Sahih al-Bukhari, xadiiska 1478
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ رَجُلاً لَمْ يُعْطِهِ، وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَىَّ، فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا " قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ـ يَعْنِي فَقَالَ ـ إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُ، خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ ". وَعَنْ أَبِيهِ عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ فَجَمَعَ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ " أَقْبِلْ أَىْ سَعْدُ إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {فَكُبْكِبُوا} قُلِبُوا {مُكِبًّا} أَكَبَّ الرَّجُلُ إِذَا كَانَ فِعْلُهُ غَيْرَ وَاقِعٍ عَلَى أَحَدٍ، فَإِذَا وَقَعَ الْفِعْلُ قُلْتَ كَبَّهُ اللَّهُ لِوَجْهِهِ، وَكَبَبْتُهُ أَنَا.
Ibn Shihaab wuxuu yiri: Caamir bin Sacad ayaa ii warramay, isagoo ka werinaya aabbihii, kaasoo yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu qaybiyey hanti dad koox ah oo aan anigu dhex fadhiyey, laakiin wuxuu ka tegay nin aanan isaga waxba siinin, inkastoo uu ahaa qofka ugu jecel ee kooxdaas. Markaas baan u tegey Rasuulka Allah ﷺ oo aan si hoose ula hadlay, anigoo ku iri: 'Maxaad uga tagtay hebel? Wallaahi, waxaan u arkaa inuu yahay Mu’min dhab ah.' Wuxuu yiri: 'Ama Muslim uun.' Waan aamusay xoogaa, balse wixii aan ka ogaa dartood baan mar kale ku celiyey su’aashii, anigoo iri: 'Rasuulka Allow! Maxaad uga tagtay hebel? Wallaahi, waxaan u arkaa inuu yahay Mu’min dhab ah.' Wuxuu yiri: 'Ama Muslim uun.' Mar saddexaad baan aamusay, haddana wixii aan ka ogaa baa igu kalifay inaan iraahdo: 'Rasuulka Allow! Maxaad uka tagtay hebel? Wallaahi, waxaan u arkaa inuu yahay Mu’min dhab ah.' Wuxuu yiri: 'Ama Muslim uun.' Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Waxaan siiyaa nin hanti, iyadoo uu jiro mid kale oo aan ka jeclahay isaga, sababtoo ah waxaan ka cabsadaa in lagu tuuro Naarta Jahannamo isagoo wejigiisu dhulka ku yaallo (diinta ka noqoshadeeda awgeed).' Sidoo kale, aabbihii oo ka werinaya Saalix, oo ka werinaya Ismaaciil bin Muxammad, wuxuu yiri: Waxaan maqlay aabbahay oo xadiiskan sheegaya, wuxuuna ku daray: Rasuulka Allah ﷺ gacantiisa ayuu qoortayda iyo garbahayga isugu keenay, kadibna wuxuu yiri: 'Qaado, Sacadow! Waxaan siiyaa nin...' Abu Cabdillaahi wuxuu yiri: Erayga 'fakubkibu' macnihiisu waa waa la rogmaday; 'mukibban' waa marka qofku wajiga ku dhaco si aan ula kac ahayn, laakiin haddii falku si toos ah u dhaco, waxaad dhahdaa 'Allah baa wejigiisa dhulka ugu dhuftay', ama 'Anigaa wejigiisa dhulka ugu dhuftay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ mararka qaarkood wax buu u bixin jiray si uu u ilaaliyo iimaanka qof, ee ma ahayn eex darteed.
Sadaqada waajibka ah ee waafaqsan xeerarka Islaamka la siiyo kooxaha xaqa u leh.
Nabigu ﷺ wuxuu kala saaray is-dhiibidda muuqata ee Islaamka iyo iimaanka qotada dheer ee qalbiga ku jira.
Digniin culus oo ku saabsan khatarta ah in qofku Islaamka ka baxo, dabadeedna uu mutaysto ciqaab.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in hoggaamiyuhu marka uu qaybinayo hantida uu tixgelin karo xaaladda qofka iyo ujeeddada hadiyadda. Hadiyad waa la bixin karaa si qalbiga qof loo kasbado ama loogu dhiirrigeliyo inuu ku adkaysto diinta, xataa haddii qof kale uu bixiyaha uga jeclaan badan yahay. Erayada ‘ama muslim’ waxay sidoo kale ina barayaan inaan dadka aqoon la’aan ugu aqoonsan iimaan kaamil ah: Islaamka muuqda waa la arki karaa, halka xaqiiqada buuxda ee iimaanka qalbiga ku jirta uu Allah og yahay. Xadiiskani kaligiis ma oggolaanayo in zakada waajibka ah si aan xeer lahayn loo qaybiyo; xeerarka jira iyo qaybaha dadka xaqa u leh ayaa weli go’aamiya.
- Ha si go’aan adag ah uga hadlin iimaanka qarsoon ee qof; si taxaddar leh uga hadal waxa Allah keliya si buuxda u og yahay.
- Taageero ku bixi xikmad: mararka qaarkood hadiyaddu waxay qofka ka caawisaa inuu ku adkaysto diinta.
- Sadaqada waajibka ah u qaybi sida xeerarku dhigayaan, adigoo isla markaas tixgelinaya baahida dadka qaata.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.