Sahih al-Bukhari, xadiiska 1558
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ الْهُذَلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، قَالَ سَمِعْتُ مَرْوَانَ الأَصْفَرَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ " بِمَا أَهْلَلْتَ ". قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ " لَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ". وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بِمَا أَهْلَلْتَ يَا عَلِيُّ ". قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ ".
Waxaa nooga warramay Al-Xasan bin Cali Al-Khallaal Al-Hudhali, waxaa nooga warramay Cabdus-Samad, waxaa nooga warramay Saliim bin Xayyaan, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Marwaan Al-Asfar, oo ka werinaya Anas bin Maalik – raalli Allaha ka noqdee – wuxuu yiri: Cali – raalli Allaha ka noqdee – ayaa u yimid Nabiga ﷺ isagoo ka yimid Yaman, markaasuu Nabigu ﷺ ku yiri:
"Maxaad ku xiratay Ixraamka?" Wuxuu ku jawaabay: "Wixii uu Nabigu ﷺ ku xirtay." Markaasuu Nabigu ﷺ yiri: "Haddaan aanan wadanin Xadyiga (xoolaha qurbanka), waan ka bixi lahaa Ixraamka." Maxamed bin Bakar ayaa dheeraad ka soo weriyay Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri Cali: "Maxaad ku xiratay Ixraamka, Caliyoow?" Wuxuu ku jawaabay: "Wixii uu Nabigu ﷺ ku xirtay." Markaasuu Nabigu ﷺ yiri: "Xadyi keen oo ku sii jir xaaladda xaaraanta ah (Ixraamka) sidaad tahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu ku sugnaaday ixraamka oo wuxuu bixiyey hadyiga, maadaama uu qaatay niyaddii Nebiga ﷺ oo kale.
Xaaladda cibaadada ee qofka xajka gudanayaa galo, taas oo uu ku waajibayo inuu ilaaliyo xeerar iyo waxyaabo laga reebay.
Xoolo loo bixiyo allabari ahaan oo loo geeyo Xaramka xajka darteed.
In niyadda xajka lagu dhawaaqo, sidaasna lagu galo xaaladda ixraamka.
Culimada waxay ka fahmeen in qofka bilowga xajka niyaddiisa ku xira niyadda qof kale uu raaco nooca cibaadada ee qofkaas. Maadaama Cali qaatay niyaddii Nebiga ﷺ oo kale, Nebigu ﷺ wuxuu faray inuu neef hadyiga ah bixiyo oo uu ixraamka ku sii jiro. Hadalka sheegaya in Nebigu ﷺ uu ixraamka ka bixi lahaa haddii aanu haysan neefkiisa hadyiga ahi wuxuu muujinayaa in jiritaanka neef hadyig ahi saamayn ku leeyahay ka bixidda ixraamka. Madh-habyadu waxay ka hadlaan xeerarka gaarka ah ee noocyada kala duwan ee xajka iyo hadyiga; werintani waa daliil muhiim u ah xeerarka xajka lagu wato neef hadyig ah.
- Haddii aad ka shakido arrin cibaado, talo ka raadso qof aqoon leh oo raac xeerarka ku habboon nooca xajkaaga.
- Si taxaddar leh ugu diyaar garow xajka, oo hubi inaad fahamsan tahay macnaha niyadda aad gelayso markaad ixraamka qaadanayso.
- Raac tilmaamaha Nebiga ﷺ, xataa haddii ay taasi ka dhigan tahay inaad cibaadada sii waddo halkii aad goor hore ka joojin lahayd.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa in Nebigu ﷺ Cali faray inuu neefkiisa hadyiga ah bixiyo oo uu ixraamka ku sii jiro.
Sahih al-Bukhari · #1559 (Sahih)Abuu Muusa wuxuu sheegayaa sida Nebigu ﷺ u weydiiyey niyadda uu ixraamka ku galay; tani waxay caddaynaysaa muhiimadda nooca xajka ee la doortay.
Sahih al-Bukhari · #1556 (Sahih)Caa’isha waxay sharraxaysaa xajkii Nebiga ﷺ iyo noocyada kala duwan ee cibaadada, taasoo ku jirta silsilad isku mid ah oo werinno ku saabsan xajka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.