Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1053

Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنِ امْرَأَتِهِ، فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهَا قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ، وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا إِلَى السَّمَاءِ، وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَىْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ، فَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي الْمَاءَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ شَىْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ـ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ ـ لاَ أَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوِ الْمُوقِنُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى، فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا‏.‏ فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا، فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا‏.‏ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوِ الْمُرْتَابُ لاَ أَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ka warantay Faadumo bint Al-Mundhir: Asmaa’ bint Abii Bakar waxay tiri,

"Waxaan u imid Caa’isha, xaaskii Nabiga ﷺ, xilligii qorraxdu madoobaatay. Dadku way taagnaayeen oo way tukanayeen, iyaduna way taagnayd oo way tukanaysay. Waxaan weydiiyey, 'Maxaa ku dhacay dadka?' Gacanteeda ayay samada ku fiiqday oo tiri, 'Subxaanallaah.' Waxaan iri, 'Ma calaamo baa?' Way madax ruxday iyadoo haaya. Asmaa’ waxay sii tiri, "Aniguna waan istaagay si aan u tukado ilaa aan miyir beelay, dabadeedna biyo ayaan madaxayga ku shubtay. Markii uu Rasuulka Allah ﷺ dhammeeyey salaaddiisa, wuxuu ammaanay Allah wuxuuna ku yiri, 'Waxaan meeshaydan ku arkay wax aanan weligay arag, xitaa Jannada iyo Naarta. Waxaa la ii waxyooday in lagu fitnayn doono qabuuraha sida — ama ku dhow — fitnada Dajjaalka — ma garanayo labada midka ay Asmaa’ tiri. Midkiinba waa loo iman doonaa waxaana lagu oran doonaa, "Maxaad ka taqaannaa ninkan?" Qofka mu’minka ah — ama qofka rumeysan ee huba — ma garanayo erayga ay Asmaa’ tiri — wuxuu dhihi doonaa, "Waa Muxammad, Rasuulka Allah ﷺ, oo noogu yimid caddaymo iyo hanuun, waanan aqbalnay, rumaynay, raacnayna." Waxaa lagu oran doonaa, "Si wanaagsan u seexo, waayo waxaan ognahay inaad ahayd mid huba." Laakiinse munaafiqda — ama qofka shakisana — ma garanayo labada eray midka ay Asmaa’ tiri — wuxuu dhihi doonaa, "Ma garanayo, dadka oo leh wax baan maqlay, aniguna sidooda ayaan iri."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qorrax-madoobaadku wuxuu qofka ugu yeeraa salaadda, wuxuuna xusuusinayaa imtixaanka qabriga.

Erayada adag oo la sharxay
Subxaanallaah

Eray ammaan ah oo macnihiisu yahay in Allaah ka sarreeyo ceeb iyo nusqaan kasta.

Imtixaanka qabriga

Su’aalaha qofka la waydiiyo geerida ka dib ee ku saabsan Nabiga ﷺ iyo farriintii uu keenay.

Dajjaal

Khayaanada weyn ee xadiisyada Islaamku ku tilmaamaan imtixaan culus.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay xadiisyada madoobaadyada ka fahmeen in Muslimiintu marka qorrax ama dayax madoobaado ay Allaah ugu noqdaan salaad, duco iyo xus. Afarta mad-hab ee Sunniyiintu way aqoonsan yihiin salaadda madoobaadka; waxayse ku kala duwan yihiin faahfaahinta qaabka iyo sida loo tukado. Sharaxaadda su’aalaha qabrigu waxay xaqiijinaysaa muhiimadda ay leeyihiin iimaanka daacadda ah iyo raacidda hanuunka Nabiga ﷺ.

Casharrada maanta
  1. Tuko salaadda madoobaadka marka madoobaad dhaco, waqtigaasna ku bixi salaad iyo duco.
  2. Iimaankaaga xooji adigoo hanuunka Nabiga ﷺ ku raacaya cilmi, daacadnimo iyo camal.
  3. Si fiican u baro aasaaska iimaanka si aad ugu dhawaaqdo kalsooni iyo qanaaco.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.