Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1052

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ قِرَاءَةِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَعْكَعْتَ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ، فَتَنَاوَلْتُ عُنْقُودًا، وَلَوْ أَصَبْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَأُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ، وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ بِكُفْرِهِنَّ ‏"‏‏.‏ قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ ‏"‏ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Cabdullaahi bin Cabbaas wuxuu yiri: Qorraxdu way madoobaatay xilligii Rasuulka Allah ﷺ, markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ tukaday salaadda khusuufka. Wuxuu istaagay istaag dheer oo u dhigma inta lagu akhriyo Suuratu Al-Baqara, kadibna wuxuu rukuucday rukuuc dheer, kadibna wuu soo toosay oo istaagay istaag dheer, balse ka gaaban kii hore, kadibna wuxuu rukuucday rukuuc dheer oo ka gaaban kii hore, kadibna wuu sujuuday. Kadibna wuu istaagay istaag dheer oo ka gaaban kii hore, kadibna wuxuu rukuucday rukuuc dheer oo ka gaaban kii hore, kadibna wuu soo toosay oo istaagay istaag dheer oo ka gaaban kii hore, kadibna wuxuu rukuucday rukuuc dheer oo ka gaaban kii hore, kadibna wuu sujuuday. Intaas kadib wuu dhammeeyey salaadda iyadoo qorraxdii ay iftiintay. Markaas ayuu yiri ﷺ:

"Qorraxda iyo dayaxu waa laba calaamadood oo ka mid ah calaamadaha Allah, mana u madoobaadaan geeri ama nolol qof dartiis. Haddaba markaad aragtaan taas, xusa Allah." Saxaabadii waxay yiraahdeen: "Rasuulka Allow ﷺ, waxaan aragnay adigoo gacanta u fidiyey wax aad joogtadaada ka qaadaneysay, kadibna waxaan aragnay adigoo dib u noqday." Wuxuu yiri ﷺ: "Waxaan arkay Jannada, waxaanan u taagtay canabkii ku yaallay; haddaan qaadan lahaa, waad cuni lahaydeen inta adduunku jiro. Waxaana la ii tusay Naarta, weligey ma arkin muuqaal ka naxdin badan maanta oo kale, waxaanan arkay in badankooda dadkeedu yihiin dumar." Waxay yiraahdeen: "Maxay ku naareen, Rasuulka Allow ﷺ?" Wuxuu yiri: "Kufrigooda awgiis." Waxaa la yiri: "Ma Allah bay ku kufriyeen?" Wuxuu yiri: "Waxay ku kufriyaan sayga (xaaska) iyo wanaagga loo sameeyo. Haddaad midkood wanaag u samaysay cimrigaaga oo dhan, kadibna ay kaa aragto hal shay oo aan wanaagsanayn, waxay tiraahdaa: 'Weligaa wanaag kuguma arkin.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka qorrax ama dayax madoobaado, waa in la tukadaa, Allah la xusaa, laguna mahadnaqo.

Erayada adag oo la sharxay
salaadda madoobaadka

Salaad gaar ah oo la tukado marka qorraxda ama dayaxu madoobaado.

calaamadaha Allah

Dhacdooyinka ku jira abuurka ee tilmaamaya awoodda Allah, kuna boorrinaya xuskiisa.

mahadnaq-la’aan

In la inkiray ama la yareeyo wanaag iyo nicmo, sida tusaalaha la sheegay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in madoobaadku aanu ahayn saadaal la xiriirta dhalashada ama dhimashada qof, balse uu yahay calaamad ku boorrinaysa salaad iyo xuska Allah. Xadiisku wuxuu sharraxayaa salaaddii Nebiga ﷺ oo lahayd qaybo dhaadheer oo istaag ah, rukuuco iyo sujuudyo. Fuqahada mad-habyada Sunniga waxay ka hadleen qaabka saxda ah iyo xukunka salaadda madoobaadka; dhammaantoodna waxay adkeeyaan in salaad wadajir ah, duco iyo xusku yihiin falcelin ku habboon. Digniinta ku saabsan mahadnaq-la’aantu waxay ku boorrinaysaa qofku inuu naftiisa dib u eego, mana aha sabab dumarka koox ahaan loogu eedeeyo.

Casharrada maanta
  1. Madoobaadka uga faa’iidayso fursad aad ku tukato, Allah ku xusto, ducana ku samayso.
  2. Dhacdooyinka dabiiciga ah ha ku xidhin dhalashada ama dhimashada qof, ee u jeeso cibaado iyo ka fiirsasho.
  3. Aqoonso wanaagga dadka kale, hana ku hadlin si fudud sidii in wanaaggoodii hore aanu weligiis jirin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.