Janaasada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1242

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Janaasada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى فَرَسِهِ مِنْ مَسْكَنِهِ بِالسُّنْحِ حَتَّى نَزَلَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمْ يُكَلِّمِ النَّاسَ، حَتَّى نَزَلَ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَتَيَمَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُسَجًّى بِبُرْدِ حِبَرَةٍ، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ، ثُمَّ أَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَبَّلَهُ ثُمَّ بَكَى فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَلَيْكَ مَوْتَتَيْنِ، أَمَّا الْمَوْتَةُ الَّتِي كُتِبَتْ عَلَيْكَ فَقَدْ مُتَّهَا‏.‏ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يُكَلِّمُ النَّاسَ‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى، فَتَشَهَّدَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَمَالَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَتَرَكُوا عُمَرَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ، فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ‏}‏ إِلَى ‏{‏الشَّاكِرِينَ‏}‏ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الآيَةَ حَتَّى تَلاَهَا أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَتَلَقَّاهَا مِنْهُ النَّاسُ، فَمَا يُسْمَعُ بَشَرٌ إِلاَّ يَتْلُوهَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Bishr bin Muxammad, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Macmar iyo Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Abuu Salama, in Caa’isha — raḍiya Allāhu canhaa — oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ ay u sheegtay. Waxay tiri: Abuu Bakar — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu ku yimid faraskiisa isagoo ka yimid gurigiisii As-Sunx ilaa uu ka degay. Wuxuu galay Masjidka mana la hadlin qofna ilaa uu ka galay Caa’isha — raḍiya Allāhu canhaa. Wuxuu u tagay Nabiga ﷺ oo daboolnaa maro xariir ah oo xariiqad leh. Wuxuu ka qaaday wejigiisa, wuxuu ku foorarsaday, dhunkaday, kadibna ooyay. Wuxuu yiri: 'Aabbahay iyo hooyaday ayaan kugu furanayaa, Allow Nabiga Alloow! Allaah kuguma kulmin doono laba geeri. Geeridii laguu qoray waad dhimatay.' Abuu Salama wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu canhumaa — in Abuu Bakar — raḍiya Allāhu canhu — uu soo baxay iyadoo Cumar — raḍiya Allāhu canhu — uu dadka la hadlayo. Wuxuu ku yiri: 'Fadhiiso.' Wuu diiday. Mar kale buu ku yiri: 'Fadhiiso.' Wuu diiday. Markaas Abuu Bakar — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu akhriyey Tashahhudka, dadkiina waxay u jeesteen xaggiisa, wayna ka tageen Cumar. Wuxuu yiri: 'Amma bacdu (intaas kadib), qofkii idinka mid ah oo caabudi jiray Muxammad ﷺ, hubaal Muxammad ﷺ wuu dhintay. Qofkii caabuda Allaah, hubaal Allaah waa Nool yahay mana dhinto. Allaah kor ahaaye wuxuu yiri: {Muxammad ma aha wax aan Rasuul ahayn} ilaa {kuwa shukriya}. Wallaahi, waxaad mooddaa in dadku aysan ogeyn in Allaah soo dejiyey aayaddan ilaa Abuu Bakar — raḍiya Allāhu canhu — uu akhriyey, dadkuna ka qaateen isaga, mana jirin qof la maqlayey oo aan iyada akhrinayn.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr wuxuu bulshada xusuusiyey in Allah oo keliya yahay kan weligiis jira.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu ka warramayaa dhacdooyinkii isla markiiba ka dambeeyey geeridii Nebiga ﷺ: Abuu Bakr wuxuu yimid masaajidka, wuuna booqday, dabadeedna wuxuu la hadlay dadkii isu yimid.

Erayada adag oo la sharxay
As-Soohn

Meel u dhow Madiina oo Abuu Bakr xilligaas joogay.

Shahaadada

Qirashada iimaanka ee ah inaan cid xaq loogu caabudo jirin Allah mooyee, iyo in Muxammad ﷺ yahay Rasuulka Allah.

Suuradda Aali Cimraan 3:144

Aayadda sheegaysa in Muxammad ﷺ yahay Rasuul, rasuulladii ka horreeyeyna ay tageen.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan ka fahmeen in nebiyadu ay dhintaan, halka Allah oo keliya yahay kan weligiis jira, cibaadaduna isaga oo keliya u sugnaato. Abuu Bakr oo daliishaday Qur’aanka 3:144 wuxuu bulshada ku soo celiyey iimaanka markii murugo iyo naxdin ay hareeyeen. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in qof loo murugoodo oo loo ooyo aanay kaligood ka hor imanayn sabirka, haddii qofku aqbalo qaddarka Allah. Fuqahaduna waxay ka fahmeen in wejiga qof dhintay la furi karo, qof uu jeclaaana dhunkan karo; xeerarka faahfaahsan ee baroordiiqda iyo aaska waxaa sii faahfaahiya mad-habyada fiqiga.

Casharrada maanta
  1. Marka murugadu mugdi geliso garashadaada, Qur’aanka ku xidhnow oo xusuusnow jiritaanka Allah ee weligiis ah.
  2. Qofka murugaysan ku garab istaag hadal deggan oo run ah, una oggolow inuu murugoodo isaga oo aan Allah ka quusan.
  3. Cibaadada iyo kalsoonida Allah oo keliya u jeedi, Nebigana ﷺ ku dayo adigoo dhawra farriintiisa iyo tusaalihiisa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.