Sahih al-Bukhari, xadiiska 1652
Waxaa weriyey Um Atiyya. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Hafsa
- 1Mu'ammal ibn Hishamwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ
- 2Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Hafsaحَفْصَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ، فَقَدِمَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ، فَحَدَّثَتْ أَنْ أُخْتَهَا كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً، وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ، قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى. فَسَأَلَتْ أُخْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ هَلْ عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ قَالَ " لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا، وَلْتَشْهَدِ الْخَيْرَ، وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ". فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ سَأَلْنَهَا ـ أَوْ قَالَتْ سَأَلْنَاهَا ـ فَقَالَتْ وَكَانَتْ لاَ تَذْكُرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي. فَقُلْنَا أَسَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ بِأَبِي. فَقَالَ " لِتَخْرُجِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ أَوِ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ وَالْحُيَّضُ، فَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ، وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى ". فَقُلْتُ الْحَائِضُ. فَقَالَتْ أَوَ لَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ، وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا
Waxaa nooga warramay Mu'ammal bin Hishaam, waxaa nooga warramay Ismaa'iil, ka dibna Ayuub, ka dibna Xafso, oo tiri:
"Waanu ka celin jirnay gabdhahayaga aan guursan inay baxaan. Markaas ayaa waxaa timid haweeney degtey qalcadda Banii Khalaf. Waxay sheegtay in walaasheed ay qabtay mid ka mid ah Asxaabta Rasuulka Allah ﷺ kaas oo la dagaalamay Rasuulka Allah ﷺ laba iyo toban goor, walaasheedna waxay la socotay lix ka mid ah dagaalladaas. Waxay tiri: 'Waan daaweyn jirnay dhaawacyada waana xannaaneyn jirnay bukaannada.' Walaasheed ayaa weydiisay Rasuulka Allah ﷺ: 'Ma wax dhib ah baa ku jira haddii midkeen aysan lahayn jilbaab oo aysan bixin?' Wuxuu yiri: 'Ha u xirto saaxiibadeed jilbaabkeeda, hana ka qaybgasho khayrka iyo ducada mu'miniinta.' Markii Ummu Cadiyya — Allah ha ka raalli noqdee — ay timid, waan weydiinnay (ama iyadaa tiri waan weydiinnay). Marnaba ma xusi jirin Rasuulka Allah ﷺ iyadoon oran 'Bi Abii' (Aabbahay baan kugu furanayaa). Waxaan ku niri: 'Ma maqashay Rasuulka Allah ﷺ oo leh sidaas iyo sidaas?' Waxay tiri: 'Haa, Bi Abii.' Kadibna waxay tiri: 'Wuxuu nagu amray in gabdhaha da'da yar ee xijaaban iyo dumarka caadada qaba ay soo baxaan si ay uga qaybgalaan khayrka iyo ducada Muslimiinta, laakiin dumarka caadada qaba waa inay ka fogaadaan Musallaha (goobta salaadda).' Waxaan iri: 'Dumarka caadada qaba?' Waxay tiri: 'Sow kama qaybgalaan Carafa, iyo meelo kale oo badan?'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haweenkana waxaa lagu dhiirrigelinayaa inay ka qaybgalaan kulamada cibaadada iyo wanaagga ee wadajirka ah.
Dhar ballaaran oo korka dharka kale lagu xirto marka bannaanka la joogo.
Meesha lagu tukado salaadda wadajirka ah, sida masaajidka ama goob salaadeed oo bannaan.
Gabdho da'yar oo caadiyan ku noolaan jiray asturnaanta guriga.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in haweenka lagu dhiirrigelinayo inay ka qaybgalaan kulamada cibaadada iyo wanaagga, iyagoo xiran dhar ku habboon. Haweeneyda caadada qabta way joogi kartaa kulanka, balse waxay ka fogaataa goobta salaadda lafteeda. Xadiisku sidoo kale wuxuu xoogga saarayaa is-caawinta: haweeneydu waxay dharkeeda amaahin kartaa walaasheed aan mid haysan. Culimadu waxay ka doodeen sida saxda ah ee looga fogaado goobta salaadda, iyagoo raacaya xeerarka madh-habyada fiqiga.
- Caawi qof aan haysan dhar ku habboon si uu uga qaybgalo kulan cibaado.
- Kulamada diimeed haweenka u fududee, adigoo ilaalinaya xeerarka salaadda ee khuseeya.
- Caawimo wax ku ool ah ku biiri daryeelka dhaawacyada iyo bukaanka, sida ay haweenku ku sameeyeen werinta.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa ka qaybgalka haweenka ee Ciidda, waxayna caddaynaysaa xeerarka salaadda iyo caadada.
Sahih al-Bukhari · #1651 (Sahih)Werintani waxay ku jirtaa isla qaybta ka hadlaysa haweenka iyo salaadda Ciidda ee wadajirka ah.
Sahih al-Bukhari · #1653 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa xuska ka qaybgalka haweenka ee cibaadooyinka xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.