Sahih al-Bukhari, xadiiska 1243
Waxaa weriyey Umm al-Ala. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Kharija ibn Zayd ibn Thabitخَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ـ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ اقْتُسِمَ الْمُهَاجِرُونَ قُرْعَةً فَطَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، فَأَنْزَلْنَاهُ فِي أَبْيَاتِنَا، فَوَجِعَ وَجَعَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ وَغُسِّلَ وَكُفِّنَ فِي أَثْوَابِهِ، دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَكْرَمَهُ ". فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يُكْرِمُهُ اللَّهُ فَقَالَ " أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي ـ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ مَا يُفْعَلُ بِي ". قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ أَبَدًا. حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، مِثْلَهُ. وَقَالَ نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عُقَيْلٍ، مَا يُفْعَلُ بِهِ وَتَابَعَهُ شُعَيْبٌ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَمَعْمَرٌ.
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Khaarijah bin Zayd bin Thaabit, in Umm al-Cala’ — oo ahayd haweeney Ansaarta ka mid ah oo Nabiga ﷺ la bayco gashay — ay u sheegtay:
“Muhajiriinta waxaa lagu qaybiyey saami tuurista, waxaana nasiibka nagu soo dhacay Cuthmaan bin Madcuun. Markaas ayaan dejinnay guryaheenna. Kadibna wuxuu ku dhacay cudurkii uu u geeriyooday. Markii uu geeriyooday, la mayray, laguna duubtay dharkeedii, ayaa Rasuulka Allah ﷺ soo galay. Markaasaan iri: ‘Naxariista Allah korkaaga ha ahaato, Abu As-Saa’ibow! Waxaan markhaati ka ahay in Allah ku sharfay.’ Laakiin Nabigu ﷺ wuxuu yiri: ‘Maxaad ku ogaatay in Allah sharfay?’ Waxaan iri: ‘Aabbahay baan kugu furanayaa, Rasuulkii Allahoow! Yaa kale oo Allah sharfayaa?’ Wuxuu yiri: ‘Isagu hubaal wuu u yimid (geerida). Wallaahi, waxaan u rajaynayaa khayr, laakiin Wallaahi — anigoo ah Rasuulka Allah — ma garanayo waxa la igu samayn doono.’ Waxay tiri: ‘Wallaahi, kadibkiis weligay qofna ma ammaanin.’ Waxaa sidoo kale nooga warramay Saciid bin Cufayr, waxaana nooga warramay Al-Layth sidaas oo kale. Naafic bin Yaziidna wuxuu Cuqayl ka weriyey: ‘waxa lagu samayn doono,’ waxaana raacay Shucayb, Camr bin Diinaar, iyo Macmar.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Waxaan wanaag uga rajaynaa dadka dhintay, balse xukunka ugu dambeeya Allah baa leh.
Umm al-Calaa waxay sheegtay in Muhaajiriinta qoysaska Ansaarta loogu qaybiyay qori-tuur, Cuthmaan ibn Madcuun-na uu la degganaa qoyskeeda. Markii uu geeriyooday, waxay muujisay rajada ah in Allah sharfay; Nebiga ﷺse wuxuu baray inaan si hubanti ah looga hadlin xukunka Allah.
Muslimiintii Maka uga hijrooday Madiina.
Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo Muslimiintii soo hijrooday.
Wuu geeriyooday; noloshiisii adduun way dhammaatay.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Muslimka dhintay loo rajayn karo naxariis iyo wanaag, balse aan daliil la’aan si hubanti ah loo sheegi karin in Allah sharfay ama in meesha uu ku dambaynayo la go’aamiyay. Hadalka Nebiga ﷺ wuxuu muujinayaa is-hoosaysiin marka la joogo xukunka Allah; sababna uma aha in qofku ka quusto naftiisa. Xadiisku wuxuu kaloo ina barayaa in markhaati-furka wanaagsan ee ku saabsan dhaqanka qofka muuqda aanu la mid ahayn ogaanshaha xukunka ugu dambeeya ee qofkaas.
- Dadka dhintay u bari naxariista Allah, wanaagna uga rajo, adigoon si hubanti ah u go’aamin xaaladdooda ugu dambaysa.
- Markaad qof ammaanayso, ku koobnow waxa aad dhab ahaan ka aragtay dhaqankiisa.
- Xukunka ugu dambeeya Allah u daa, naftaadana iyo dadka kaleba ula dhaqan si is-hoosaysiin leh.
Riwaayaddani sidoo kale waxay ka hadlaysaa hadallada laga yidhaahdo xaaladda qof dhintay, waxayna naga caawinaysaa inaan fahamno taxaddarka xukunka.
Sahih al-Bukhari · #1245 (Sahih)Xadiiskani wuxuu la xidhiidhaa sida loola macaamilo dadka dhintay iyo taxaddarka ku habboon arrintaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.