Sahih al-Bukhari, xadiiska 1313
Waxaa weriyey Sahl bin Hunaif and Qais bin Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Abd ar‑Rahman ibn Abu Layla
- 1Adamwuxuu u sheegay al‑Bukhariآدَمُ
- 2Shu'baشُعْبَةُ
- 3Amr ibn Murraعَمْرُو بْنُ مُرَّةَ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Abu Laylaعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا. فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَىْ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَقَالاَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ. فَقَالَ " أَلَيْسَتْ نَفْسًا ". وَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ قَيْسٍ وَسَهْلٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالاَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ زَكَرِيَّاءُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ أَبُو مَسْعُودٍ وَقَيْسٌ يَقُومَانِ لِلْجِنَازَةِ.
Waxaa nooga warramay Aadam, waxaa nooga warramay Shucbah, waxaa nooga warraday Camr bin Murrah, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cabdiraxmaan bin Abii Layla oo leh: Saxl bin Xunayf iyo Qays bin Sacad waxay fadhiyeen Al-Qaadisiyah, markaa waxaa agtooda maray janaso, wayna istaageen. Waxaa lagu yiri:
"Tani waa tii dadka dhulka deggan," macnaha Ahlu Dimmah. Waxay yiraahdeen: "Nabiga ﷺ waxaa agtiisa maray janaso, wuuna istaagay. Markii loo sheegay inay tahay janasada Yuhuudi, wuxuu yiri: 'Miyaanay ahayn naf?'" Abuu Xamsah wuxuu ka weriyey Al-Acmash, isna Camr, isna Ibn Abii Layla: Waxaan la joogay Qays iyo Saxl — raḍiya Allāhu canhumā — waxayna yiraahdeen: Waxaan la joognay Nabiga ﷺ. Sakariyana wuxuu ka weriyey Ash-Shacbi, isna Ibn Abii Layla: Abuu Mascuud iyo Qays way u istaagi jireen janasada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu u istaagay janaaso Yuhuudi ah, isagoo ixtiraamaya nafta bini’aadamka.
Kooxda dadka ah ee qof dhintay u raacda qabuuraha.
Qof aan Muslim ahayn oo bulshada Islaamka ku dhex lahaa ilaalin.
Culimadu waxay ka fahmeen in u istaagidda janaasadu ay muujin karto ixtiraamka karaamada bini’aadamka, xataa haddii qofka dhintay aanu Muslim ahayn. Waxay isku khilaafeen in istaaggu yahay wax la jeclaaday iyo in Nabigu ﷺ markii dambe ka tegay; madh-habyaduna arrintan xukuno kala duwan ayay ka qabaan. Si kastaba, werintu waxay adkaynaysaa inaan qofka karaamadiisa bini’aadamnimo lagu duudsiyin diintiisa darteed.
- Qof kasta oo dhintay ula dhaqan karaamo, diintiisa iyada oo aan loo eegin.
- Ixtiraam janaasada: si deggan meel bannaan uga samee, hana carqaladayn munaasabadda.
- Ku dayo Nabiga ﷺ naxariistiisa iyo ixtiraamka uu dadka u muujiyey.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa in Nabigu ﷺ u istaagay markii janaaso soo ag martay, waxayna sharraxaysaa sababta.
Sahih al-Bukhari · #1311 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa u istaagidda marka janaaso la soo marayo, iyadoo mawduuca gelinaysa isla macnaha guud ee ixtiraamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.