Sahih al-Bukhari, xadiiska 1513
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Sulayman ibn Yasarسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ
- 5Abdullah ibn Abbasعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الْفَضْلُ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ، فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي الْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَثْبُتُ عَلَى الرَّاحِلَةِ، أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ " نَعَمْ ". وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Sulaymaan bin Yasaar, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cabbaas — raḍiya Allāhu ʿanhumā — wuxuu yiri: Al-Faḍl wuxuu la saarnaa Rasuulka Alle ﷺ markii ay u timid haweeney reer Khathcam ah. Al-Faḍl baa eegay iyada, iyaduna way eegtay isaga, markaasuu Nabigu ﷺ wejiga Al-Faḍl u jeediyey dhanka kale. Haweeneydii waxay tiri:
“Rasuulkii Allow ﷺ! Waajibkii Xajka ee Alle ku waajibiyey addoomadiisa wuxuu haleelay aabbahay oo ah oday weyn oo aan xoolaha fuuli karin; ma ka xaji karaa?” Wuxuu yiri ﷺ: “Haa.” Taasina waxay dhacday Xajjatul-Widaac.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu ka jeediyey Al-Fadl indhihiisa, wuxuuna oggolaaday in aabbihii magaciisa Xaj loogu guto.
Dhacdadu waxay dhacday Xajjatul-Wadaaʿ.
Qabiil ay ka soo jeedday haweeneyda qisada ku jirta.
In qof u guto Xajka qof aan da’ weynaan ama awood-darro jireed darteed isagu u gudan karin.
Xajkii ugu dambeeyey ee Nebiga ﷺ.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in qofku waajibka Xajka ugu gudan karo waalid da’ weyn awgeed aan awoodin inuu isagu safro. Haweeneydu waxay weydiisatay oggolaansho, Nebiguna ﷺ wuxuu ugu jawaabay si oggolaan ah. Dhacdadu sidoo kale waxay muujinaysaa in si deggan oo toos ah loo jeedin karo aragti keeni karta fiirin aan habboonayn. Fuqahadu waxay ka hadlaan shuruudaha Xajka qof kale loogu gudanayo; madhhabyada Xanafiga, Maaliliga, Shaaficiga iyo Xanbaliga ayaa arrintan ku faahfaahiya xeerarkooda ku saabsan Xajka qof kale loo igmado.
- Qof aan da’ weynaan awgeed isagu Xajka u tegi karin wuxuu caalim weydiin karaa shuruudaha Xajka qof kale loogu gudanayo.
- Si deggan indhaha uga jeedi marka fiirintu noqoto mid aan habboonayn, kana caawi dadka kale inay taas si xushmad leh u sameeyaan.
- Qofka su’aal diini ah ku weydiiya si cad ugu jawaab, duruufihiisa gaarka ahna si taxaddar leh ula tacaal.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.