Sahih al-Bukhari, xadiiska 1406
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، سَمِعَ هُشَيْمًا، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ مَرَرْتُ بِالرَّبَذَةِ فَإِذَا أَنَا بِأَبِي، ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنْزَلَكَ مَنْزِلَكَ هَذَا قَالَ كُنْتُ بِالشَّأْمِ، فَاخْتَلَفْتُ أَنَا وَمُعَاوِيَةُ فِي الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلاَ يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ. قَالَ مُعَاوِيَةُ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ. فَقُلْتُ نَزَلَتْ فِينَا وَفِيهِمْ. فَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فِي ذَاكَ، وَكَتَبَ إِلَى عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ يَشْكُونِي، فَكَتَبَ إِلَىَّ عُثْمَانُ أَنِ اقْدَمِ الْمَدِينَةَ. فَقَدِمْتُهَا فَكَثُرَ عَلَىَّ النَّاسُ حَتَّى كَأَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْنِي قَبْلَ ذَلِكَ، فَذَكَرْتُ ذَاكَ لِعُثْمَانَ فَقَالَ لِي إِنْ شِئْتَ تَنَحَّيْتَ فَكُنْتَ قَرِيبًا. فَذَاكَ الَّذِي أَنْزَلَنِي هَذَا الْمَنْزِلَ، وَلَوْ أَمَّرُوا عَلَىَّ حَبَشِيًّا لَسَمِعْتُ وَأَطَعْتُ.
Zaid bin Wahab wuxuu yiri: Waxaan maray meel la yiraahdo Ar-Rabadha, waxaanan si lama filaan ah ula kulmay Abu Dharr. Waxaan ku iri,
"Maxaa keenay meeshan?" Wuxuu yiri, "Waxaan joogay Shaam, aniga iyo Mucaawiyana waan isku khilaafnay macnaha aayadahan Qur'aanka: 'Kuwaas oo urursada dahabka iyo fiddada oo aan ku bixin jidka Allah.' (9:34). Mucaawiya wuxuu yiri, 'Aayaddan waxay ku degtay Ahlu Kitaabka.' Aniguna waxaan iri, 'Waxay ku degtay annaga iyo iyagaba.' Markaas waan isku murannay, Mucaawiyana wuxuu u qoray Cusmaan asagoo iga cabanaya. Cusmaan wuxuu ii soo qoray inaan imaado Madiina, waanan imid. Dad badan ayaa ii yimid sidii iyagoon hore ii arag. Arrintaasna Cusmaan baan u sheegay, wuxuuna igu yiri, 'Haddaad doonto ka fogow oo deg meel dhow.' Taasina waa sababta aan halkan u degay, maxaa yeelay xitaa haddii ay madax ii magacaabi lahaayeen nin Xabashi ah, waan maqli lahaa oo waan adeeci lahaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Dharr wuxuu digniinta ka dhanka ah kaydsashada hantida ku dabaqay dhammaan mu’miniinta.
Abu Dharr wuxuu sheegay inuu Shaam kula kala aragti duwanaaday Mucaawiya oo ku saabsan cidda uu khuseeyo aayadda Qur’aanka 9:34. Mucaawiya wuxuu digniinta ku koobay Ehelu-Kitaabka; Abu Dharrna wuxuu ku adkaystay inay muslimiintana khusayso. Markii cabasho loo gudbiyey khaliif Cuthmaan, Abu Dharr wuxuu yimid Madiina, dabadeedna wuxuu deggay Ar-Rabadha.
In lacag iyo hanti la haysto iyada oo aan la gudan xuquuqda waajibka ku ah.
In lagu bixiyo waxyaabaha khayrka ah ee Alle faray ama oggolaaday, oo ay ku jirto sakada waajibka ah.
Meel ka baxsan Madiina oo uu Abu Dharr deggay.
Culimada waxay sharxaan in digniinta ku jirta Qur’aanka 9:34 aanay ku koobnayn bulshooyinkii hore: Abu Dharr wuxuu adkeeyey in muslimiintana lala hadlayo. Fasiraadda fiqhigu waxay kala saartaa hantida sakadu ku waajibto iyo hantida sakadeeda waajibka ah la bixiyey; digniintu waxay ku saabsan tahay in la duudsiyo xuquuqda waajibka ah. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa diyaar u ahaanshaha Abu Dharr inuu adeeco hoggaamiyaha xaqa ah iyo doorashadiisa nolol go’doon ah. Macnaheedu ma aha in aragti kasta oo saxaabi ay si toos ah u noqoto xukun sharci oo waajib ah.
- Si taxaddar leh u xisaabi sakadaada, waqtigeedana sii dadka loogu talagalay.
- Digniinaha Qur’aanka u akhri si aad naftaada u eegto, ee ha ugu arkin dhaliil dadka kale oo keliya.
- Khilaafaadka si xushmad leh uga wada hadla, kuna dhaqma maamulka xaqa ah.
Werintani waxay ka hadlaysaa kaydinta dahabka iyo lacagta, waxayna caddaynaysaa sida digniintu ula xiriirto bixinta sakada.
Sahih al-Bukhari · #1407 (Sahih)Waxay la xiriirtaa boorrintiisa ah inaan hantida la qarsan iyo in la aqoonsado xuquuqda dadka baahan.
Sahih al-Bukhari · #1400 (Sahih)Werintu waxay sharraxaysaa tallaabadii Abuu Bakar ka qaaday kooxihii diiday inay sakada bixiyaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.