Sahih al-Bukhari, xadiiska 1402
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Al‑Hakam ibn Nafi'wuxuu u sheegay al‑Bukhariالْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Abu az‑Zinadأَبُو الزِّنَادِ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Hurmuz al‑A'rajعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ هُرْمُزَ الأَعْرَجَ
- 5Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ هُرْمُزَ الأَعْرَجَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَأْتِي الإِبِلُ عَلَى صَاحِبِهَا، عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ، إِذَا هُوَ لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا، تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا، وَتَأْتِي الْغَنَمُ عَلَى صَاحِبِهَا عَلَى خَيْرِ مَا كَانَتْ، إِذَا لَمْ يُعْطِ فِيهَا حَقَّهَا، تَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا، وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا ". وَقَالَ " وَمِنْ حَقِّهَا أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ ". قَالَ " وَلاَ يَأْتِي أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِشَاةٍ يَحْمِلُهَا عَلَى رَقَبَتِهِ لَهَا يُعَارٌ، فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ. فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ. وَلاَ يَأْتِي بِبَعِيرٍ، يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ لَهُ رُغَاءٌ، فَيَقُولُ يَا مُحَمَّدُ. فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ بَلَّغْتُ ".
Abuu Hurayrah (رضي الله عنه) wuxuu ka wariyey: Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Maalinta Qiyaamaha, geelu wuxuu u imaan doonaa milkiilihiisa isagoo ku sugan xaaladdiisii ugu fiicnayd. Haddii uusan bixin xaqa Zakaada, waxay ku tuman doonaan cagahooda. Sidoo kale idaha, waxay u imaan doonaan milkiilahooda iyagoo ku sugan xaaladdoodii ugu fiicnayd; haddii uusan bixin xaqa, waxay ku tuman doonaan qubcadyadooda, waxayna ku dhufan doonaan geesahooda." Nebigu ﷺ wuxuu intaas ku daray, "Waxaa ka mid ah xuquuqdooda in lagu liso meel biyo agtiisa ah." Wuxuu kaloo yiri, "Midkiinna yaanu Maalinta Qiyaamaha ii imaan isagoo garbaha ku sita ido ooyaysa, oo leh, 'Muxammadow!' Waxaan ku dhihi doonaa, 'Waxba kuma tari karo, waan gaarsiiyey Fariinta.' Yaanu sidoo kale ii imaan isagoo sita geel guuxaya, oo leh, 'Muxammadow!' Waxaan ku dhihi doonaa, 'Waxba kuma tari karo, waan gaarsiiyey Fariinta.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka zakada xoolaha ka reeba wuxuu arrintaas kala xisaabtami doonaa.
Sadaqo waajib ah oo leh shuruudo iyo xeerar gaar ah.
Qaybta xoolaha laga rabo in zakada ahaan loo bixiyo.
Xoolaha waxaa la lisayaa iyadoo biyo ay heli karaan; tani waxay tilmaamaysaa xaq ay leeyihiin.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in zakada xooluhu waajib tahay marka shuruudaheedu buuxsamaan, iyo in reebisteedu tahay dembi weyn. Sharaxaadda xoolaha milkiilahooda la kulmaya Maalinta Qiyaame waxay adkaynaysaa in lagala xisaabtami doono dayacaadda xaqooda waajibka ah. Xusitaanka caanaha iyo biyuhu wuxuu sidoo kale tilmaamayaa daryeelka xoolaha iyo dhowrista xuquuqdooda; marmarsiiyo uma aha dayacaaddooda ama waxyeellaynta ladnaantooda.
- Hubi in xoolahaagu buuxiyaan shuruudaha zakada, dabadeedna waqtigeeda ku bixi qaybta waajibka ah.
- Xoolaha si wanaagsan ula dhaqan, una hubi inay helaan biyo iyo daryeel ku habboon.
- Waajibaadkaaga maaliyadeed diiwaangeli, si aan lagaa xisaabin xuquuq aad intaad noolayd dayacday.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.