Sahih al-Bukhari, xadiiska 1626
Waxaa weriyey Umm Salama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Muhammad ibn Abd ar‑Rahmanمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Zaynabزَيْنَبَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ يَحْيَى بْنُ أَبِي زَكَرِيَّاءَ الْغَسَّانِيُّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهْوَ بِمَكَّةَ، وَأَرَادَ الْخُرُوجَ، وَلَمْ تَكُنْ أُمُّ سَلَمَةَ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَأَرَادَتِ الْخُرُوجَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أُقِيمَتْ صَلاَةُ الصُّبْحِ فَطُوفِي عَلَى بَعِيرِكِ، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ ". فَفَعَلَتْ ذَلِكَ، فَلَمْ تُصَلِّ حَتَّى خَرَجَتْ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, laga soo xigtay Muxammad bin Cabdirraxmaan, laga soo xigtay Curwah, laga soo xigtay Saynab, laga soo xigtay Ummu Salamah — Allaha ka raalli noqdee —: Waxaan u cawday Rasuulka Allaah ﷺ. Oo waxaa ii warramay Muxammad bin Xarb, waxaa nooga warramay Abuu Marwaan Yaxye bin Abii Sakariyya Al-Qassaani, laga soo xigtay Hishaam, laga soo xigtay Curwah, laga soo xigtay Ummu Salamah — Allaha ka raalli noqdee — oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ, in Rasuulka Allaah ﷺ uu yiri isagoo Makka jooga oo doonaya inuu baxo, iyadoo aanay Ummu Salamah weli dawaafin Baytka oo iyana doonaysay inay baxdo. Markaasuu Rasuulka Allaah ﷺ ku yiri:
"Marka la aqiimo salaadda Subax, ku dawaaf geelaaga dushiisa dadkuna way tukanayaan." Wayna samaysay arrintaas, mana aysan tukan ilaa ay ka baxday Masjidka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Umm Salama waxaa loo oggolaaday inay dawaafka ku samayso neef ay saaran tahay xilliga salaadda subax.
Umm Salama weli ma aysan samayn dawaafka, waxayna doonaysay inay Maka ka baxdo. Waxay Rasuulka Alle ﷺ u sheegtay xaaladdeeda, markaasuu kula taliyey inay dawaafka ku samayso neefkeeda xilliga salaadda subax.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, waana qayb ka mid ah xajka.
Salaadda Fajr ee la tukado ka hor qorrax-soo-baxa.
Xayawaanka lagu safro; halkan waa awrtii Ummu Salama.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in duruuf daruuri ahi keeni karto fududayn marka la gudanayo xajka, iyo in dawaafka lagu samayn karo neef la fuulo haddii sabab jirto. Tilmaanta ahayd in dawaafka la sameeyo xilliga ay dadku tukanayaan waxay sidoo kale muujinaysaa inaan mar walba loo baahnayn in la sugo salaad jamaaco ah ka dib si loo guto camallada xajka. Xadiisku wuxuu sheegayaa in Ummu Salama labada rakcadood ee dawaafka ka dib ay tukatay markii ay safartay ka dib; fiqihyadu, iyagoo daliillo kale ka duulaya, waxay ka doodaan xukunkooda iyo waqtiga la tukado.
- Haddii jirro ama caqabad kale ku timaaddo, culimo lagu kalsoon yahay kala tasho habka saxda ah ee cibaadada loo dhammaystiro.
- Marka duruuf jirto, ka faa’iidayso fududaynta bannaan adigoo aan lumin ujeeddada cibaadada.
- Si taxaddar leh u qorshee camallada xajka, balse xusuusnow in Islaamku tixgeliyo duruufaha bani’aadamka.
Xadiiskan saxiixa ah wuxuu si toos ah ula xiriiraa qisadan kale, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa arrin la taaban karo oo ku saabsan cibaadooyinka xajka.
Sahih al-Bukhari · #1628 (Sahih)Xadiiska Caa’isha isaguna wuxuu ka hadlayaa duruufo la xiriira xajka, wuxuuna gacan ka geysanayaa in xeerarka cibaadada loo fahmo xaaladdooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.