Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1559

Waxaa weriyey Abu Musa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Musa

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى قَوْمٍ بِالْيَمَنِ فَجِئْتُ وَهْوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَهْلَلْتُ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ هَلْ مَعَكَ مِنْ هَدْىٍ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ فَأَمَرَنِي فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَمَرَنِي فَأَحْلَلْتُ فَأَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي، أَوْ غَسَلَتْ رَأْسِي، فَقَدِمَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ قَالَ اللَّهُ ‏{‏وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ‏}‏ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Qays bin Muslim, oo ka weriyey Daariq bin Shihaab, oo ka weriyey Abuu Muusa — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu ii diray qolo ku sugan Yaman, markaan soo laabtayna waxaan ugu imid Baddxaa. Wuxuu igu yiri:

"Maxaad ku xiratay Xajka ama Cumrada?" Waxaan iri: "Waxaan ku xirtay sidii uu Nebigu ﷺ u xirtay." Wuxuu yiri: "Ma wadataa Hadyi (xoolo allabari)?" Waxaan iri: "Maya." Markaas wuxuu i amray inaan wareego Baydka iyo Safa iyo Marwa, dabadeedna wuxuu i amray inaan xalaaloobo. Sidaasaan yeelay, waxaana u tegey naag reerkayga ah oo ii shanleysay ama madaxa ii mayrtay. Markaas Cumar — Allaha ka raalli noqdee — baa yimid, wuxuuna yiri: "Haddaan qaadaneyno Kitaabka Alle, wuxuu ina farayaa inaan dhammaystirno Xajka iyo Cumrada, Alle wuxuu yiri: {Dhammaystira Xajka iyo Cumrada}. Haddaan qaadaneyno Sunnada Nebiga ﷺ, isagu xalaal ma noqon ilaa uu gowraco Hadyiga."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qof xajka yimaada isaga oo aan wadan neef allabari, wuxuu ka bixi karaa ixraamka sida uu Nebigu ﷺ faray.

Erayada adag oo la sharxay
ixraam

Xaaladda cibaadada ee uu xajiyuhu galo isaga oo niyaysanaya xaj ama cumro, kuna dhaqmaya xeerar gaar ah.

hady (neef allabari)

Neef xoolaad ah oo loo kaxeeyo xajka ama loogu talagalay in la qalo.

dawaafka

In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo ka mid ah cibaadooyinka xajka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka yimaada isaga oo aan neef allabari wadan, isla markaana aan hore u cayimin nooc gaar ah oo xaj ah, uu xajkiisa cumro u beddeli karo amarka Nebiga ﷺ, dabadeedna uu ixraamka ka bixi karo marka uu cibaadooyinka dhammeeyo. Xadiisku wuxuu sidoo kale muujinayaa in niyadda xajiyaha iyo inuu neef allabari wato iyo in kale ay saamayn ku leeyihiin xukunnada. Cumar wuxuu daliishaday amarka guud ee Qur’aanka 2:196 iyo dhaqankii Nebiga ﷺ; culimadu waxay qoraalladan isu eegaan si ay u caddaystaan xeerarka tamattuʿ iyo sii joogista ixraamka.

Casharrada maanta
  1. Ka hor intaadan xajka u bixin, talo aqoon leh ka weydii niyaddaada, neefka allabariga iyo cibaadooyinka ku habboon xaaladdaada.
  2. Haddii aad ka shakido xeerarka xajka, raac aqoon lagu kalsoonaan karo, faahfaahinta xaaladdaadana u bandhig caalim aqoon u leh oo awood u leh inuu fatwo bixiyo.
  3. Sida Nebigu ﷺ ula dhaqmay Abuu Muusaa uga qaado dhiirrigelin ah in tilmaamaha diinta si taxaddar leh oo tallaabo tallaabo ah loo fuliyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.