Sahih al-Bukhari, xadiiska 1304
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ اشْتَكَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ شَكْوَى لَهُ فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنهم ـ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ فَوَجَدَهُ فِي غَاشِيَةِ أَهْلِهِ فَقَالَ " قَدْ قَضَى ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَبَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَأَى الْقَوْمُ بُكَاءَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَكَوْا فَقَالَ " أَلاَ تَسْمَعُونَ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُعَذِّبُ بِدَمْعِ الْعَيْنِ، وَلاَ بِحُزْنِ الْقَلْبِ، وَلَكِنْ يُعَذِّبُ بِهَذَا ـ وَأَشَارَ إِلَى لِسَانِهِ ـ أَوْ يَرْحَمُ وَإِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَكَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَضْرِبُ فِيهِ بِالْعَصَا، وَيَرْمِي بِالْحِجَارَةِ وَيَحْثِي بِالتُّرَابِ.
Waxaa nooga warramay Asbagh, oo ka weriyey Ibn Wahb, oo yidhi: Waxaa ii sheegay Camr, oo ka weriyey Saciid bin Al-Xaaris Al-Ansaari, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cumar — radiyallahu anhuma — oo yidhi: Saciid bin Cubaadah ayaa bukooday, markaasaa Nebigu ﷺ u tagay isaga oo booqanaya, waxaana la socday Cabdiraxmaan bin Cowf, Saciid bin Abii Waqqaas, iyo Cabdullaahi bin Mascuud — radiyallahu anhum. Markuu Nebigu ﷺ galay guriga oo uu arkay in ehelkiisu ku hareeraysan yihiin, ayuu weydiiyey:
"Ma dhintay?" Waxay yidhaahdeen: "Maya, Rasuulkii Allow." Markaasaa Nebigu ﷺ ooyey, markii dadkii arkay oohinta Rasuulka Allah ﷺ iyaguna way ooyeen. Wuxuu yidhi: "Ma maqlaysaan? Allah kuma ciqaabo ilmada indhaha ama murugada qalbiga, laakiin wuxuu ku ciqaabaa ama ugu naxariistaa tan," isaga oo farta ku fiiqaya carrabkiisa. Wuxuu raaciyey: "Maydka waxaa lagu ciqaabaa baroorashada ehelkiisa." Cumarna — radiyallahu anhu — wuxuu ku dhufan jiray ul, dhagxaanna wuu ku tuuri jiray, carro ayuuna ku shubi jiray dadka sida xun u barooranaya.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ murugo darteed wuu ooyi jiray, balse wuxuu ka digay baroorta qaylada leh ee carrabka lagu muujiyo.
In si cod dheer oo xad-dhaaf ah loogu baroorto qof dhintay, badanaa iyadoo la adeegsanayo hadallo diidmo ama is-naxariisasho ah.
Carrabku wuxuu sabab u noqon karaa ciqaab marka lagu hadlo erayo xaaraan ah, ama naxariis marka lagu hadlo erayo wanaagsan.
Culimadu waxay sharxaan in ilmada caadiga ah iyo murugada qalbigu bannaan yihiin; Nabiga ﷺ laftiisu wuu ooyi jiray. Digniintu waxay ku saabsan tahay baroor xaaraan ah iyo hadallo muujinaya diidmada qaddarka Alle. Marka la fasirayo oraahda ah in qofka dhintay lagu ciqaabo baroorta ehelkiisa, culimadu waxay ka hadleen macnaheeda iyo cidda masuuliyadda leh: digniinta waxay ku xidheen qofka baroorta oggolaaday ama raalli ka ahaa, ee ma aha qof dhintay oo aan wax lug ah ku lahayn. Fuqahadu way mamnuuceen baroor qaylo leh, balse waxay oggolaadeen oohin deggan iyo tacsi.
- U ooy qof aad jeceshahay haddii ilmadu qalbigaaga ka timaaddo, balse ka fogow qaylada iyo hadallada ka hor imanaya qaddarka Alle.
- Booqo bukaanka oo qoyskooda ku garab istaag joogitaan deggan iyo erayo qalbi qaboojin ah.
- Ka qayb qaado aaska si si xushmad leh loo sagootiyo marxuumka, kana ilaali ehelka hadallo dhaawac leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.