Sahih al-Bukhari, xadiiska 1741
Waxaa weriyey Abu Bakra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Bakra
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ،، وَرَجُلٌ، أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ، قَالَ " أَتَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. فَقَالَ " أَلَيْسَ ذُو الْحَجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ. قَالَ " أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ الْحَرَامِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ. أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ". قَالُوا نَعَمْ. قَالَ " اللَّهُمَّ اشْهَدْ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ، فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ".
Abu Bakra wuxuu ka wariyey: Nebigu ﷺ wuxuu noo jeediyey khudbad Maalinta Naxriga. Wuxuu yiri,
"Ma garanaysaan maalintani waxay tahay?" Waxaan nidhi, "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuu aamusnaa ilaa aan u maleynay inuu maalintaas magac kale u bixin doono. Wuxuu yiri, "Sow maaha Maalinta Naxriga?" Waxaan nidhi, "Haa." Wuxuu weydiiyey, "Bishani waa tee?" Waxaan nidhi, "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuu aamusnaa ilaa aan u maleynay inuu magac kale u bixin doono. Kadib wuxuu yiri, "Sow maaha bisha Dul-Xijjah?" Waxaan ku jawaabnay, "Haa, waa iyada." Wuxuu weydiiyey, "Magaaladani waa tee?" Waxaan nidhi, "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuu aamusnaa ilaa aan u maleynay inuu magac kale u bixin doono. Wuxuu yiri, "Sow maaha Magaalada Xaramka ah (Makkah)?" Waxaan nidhi, "Haa." Wuxuu yiri, "Shaki kuma jiro in dhiiggiinna iyo xoolihiinnu ay xaaraan yihiin oo la isku xurmeeyo, sida xurmada maalintan, bishan, iyo magaaladan, ilaa aad la kulantaan Rabbigiin. Ogaada! Ma gaarsiiyey fariinta Allah?" Waxay yiraahdeen, "Haa." Wuxuu yiri, "Allow markhaati ka noqo. Ha gaarsiiyo kan jooga kan maqan, waayo waxaa laga yaabaa in qofka loo gaarsiiyo uu ka fahanmo badan yahay kan goobjoogga ah ee gaarsiiya. Iska jira! Yaan laydinka dhigin gaalo iga dabadeed idinkoo qoorta iska jaraya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nolosha dadka iyo hantidoodu waa muqaddas; farriintan si taxaddar leh u gaarsii.
Maalinta tobnaad ee Dul-Xijjah, oo xujaydu allabariga bixiyaan.
Makka, oo Alle siiyey xurmo gaar ah.
Qofkii farriinta maqlay ha si taxaddar leh ugu gudbiyo qofkii aan goobta joogin.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in nolosha iyo hantida dadka la ilaaliyo, isla markaana ku xadgudubkoodu si xaq-darro ah uu si adag u xaaraan yahay. Nabigu ﷺ wuxuu ilaalintaas ku adkeeyey isagoo la barbar dhigay xurmada maalinta, bisha iyo magaalada xajka. Baaqa ah in farriinta la gudbiyo wuxuu adkaynayaa masuuliyadda ah in aqoonta si lagu kalsoonaan karo loo tebiyo; digniinta ka dhanka ah in la is dilo waxay cambaaraynaysaa dagaalka gacan-ka-hadalka ah ee dadka dhexdooda ka dhaca.
- Ilaali nolosha iyo hantida dadka kale, kana fogow rabshad, cabsi-gelin iyo xaq-darro.
- Aqoonta diinta si taxaddar leh u gudbi, macnaheedana hubi ka hor intaadan faafin.
- Digniinaha ku saabsan kala qaybsanaanta dadka dhexdooda si dhab ah u qaado, kana shaqee heshiisiin.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusayaa xaaladaha kooban ee dhiigga qofka muslimka ahi si sharci ah u bannaan karo, wuxuuna sidaas ku adkaynayaa culayska xaaraantinimada dilka xaq-darrada ah.
Sahih al-Bukhari · #1740 (Sahih)Xadiiskani wuxuu la xidhiidhaa duruufaha xajka iyo adkaynta in hadallada Nabiga ﷺ si taxaddar leh loo gaarsiiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.