Sahih al-Bukhari, xadiiska 1427
Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Wuhaybوُهَيْبٌ
- 3Hishamهِشَامٌ
- 4Aabbihiiأَبِيهِ
- 5Hakim ibn Hizamحَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ، وَخَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ ". وَعَنْ وُهَيْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ بِهَذَا.
Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Wuhayb, waxaa nooga warramay Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Xakiim bin Xizaam — raḍiya Allāhu ʿanhu — oo ka weriyey Nabiga ﷺ inuu yiri:
"Gacanta sare way ka khayr badan tahay gacanta hoose, oo ku billow cidda aad masruufka u tahay. Sadaqada ugu fadliga badanna waa tan laga bixiyo xoolo dheeraad ah oo qofku haysto. Qofkii iska ilaaliya inuu dadka wax weydiisto, Allaah wuxuu ka dhigaa mid sharaf leh, qofkiina isku filnaansho doona, Allaah wuu hodmiyaa." Sidoo kale Wuhayb wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Abuu Hurayrah — raḍiya Allāhu ʿanhu — isla xadiiskan oo kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Si deeqsinimo leh, ka bilow qoyskaaga, sharaftaadana ilaali.
Waa sarbeeb tilmaamaysa gacanta wax bixisa; halkan waxay muujinaysaa fadliga wax-bixinta.
Waa sarbeeb tilmaamaysa gacanta wax qaadata. Caawimaad waydiisashadu ma bannaana in la mamnuuco marka qofku dhab ahaan u baahan yahay.
Sadaqo sunno ah oo laga bixiyo hantida ka soo hadha marka la daboolo kharashaadka lagama maarmaanka ah iyo xuquuqda qoyskaaga.
Culimadu waxay sharxaan in fadliga gacanta wax bixisa uu ku boorrinayo deeqsinimada, uuna ka dhignayn mamnuucidda in la waydiisto caawimaad lagama maarmaan ah. Amarka ah in laga bilaabo dadka qofku mas’uulka ka yahay wuxuu adkaynayaa in masruufkoodu ka horreeyo sadaqada sunno ah. Waxa kale oo laga fahmayaa in qofku wax bixiyo isaga oo aan naftiisa ama qoyskiisa gaarsiin baahi. Dhiirrigelinta is-xakamayntu waxay qofka ku boorrinaysaa inuusan dadka kale lacag waydiisan baahi la’aan; balse ma baabi’inayso xaqa caawimaad loo raadsado marka baahi dhab ahi jirto.
- Marka hore dabool kharashaadka lagama maarmaanka u ah qoyskaaga iyo dadka kale ee kugu tiirsan, ka hor intaadan sadaqo sunno ah bixin.
- Waxa kuu soo hara u bixi hadba awooddaada, adigoon naftaada ama qoyskaaga gelin ciriiri dhaqaale.
- Lacag ha waydiisan baahi la’aan, balse ha ka xishoon inaad caawimaad raadsato marka aad dhab ahaan u baahan tahay.
Xadiiskani isaguna wuxuu ka hadlayaa fadliga wax bixinta, daryeelka dadka ku tiirsan oo marka hore la sameeyo, iyo ilaalinta isku-filnaanshaha.
Sahih al-Bukhari · #1426 (Sahih)Xadiiskani wuxuu bixiyaa tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan cidda sadaqada la siiyo, wuxuuna caddeeyaa sida taxaddarka leh ee qofka qaata loo doorto.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.