Sahih al-Bukhari, xadiiska 1454
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Anas
- 1Muhammad ibn Abdullah ibn al‑Muthanna al‑Ansariwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الأَنْصَارِيُّ
- 2Aabbihii, Abdullahأَبِي
- 3Thumama ibn Abdullah ibn Anasثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ
- 4Anasأَنَسًا
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ كَتَبَ لَهُ هَذَا الْكِتَابَ لَمَّا وَجَّهَهُ إِلَى الْبَحْرَيْنِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ " هَذِهِ فَرِيضَةُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمُسْلِمِينَ، وَالَّتِي أَمَرَ اللَّهُ بِهَا رَسُولَهُ، فَمَنْ سُئِلَهَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا، وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَهَا فَلاَ يُعْطِ فِي أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ مِنَ الإِبِلِ فَمَا دُونَهَا مِنَ الْغَنَمِ مِنْ كُلِّ خَمْسٍ شَاةٌ، إِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ أُنْثَى، فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَثَلاَثِينَ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ أُنْثَى، فَإِذَا بَلَغَتْ سِتًّا وَأَرْبَعِينَ إِلَى سِتِّينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ، فَإِذَا بَلَغَتْ وَاحِدَةً وَسِتِّينَ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ، فَإِذَا بَلَغَتْ ـ يَعْنِي ـ سِتًّا وَسَبْعِينَ إِلَى تِسْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ، فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْجَمَلِ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ، وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ إِلاَّ أَرْبَعٌ مِنَ الإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا، فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا مِنَ الإِبِلِ فَفِيهَا شَاةٌ، وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ شَاةٌ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ إِلَى مِائَتَيْنِ شَاتَانِ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى مِائَتَيْنِ إِلَى ثَلاَثِمِائَةٍ فَفِيهَا ثَلاَثٌ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلاَثِمِائَةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ، فَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا صَدَقَةٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا، وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ إِلاَّ تِسْعِينَ وَمِائَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَىْءٌ، إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Cabdullaahi bin Al-Muthanna Al-Ansaari, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay aabbahay, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Thumaama bin Cabdullaahi bin Anas, in Anas uu uga warramay in Abuu Bakar – Allaha ka raalli noqdee – uu u qoray warqaddan markii loo diray Baxreyn: Magaca Allah, ee Naxariista Badan, ee Turaaleeya.
"Tani waa faralka Sakada ee uu Rasuulka Allah ﷺ ku waajibiyey Muslimiinta, uuna Allah amray Rasuulkiisa. Qofkii Muslim ah ee la weydiiyo sida saxda ah ha bixiyo, laakiin qofkii wax ka badan la weydiiyo yaanu bixin. Afar iyo labaatan geel iyo wixii ka yar, sakadoodu waa ido; shan geelba waxaa laga bixinayaa hal neef oo adhi ah. Hadday gaaraan shan iyo labaatan ilaa shan iyo soddon, waxaa laga bixinayaa Bintu Makhaad dhadig. Hadday gaaraan lix iyo soddon ilaa shan iyo afartan, waxaa laga bixinayaa Bintu Labuun dhadig. Hadday gaaraan lix iyo afartan ilaa lixdan, waxaa laga bixinayaa Xiqqa (geel qaangaar ah oo diyaar u ah guur). Hadday gaaraan kow iyo lixdan ilaa shan iyo toddobaatan, waxaa laga bixinayaa Jidhac. Hadday gaaraan lix iyo toddobaatan ilaa sagaashan, waxaa laga bixinayaa laba Bintu Labuun. Hadday gaaraan kow iyo sagaashan ilaa boqol iyo labaatan, waxaa laga bixinayaa laba Xiqqa. Hadday ka bataan boqol iyo labaatan, afartankastoo dheeraad ah waxaa laga bixinayaa Bintu Labuun, kontonkastana waxaa laga bixinayaa Xiqqa. Qofkii haysta afar geel oo kaliya sakado kuma waajibaan, ilaa uu rabbo mooyee inuu bixiyo. Laakiin hadday gaaraan shan geel, waxaa laga bixinayaa hal neef oo adhi ah. Sakada idaha daaqsinka ah: hadday yihiin afartan ilaa boqol iyo labaatan, waxaa laga bixinayaa hal neef. Hadday ka bataan boqol iyo labaatan ilaa laba boqol, waxaa laga bixinayaa laba neef. Hadday ka bataan laba boqol ilaa saddex boqol, waxaa laga bixinayaa saddex neef. Hadday ka bataan saddex boqol, boqolkastoo dheeraad ah waxaa laga bixinayaa hal neef. Hadday idaha daaqsinka ah ee qofku ay ka naaqusaan afartan hal neef, sakado kuma waajibaan, ilaa uu rabbo mooyee inuu bixiyo. Lacagta qalinka ahna, rubucul-cushri (2.5%) baa laga bixinayaa. Haddayse aanay ka badnayn sagaashan iyo sagaal dirham, waxba lagama bixinayo, ilaa uu rabbo mooyee inuu bixiyo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu dejiyey heerarka go’an ee sakada xoolaha iyo lacagta qalinka ah.
Abuu Bakr wuxuu warqaddan u qoray Anas markii uu u diray Baxrayn si uu sakada u ururiyo.
Geel dheddig ah oo galay sannadkiisii labaad.
Geel dheddig ah oo galay sannadkiisii saddexaad.
Xoolo inta badan sannadka iskood u daaqa, oo aan inta badan calaf dheeraad ah la siin.
Culimadu waxay warqaddan ka fahmeen in sakada geela iyo xoolaha yaryar ee iskood u daaqa lagu xisaabiyo tirooyin iyo da’ go’an, lacagta qalinkana laga bixiyo 2.5% marka la gaaro nisaabka loo baahan yahay. Amarka ah inaan la qaadin wax ka badan inta la faray wuxuu ka hortagayaa qaadis aan xaq ahayn. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay faahfaahinta nisaabka, lahaanshaha iyo sakada xoolaha kaga hadlaan kutubtooda fiqiga; ku dhaqankuna wuxuu sidoo kale ku xiran yahay shuruudaha mad-habta la raacayo.
- Sakada si taxaddar leh ugu xisaabi adigoo raacaya nisaabka iyo xeerarka ku habboon hantidaada.
- Bixi inta waajibka ah, balse ha aqbalin lacag dheeraad ah oo aan sal sharci lahayn.
- La tasho qof aqoon u leh haddii nooca hantidaada ama xeerarka lagu dabaqayo aanay caddayn.
Werintan Anas laga hayo waxay sidoo kale ka kooban tahay tilmaamihii qoraalka ahaa ee Abuu Bakr ka bixiyey sakada xoolaha.
Sahih al-Bukhari · #1455 (Sahih)Werintani iyaduna waxay gudbinaysaa heerarkii sakada ee Abuu Bakr u dhiibay Anas.
Sahih al-Bukhari · #1456 (Sahih)Halkan Abuu Bakr wuxuu adkaynayaa in sakada waajibka ah si buuxda loo bixiyo oo aan waxba laga reebin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.