Sahih al-Bukhari, xadiiska 1638
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ قَالَ " مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا ". فَقَدِمْتُ مَكَّةَ، وَأَنَا حَائِضٌ، فَلَمَّا قَضَيْنَا حَجَّنَا أَرْسَلَنِي مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرْتُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم " هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ ". فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ، ثُمَّ حَلُّوا، ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ، بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى، وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allaahu canhaa —: Waxaan la baxnay Rasūlka Allaah ﷺ Xajkii Sagootinta, waxaanan u xidhannay Cumro. Kadibna wuxuu yidhi:
“Qofkii wata Hadyi (xoolaha qurbada), ha u xidho Xajka iyo Cumrada labadaba, yaanu ka bixin ilaa uu ka dhammaystiro labadoodaba.” Markaan Makkah nimid, waan caado qabay. Markaan Xajkayagii dhammaysannay, Rasūlka Allaah ﷺ wuxuu ii diray Cabdirraxmaan xaggii Tan-ciim, halkaas ayaana ku gutay Cumradii. Rasūlka Allaah ﷺ wuxuu yidhi: “Tani waa beddelka Cumradaadii kaa tagtay.” Kuwii u xidhay Cumrada kaliya way dawaafeen, kadibna way ka bexeen, markay Mina ka soo noqdeenna mar kale ayay dawaafeen. Laakiin kuwii isku daray Xajka iyo Cumrada (Qiraan) hal dawaaf oo kaliya ayay sameeyeen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xajka iyo Cumradu waxay leeyihiin xeerar kala duwan oo ku saabsan ixraamka iyo dawaafka.
Werintu waxay ka warramaysaa dhacdooyin ka dhacay Xajjatul-Wadaa‘: Caa’isha waxay ku jirtay caadadii markii ay Maka timid, waxayna Xajka ka dib Cumro ka soo gudatay Tan‘iim.
Xaaladda cibaadada ee uu xaajigu galo marka uu niyeysto Xaj ama Cumro.
Xoolo allabari ah oo loo qaato ama loogu talagalay xajka.
Nooca xajka ee Xajka iyo Cumrada lagu guto hal ixraam gudaheed.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in qofka wata neefka hadyiga ahi uu ku sii jiro ixraamka Xajka iyo Cumrada ilaa uu labada cibaado dhammaysto. Werintu sidoo kale waxay kala saartaa noocyada xajka: qofka marka hore Cumro keliya guta oo ixraamka ka baxa, marka uu Mina ka soo laabto wuxuu mar kale guto saciga; qofka Qiraan gudanayana, sida qoraalkani sheegayo, hal saci ayaa ku filan. Madhaahibta fiqigu waxay faahfaahinta dawaafka iyo saciga uga hadlaan iyagoo ka duulaya werinnada kale ee xajka. Tusaalaha Caa’isha wuxuu muujinayaa in caadadu aanay hor istaagin dhammaan cibaadooyinka xajka: waxay gudatay qaybihii kale, dawaafkana dib bay u dhigtay ilaa ay daahir noqoto.
- Ka hor safarka, baro xeerarka tamattu‘, qiraan iyo ixraamka, gaar ahaan haddii aad sidato neef hadyi ah.
- Qofka caadadu ku timaaddo inta ay xajka gudanayso waxay sii wadan kartaa cibaadooyinka kale, dawaafkana dib bay u dhigi kartaa ilaa ay daahir noqoto.
- Su’aalaha dawaafka iyo saciga kala tasho culimo lagu kalsoon yahay oo isku eegaya werinnada kala duwan iyo xeerarka madhaahibta.
Werintani waxay sheegaysaa in Nabigu ﷺ uu Cabdiraxmaan la diray Caa’isha si ay Tan‘iim u aadaan, taas oo sii faahfaahinaysa Cumradeedii Xajka ka dib.
Sahih al-Bukhari · #1637 (Sahih)Werintani waxay sidoo kale ka hadlaysaa xeerarka Xajka iyo Cumrada, waxayna gacan ka geysanaysaa in noocyada kala duwan ee ixraamka la isku fahmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.