Sahih al-Bukhari, xadiiska 1261
Waxaa weriyey Umm 'Atiyyah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umm 'Atiyyah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَنَّ أَيُّوبَ، أَخْبَرَهُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ سِيرِينَ، يَقُولُ جَاءَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ مِنَ اللاَّتِي بَايَعْنَ، قَدِمَتِ الْبِصْرَةَ، تُبَادِرُ ابْنًا لَهَا فَلَمْ تُدْرِكْهُ ـ فَحَدَّثَتْنَا قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ " اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ". قَالَتْ فَلَمَّا فَرَغْنَا أَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ " أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ". وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، وَلاَ أَدْرِي أَىُّ بَنَاتِهِ. وَزَعَمَ أَنَّ الإِشْعَارَ الْفُفْنَهَا فِيهِ، وَكَذَلِكَ كَانَ ابْنُ سِيرِينَ يَأْمُرُ بِالْمَرْأَةِ أَنْ تُشْعَرَ وَلاَ تُؤْزَرَ.
Waxaa nooga warramay Axmad, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Wahb, waxaa noo sheegay Ibn Jurayj in Ayyuub uu u sheegay: Waxaan maqlay Ibn Siiriin oo leh: Ummu Cadiyya — Allaha ka raalli noqdee — oo ahayd haweeney Ansaarta ah oo Nabiga ﷺ la baycooday, ayaa timid Basra iyadoo dooneysa wiilkeeda balse way weyday. Markaasay nooga warrantay:
"Nabigu ﷺ ayaa noo soo galay annagoo maydhayna gabadhiisa geeriyootay, wuxuuna yiri: 'Maydha saddex jeer, ama shan jeer, ama ka badan haddaad aragtaan in loo baahan yahay, adigoo isticmaalaya biyo iyo sidr, kan dambena ku dara kafuur. Markaad dhammeysaan ii sheega.'" Waxay tiri: "Markaan dhammeynnay, wuxuu noo soo tuuray maradiisii dhexda (xayndaabka) wuxuuna yiri: 'Ku daboolaan iyada.'" Intaas wixii ka dambeeyay waxba kuma darin, mana aqaanno gabdhiisa tee bay ahayd. Wuxuu sheegay in 'ish'aar' macneheedu yahay in lagu duubo maradaas, sidaas oo kalena Ibn Siiriin wuxuu farri jiray in haweeneyda la 'ash'iro' (lagu duubo maro gaar ah) ee aan la 'azrin' (aan la xirxin oo kaliya).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka dhintay si taxaddar leh ayaa loo maydhaa, maro ayaana lagu duubaa.
Caleemaha geedka lotuska oo lagu daro biyaha maydhashada.
Walax udgoon oo sida tilmaanta ku cad loo isticmaalo mayrta ugu dambaysa.
Maro dhexda lagu xirto; Nebiga ﷺ wuxuu bixiyey maradiisa si loogu isticmaalo kafanka.
Culimadii hore waxay tilmaantan ka fahmeen in maydka lagu maydho tiro jeer oo kisi ah, sida saddex ama shan, isla markaana maydhashooyin dheeraad ah lagu daro marka loo baahdo. Biyaha iyo sidrka waxaa loo adeegsadaa maydhashada; kaafuurna waxaa la isticmaalaa mayrta ugu dambaysa. Erayadu waxay oggolaanayaan in tirada maydhashooyinka lagu saleeyo xaaladda maydka. Sharaxaadda xadiisku waxay weedha ah ‘timaha ku dhex duub’ ku xiriirinaysaa in marada lagu daro kafankeeda.
- Marka qof dhintay la maydhayo, raac taxaddarka la faray, oo adeegso tiro maydhasho oo kisi ah marka ay habboon tahay.
- Mayrta ugu dambaysa u isticmaal kaafuur, sida uu Nebigu ﷺ faray.
- Qofka dhintay si xushmad leh ula dhaqan, si taxaddar lehna ugu duub kafanka.
Xadiiskan saxiixa ahi isaguna wuxuu ka warramayaa maydhashada gabadh Nebiga ﷺ, wuxuuna sii dhammaystirayaa tilmaamaha ku saabsan daryeelka qofka dhintay.
Sahih al-Bukhari · #1262 (Sahih)Ummu Catiyya waxay ku sheegaysaa sida timaha maydka loo tidcay, taas oo dhammaystiraysa daryeelka lagu xusay xadiiskan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.