Sahih al-Bukhari, xadiiska 1407
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ جَلَسْتُ. وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلاَءِ بْنُ الشِّخِّيرِ، أَنَّ الأَحْنَفَ بْنَ قَيْسٍ، حَدَّثَهُمْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى مَلإٍ مِنْ قُرَيْشٍ، فَجَاءَ رَجُلٌ خَشِنُ الشَّعَرِ وَالثِّيَابِ وَالْهَيْئَةِ حَتَّى قَامَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَشِّرِ الْكَانِزِينَ بِرَضْفٍ يُحْمَى عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، ثُمَّ يُوضَعُ عَلَى حَلَمَةِ ثَدْىِ أَحَدِهِمْ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ نُغْضِ كَتِفِهِ، وَيُوضَعُ عَلَى نُغْضِ كَتِفِهِ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ حَلَمَةِ ثَدْيِهِ يَتَزَلْزَلُ، ثُمَّ وَلَّى فَجَلَسَ إِلَى سَارِيَةٍ، وَتَبِعْتُهُ وَجَلَسْتُ إِلَيْهِ، وَأَنَا لاَ أَدْرِي مَنْ هُوَ فَقُلْتُ لَهُ لاَ أُرَى الْقَوْمَ إِلاَّ قَدْ كَرِهُوا الَّذِي قُلْتَ. قَالَ إِنَّهُمْ لاَ يَعْقِلُونَ شَيْئًا. قَالَ لِي خَلِيلِي ـ قَالَ قُلْتُ مَنْ خَلِيلُكَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ـ " يَا أَبَا ذَرٍّ أَتُبْصِرُ أُحُدًا ". قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَى الشَّمْسِ مَا بَقِيَ مِنَ النَّهَارِ وَأَنَا أُرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرْسِلُنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ، قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا أُنْفِقُهُ كُلَّهُ إِلاَّ ثَلاَثَةَ دَنَانِيرَ ". وَإِنَّ هَؤُلاَءِ لاَ يَعْقِلُونَ، إِنَّمَا يَجْمَعُونَ الدُّنْيَا. لاَ وَاللَّهِ لاَ أَسْأَلُهُمْ دُنْيَا، وَلاَ أَسْتَفْتِيهِمْ عَنْ دِينٍ حَتَّى أَلْقَى اللَّهَ.
Waxaa wariyey Al-Axnaf bin Qays: Anigoo fadhiya dad reer Quraysh ah, ayaa waxaa noo yimid nin timo qallalan, dhar xun iyo muuqaal adag leh, wuxuu istaagay hortayada, waanu salaamay, dabadeedna wuxuu yiri:
"U bishaareeya kuwa xoolaha keydsada in dhagax lagu kululeeyo Naarta Jahannamo, kadibna lagu dhejin doono ibta naasahooda ilaa uu ka soo baxo garbahooda, laguna dhejiyo garbahooda ilaa uu ka soo baxo ibta naasahooda, isagoo dhagaxu gariirayo oo dhaq-dhaqaaqayo." Markuu intaas yiri, wuu noqday oo tiir buu ag fadhiistay. Waan raacay oo agtiisaan fadhiistay, mana aanan garanayn cidda uu yahay. Waxaan ku iri: "Uma maleynayo in dadku ay ka xumaadeen hadalkaagii." Wuxuu yiri: "Dadkani waxba ma fahmaan, inkastoo saaxiibkay ii sheegay." Waxaan weydiiyey: "Yaa saaxiibkaa ah?" Wuxuu yiri: "Nabiga ﷺ ayaa igu yiri: 'Abuu Darroow, ma aragtaa Buurta Uxud?' Markaas baan eegay qorraxda si aan u qiyaaso inta ka hartay maalinta, anigoo u maleeyey in Rasuulka Allah ﷺ uu ii dirayo shaqo, waxaanan iri: 'Haa!' Wuxuu yiri: 'Ma jeclaan lahayn inaan helo dahab la eg Buurta Uxud oo aan wada bixiyo (jidka Allah) marka laga reebo saddex diinaar.' Dadkani waxba ma fahmaan, adduunyaday urursadaan. Maya, Wallaahi, weydiisan maayo adduunyo, talana ka qaadan maayo diintooda ilaa aan la kulmo Allah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Dharr wuxuu barayaa in hantida badani qiimo yeelato marka la bixiyo.
In hanti la urursado oo la haysto iyadoo aan la gudan xuquuqda waajibka ah ama aan wax laga bixin.
Buur caan ah oo u dhow Madiina; baaxaddeedu waxay muujinaysaa sida ay u badan tahay dahabka la tilmaamay.
Dahab tiro yar ah oo hadalka lagu xusay inuu ka reeban yahay.
Culimadu waxay sharxaan in digniintu ku wajahan tahay hantida la ceshado, ee aanay ku wajahnayn lahaanshaha hantida oo keliya: hanti laga bixiyo sakada waajibka ah, xuquuqdeedana la guto lama mid aha kaydinta xaaraanta ah. Hadalka Abuu Dharr wuxuu sidoo kale muujinayaa doorashadiisa gaarka ah ee ah inuu hantida bixiyo; mana aha mamnuucid guud oo ku saabsan lahaanshaha ama kaydsiga. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin waajibnimada sakada marka shuruudaheeda la buuxiyo, waxayna dhiirrigeliyaan sadaqada nafli ah.
- Hubi inaad waqtigeeda ku bixiso sakada iyo xuquuqaha kale ee ku waajibay hantidaada.
- Si joogto ah u qorshee qaddar sadaqo nafli ah oo ku habboon awooddaada.
- Go'aannada maaliyadeed ha ku qiimayn oo keliya inta aad urursan karto, ee sidoo kale eeg sida hantidaadu dadka kale ugu faa'iidaysan karto.
Riwaayaddani waxay la xiriirtaa mawduuca hantida iyo digniinta ka dhanka ah dayacaadda xuquuqda waajibka ah.
Sahih al-Bukhari · #1408 (Sahih)Waxay ka warramaysaa isla kulankii Abuu Dharr iyo Quraysh, waxayna ku celinaysaa digniinta ka dhanka ah kaydsiga hantida.
Sahih al-Bukhari · #1405 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay gacan ka geysanaysaa in la fahmo muhiimadda sadaqada, iyadoo lala eegayo digniinta qisadan ku jirta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.