuna dadka joogay faray inay farriinta gaarsiiyaan kuwa maqan.
Abuu Shurayx ayaa la hadlay Camr ibn Saciid markii uu ciidammo u diray Maka. Wuxuu xusuusiyey hadalladii Nebiga ﷺ, ee uu sheegay maalintii ka dambaysay furashadii Maka. Camr wuxuu ku jawaabay in Maka aanay ilaalinayn qof dembi galay oo halkaas u cararay.
Dhul uu Alle u asteeyey ilaalin iyo xeerar gaar ah.
Qof dilid ama adeegsiga rabshad keenta in dhiig la daadiyo.
Qofkii hadalka maqlay waa inuu si taxaddar leh ugu gudbiyaa qofkii aan goobta joogin.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in xurmada Maka uu Alle dejiyey, dadkuna aanay meesha ka saari karin. Ficilkii gaarka ahaa ee Nebiga ﷺ xilligii furashadu wuxuu ahaa ka-reebis xaddidan oo Alle oggolaaday; dadka kale uma siinayo oggolaansho guud inay halkaas ku dagaallamaan ama geedaha ku jaraan. Fuqahadu sidoo kale waxay ka hadlaan in xurmada Maka aanay ka dhignayn in qof dembi ka galay uu ka baxsanayo in si waafaqsan sharciga loo maxkamadeeyo: xeerarka lagu raadinayo laguna maxkamadaynayo dembiilaha way ka duwan yihiin in dagaal laga bilaabo gudaha xaramka. Baaqan ah in farriinta la gaarsiiyo wuxuu adkaynayaa waajibka ah in aqoonta si lagu kalsoonaan karo loo ilaaliyo loona faafiyo.
- Marka aad hubinayso farriimaha diinta, xaqiiji halka ay ka yimaadeen, una gudbi si taxaddar leh adigoon erayada ama macnaha beddelin.
- Ixtiraam xurmada gaarka ah ee Maka, hana taageerin rabshad ama burbur ka dhaca halkaas.
- Kala saar ka ilaalinta rabshadda iyo ka baxsashada isla xisaabtan sharci ah oo dembi lala xiriiriyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.