Sahih al-Bukhari, xadiiska 146
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٌ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم كُنَّ يَخْرُجْنَ بِاللَّيْلِ إِذَا تَبَرَّزْنَ إِلَى الْمَنَاصِعِ ـ وَهُوَ صَعِيدٌ أَفْيَحُ ـ فَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم احْجُبْ نِسَاءَكَ. فَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ، فَخَرَجَتْ سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً مِنَ اللَّيَالِي عِشَاءً، وَكَانَتِ امْرَأَةً طَوِيلَةً، فَنَادَاهَا عُمَرُ أَلاَ قَدْ عَرَفْنَاكِ يَا سَوْدَةُ. حِرْصًا عَلَى أَنْ يَنْزِلَ الْحِجَابُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ الْحِجَابِ.
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah, in xaasaskii Nabiga ﷺ ay habeenkii dibadda u bixi jireen markay saxaroonaayaan iyagoo aadaya Al-Manaasici — oo ah meel bannaan oo weyn. Markaas Cumar wuxuu ku dhihi jiray Nabiga ﷺ: 'Xaasaskaaga xijaab.' Laakiin Rasuulka Allah ﷺ ma uusan samayn. Habeennada qaarkood, Sacdah bintu Zamcah, oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ, ayaa baxday waqtiga Cishaha, waxayna ahayd naag dheer. Cumar baa ugu yeeray: 'Miyaanan kugu garannay, Sacdow?' Wuxuu sidaas u yiri isagoo aad u jeclaa in la soo dejiyo aayadda xijaabka. Markaas Allah wuxuu soo dejiyey aayadda xijaabka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Muujinta Xijaabku waxay timid ka dib dhacdo ku saabsan Sawda.
Caisha waxay sheegtay in habeenkii dumarka Nebiga ﷺ ay aadi jireen meel bannaan si ay baahidooda dabiiciga ah u gutaan. Ka dib markii Cumar uu halkaas ku aqoonsaday Sawda oo uu ku boorriyey inay xijaabato, Alle wuxuu soo dejiyey aayadda Xijaabka.
Meel bannaan oo ka baxsan Madiina, halkaas oo habeenkii loo tegi jiray si baahida dabiiciga ah loo guto.
Daboolka iyo asturnaanta waajibka ah; halkan waxa loola jeedaa muujintii ku saabsan Xijaabka.
Culimada hore waxay riwaayaddan uga hadlaan inay ahayd dhacdadii taariikheed ee sababtay soo dejinta aayadda Xijaabka. Waxay ka fahmeen in axkaamta lagu dejiyo muujinta, rabitaanka saxaabina aanu keligiis samayn karin xeer diini ah. Dhacdadu waxay khusaysaa dumarka Nebiga ﷺ; faahfaahinta xukunka Xijaabka waxaa sii caddaynaya Qur’aanka iyo riwaayado kale.
- Ixtiraam asturnaanta iyo karaamada qofka marka uu meel gaar ah u baxayo si uu baahidiisa u guto.
- Kala saar rabitaan shakhsiyeed iyo xeer lagu dejiyey muujinta.
- Arrimaha daboolashada ku baro iyadoo lala xiriirinayo Qur’aanka iyo riwaayadaha la isku halayn karo.
Riwaayaddan isla buugga ku jirta waxay bixisaa xog dheeraad ah oo ku saabsan hab-dhaqankooda iyo xeerarka la macaamilka.
Sahih al-Bukhari · #145 (Sahih)Xadiiskani wuxuu buugga daahirinta kaga dhow yahay riwaayaddan, wuxuuna gacan ka geystaa fahamka duruufaha wax-ku-oolka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.